Geïllustreerde woordenlijst vervoersstatistiek (International Transport Forum, ITF)(vierde editie)

Jump to navigation Jump to search
Original source: https://ec.europa.eu/eurostat/ramon/coded_files/transport_glossary_4_ed_NL.pdf
Archived on Beijerpedia.com: https://beijerpedia.com/archive/Categories/Transport/Ge%c3%afllustreerde-woordenlijst-vervoersstatistiek-(International-Transport-Forum,-ITF)(vierde-editie).pdf
WARNING: The text below is a simple copy/paste of the pure text. For proper layout see the original PDF.

Economische Commissie voor Europa

Eurostat

ITF (International Transport Forum)

Geïllustreerde woordenlijst vervoersstatistiek

Vierde editie

- 1 -


WOORD VAN DANK

Deze editie werd opgesteld door de Gezamenlijke werkgroep vervoersstatistiek (IWG.Trans), bestaande uit Ould Khou Sid'Ahmed (VN/ECE), Mario Barreto (ITF) en Hans Strelow (Eurostat).

Voor de verschillende hoofdstukken werden talrijke nationale deskundigen en functionarissen van internationale en niet-gouvernementele organisaties geraadpleegd. De leden van de Werkgroep vervoersstatistiek (WP.6) van de VN/ECE hebben de resultaten van het herzieningsproces op hun bijeenkomst in mei 2008 nagezien en goedgekeurd.

De herziening is voornamelijk het werk van een deskundigenteam, bestaande uit:

• Roland Fischer, die de werkzaamheden voor spoorvervoer leidde en voor luchtvervoer assisteerde, • Erik Grib, die de werkzaamheden voor wegvervoer en intermodaal vervoer leidde, • Franz Justen, verantwoordelijk voor de binnenvaart en het vervoer via pijpleidingen, • Lars Sjöberg, die voor spoorvervoer assisteerde, • Richard Butchart, die de werkzaamheden voor luchtvervoer leidde en de technische aspecten van het project coördineerde, en • Karen Ifrah (Artemis Information Management), verantwoordelijk voor onderzoek, coördinatie van de niet-technische aspecten van het project en de taalkundige verzorging. - 2 -


INHOUDSOPGAVE

A. SPOORVERVOER ...................................................................................................................7

A.I INFRASTRUCTUUR.................................................................................................................... 8 A.II VERVOERMIDDELEN............................................................................................................... 12

A.II.A VOERTUIGEN ........................................................................................................................... 12

A.II.B CONTAINERS E.D. ................................................................................................................... 19

A.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID ............... 22 A.IV VERKEER.................................................................................................................................. 25

A.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER................................................................................ 27

A.VI ENERGIEVERBRUIK................................................................................................................ 32

A.VII ONGEVALLEN .......................................................................................................................... 34

B. WEGVERVOER .....................................................................................................................37

B.I INFRASTRUCTUUR..................................................................................................................38 B.II VERVOERMIDDELEN............................................................................................................... 41

B.II.A VOERTUIGEN ........................................................................................................................... 41

B.II.B CONTAINERS ENZ................................................................................................................... 49

B.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID ............... 52 B.IV VERKEER.................................................................................................................................. 55

B.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER................................................................................ 57

B.VI ENERGIEVERBRUIK................................................................................................................ 63

B.VII ONGEVALLEN .......................................................................................................................... 65

C. BINNENVAARTVERVOER.....................................................................................................69

C.I INFRASTRUCTUUR..................................................................................................................70 C.II VERVOERMIDDELEN............................................................................................................... 73

C.II.A VAARTUIGEN ........................................................................................................................... 73

C.II.B CONTAINERS, ENZ.................................................................................................................. 77

C.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID ............... 81 C.IV VERKEER.................................................................................................................................. 83

C.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER................................................................................ 85

C.VI ENERGIEVERBRUIK................................................................................................................ 89

C.VII ONGEVALLEN OP BINNENWATERWEGEN.......................................................................... 90

D. VERVOER VIA PIJPLEIDINGEN...........................................................................................93

D.I INFRASTRUCTUUR..................................................................................................................94

D.II VERVOERMIDDELEN (ZIE D.I.)............................................................................................... 96

D.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID ............... 97

- 3 -


D.IV VERKEER (ZIE D.V).................................................................................................................. 99

D.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER.............................................................................. 100

D.VI ENERGIEVERBRUIK .............................................................................................................. 103

E. ZEEVERVOER.....................................................................................................................105

E.I INFRASTRUCTUUR................................................................................................................ 106 E.II VERVOERMIDDELEN............................................................................................................. 109

E.II.A VAARTUIGEN ......................................................................................................................... 109 E.II.B CONTAINER............................................................................................................................ 113

E.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID ............. 116 E.IV VERKEER................................................................................................................................ 119

E.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER.............................................................................. 121

E.VI ENERGIEVERBRUIK .............................................................................................................. 128

F. LUCHTVERVOER................................................................................................................129

F.I INFRASTRUCTUUR................................................................................................................ 130

F.II VERVOERMIDDELEN (LUCHTVAARTUIGEN)..................................................................... 133

F.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID ............. 135 F.IV VERKEER................................................................................................................................ 138

F.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER.............................................................................. 143

F.VI ENERGIEVERBRUIK .............................................................................................................. 149

F.VII LUCHTVAARTONGEVALLEN ............................................................................................... 150

G. INTERMODAAL GOEDERENVERVOER................................................................................152

G.I INLEIDING............................................................................................................................... 153

G.II MATERIEEL ............................................................................................................................ 156

- 4 -


INLEIDING

Het Glossarium vervoersstatistiek werd voor het eerst in 1994 gepubliceerd. Het glossarium was bedoeld als hulpmiddel voor de lidstaten bij het verzamelen van gegevens over vervoer door middel van de gemeenschappelijke vragenlijst van de VN/ECE, het ITF en Eurostat.

Deze vierde uitgave is het resultaat van de voortdurende waardevolle samenwerking tussen de drie organisaties die, dankzij de gezamenlijke werkgroep (Intersecretariat Working Group), aanhoudende inspanningen hebben geleverd om tot een betere internationale harmonisatie van de vervoersstatistiek te komen. Het Glossarium omvat nu xxx definities en vormt een referentiepunt voor al wie met vervoersstatistiek te maken heeft. Het volgen van de richtsnoeren die in deze definities zijn gegeven, zal tot een aanzienlijke verbetering van zowel de kwaliteit als de vergelijkbaarheid van de gegevens leiden.

In deze vierde uitgave zijn de hoofdstukken over spoorvervoer, binnenvaartvervoer, vervoer via pijpleidingen en het intermodaal goederenvervoer aanzienlijk herzien. Er is een nieuw hoofdstuk over luchtvervoer toegevoegd. Bij de herziening van het hoofdstuk over spoorvervoer is rekening gehouden met de veranderende omstandigheden waarmee de spoorwegexploitanten, vooral in Europa, worden geconfronteerd. Bovendien is een volledig nieuw deel over spoorwegongevallen toegevoegd. De hoofdstukken over wegvervoer en over binnenvaartvervoer hebben eveneens een grondige herziening ondergaan teneinde de huidige bezorgdheden weer te geven. Ook aan het hoofdstuk over binnenvaartvervoer is een deel over ongevallen toegevoegd. Het hoofdstuk over vervoer via pijpleidingen is uitgebreid, zodat zowel gaspijpleidingen als oliepijpleidingen aan de orde komen, gezien hun toenemende belang voor de voorziening van de energiemarkt. In het nieuwe hoofdstuk over luchtvervoer worden de richtsnoeren van de ICAO gevolgd, met enige toegevoegde

informatie van de IATA en de ACI. Deze drie instanties zijn bij de voorbereiding van het hoofdstuk geraadpleegd en hebben waardevol commentaar geleverd. Ook op de andere gebieden zijn de desbetreffende internationale sectorale organen geraadpleegd. Bij alle herzieningen is ten volle rekening gehouden met de recente Europese wetgeving op elk specifiek gebied, wat ook van nut kan zijn bij het verzamelen van gegevens in dit verband. Er is niet alleen besloten om informatie toe te voegen, maar ook om de delen betreffende

Ondernemingen, economische resultaten en werkgelegenheid te vereenvoudigen. De reden hiervoor is niet geweest dat dergelijke informatie onbelangrijk zou zijn, integendeel. Het is een betere weergave van het feit dat de activiteiten van de drie toeleverende instanties voor het verzamelen van vervoersgegevens minder gericht waren op deze gebieden dan op de echte vervoersactiviteiten.

In het hoofdstuk over zeevervoer konden in deze uitgave slechts kleine veranderingen worden aangebracht. De werkzaamheden in het kader van IWG.Trans zullen echter worden voortgezet. Toekomstige werkzaamheden zullen gericht zijn op de toevoeging van een deel over ongevallen in verband met zeevervoer; tevens zal ervoor worden gezorgd dat de ontwikkelingen in de andere sectoren hun weergave blijven vinden in de terminologie. Hoewel het voor deze uitgave nog niet mogelijk was, zou er op het gebied van de invloed van het vervoer op het milieu nog vooruitgang kunnen worden geboekt. De derde uitgave is vertaald in alle officiële talen van de Europese Unie en in het Russisch. Dat geldt ook voor deze nieuwe vierde uitgave. Een nieuwe ontwikkeling is dat er een geïllustreerde versie is vervaardigd. Het doel hiervan is om de gebruikers meer inzicht te verschaffen in de concepten die ten grondslag liggen aan de definities, omdat één plaatje nu eenmaal meer zegt dan duizend woorden.

Voor meer informatie over deze publicatie kunt u zich wenden tot: ECONOMISCHE COMMISSIE VOOR EUROPA VAN DE VERENIGDE NATIES (VN/ECE) Oud Khou Sid’Ahmed, Palais des Nations, CH-1211 Genève 10 E-mail: ould.khou.sid'ahmed@unece.org Internet: http://www.unece.org/trans

INTERNATIONAAL TRANSPORTFORUM Mario Barreto, 2/4 rue Louis David, F-75016 Parijs E-mail: Mario.Barreto@oecd.org Internet: http://www.oecd.org/cem & http://www.internationaltransportforum.org

EUROSTAT Hans Strelow, Eenheid vervoersstatistiek, L-2920 Luxemburg E-mail: Hans.Strelow@ec.europa.eu Internet: http://europa.eu.int/comm/eurostat/

- 5 -


OPMERKING

De gecursiveerde toelichtingen die onder sommige definities staan, zijn bedoeld als nadere uitleg en als hulp voor de landen bij het invullen van vragenlijsten. De toelichtingen maken geen deel uit van de definities.

- 6 -


A. SPOORVERVOER

A. Spoorvervoer A.I INFRASTRUCTUUR A.I-01 Spoor Twee rails waarop spoorvoertuigen kunnen rijden.

Spoorwijdte: afstand tussen een stel spoorstaven gemeten tussen de binnenzijde van de spoorstaafkoppen.

Gebruikte spoorwijdten:

-normaalspoor: 1,435 m -breedspoor: 1,520 m (bv. Gemenebest van Onafhankelijke Staten) 1,524 m (bv. Finland) 1,600 m (bv. Ierland) 1,668 m (bv. Spanje, Portugal) -smalspoor: 0,60 m, 0,70 m, 0,75 m, 0,76 m, 0,785 m, 0,90 m, 1,00 m. A.I-02 Geëlektrificeerd spoor

Spoor voorzien van een bovenleiding of een geleidingsrail waardoor elektrische tractie mogelijk wordt. De volgende soorten elektrische stroom worden gebruikt:

-wisselstroom: 25 000 volt, 50 Hz 15 000 volt, 16 2/3 Hz

-gelijkstroom: 3 000 volt

1 500 volt 750 volt 660 volt 630 volt

A.I-03 Hoofdspoor

Spoor dat twee punten met elkaar verbindt en dat bestemd is voor treinverkeer tussen stations of plaatsen die in de tariefregeling als zelfstandige vertrek- of aankomstpunten voor het reizigers- of goederenvervoer zijn aangegeven.

A.I-04 Aftakkingen

Sporen die zich van een hoofdspoor vertakken.

Aftakkingen worden in de totale spoorlengte opgenomen als zij door de infrastructuurbeheerder worden beheerd. Particuliere aftakkingen worden niet meegeteld.

A.I-05 Particuliere aftakking

Spoor of geheel van sporen dat niet door de infrastructuurbeheerder wordt beheerd, maar aansluit op een spoor van een infrastructuurbeheerder, zodat:

a) spoorwegexploitanten of ondersteunende diensten de vereiste activiteiten kunnen uitoefenen; b) een verbinding met industriële, commerciële of havenondernemingen enz. of met een groep van dergelijke ondernemingen tot stand kan worden gebracht zonder dat overlading vereist is. - 8 -


A. Spoorvervoer A.I-06 Spoorverbinding

Een of meer evenwijdige hoofdsporen die twee punten met elkaar verbinden. Wanneer een baanvak bestaat uit twee of meer evenwijdige spoorverbindingen, is het aantal spoorverbindingen gelijk aan het aantal trajecten waarvoor zij exclusief bestemd zijn.

A.I-07 Geëlektrificeerde lijn

Spoorverbinding bestaande uit een of meer geëlektrificeerde hoofdsporen.

De volgende soorten elektrische stroom worden gebruikt:

-wisselstroom: 25 000 volt, 50 Hz 15 000 volt, 16 2/3 Hz

-gelijkstroom: 3 000 volt

1 500 volt 750 volt 660 volt 630 volt

De baanvakken in de nabijheid van stations, die alleen voor rangeerdoeleinden zijn geëlektrificeerd en die niet tot het volgende station zijn doorgetrokken, worden tot de niet-geëlektrificeerde lijnen gerekend.

A.I-08 Metrolijn

Een elektrische spoorlijn hoofdzakelijk voor stadsvervoer, met de nodige capaciteit om een groot aantal reizigers te vervoeren en met heel frequente treinbewegingen. Metrolijnen worden ook gekenmerkt door dicht bij elkaar gelegen stations, normaal gezien met een afstand van ongeveer 1 000 m tussen de stations.

Ook bekend als "ondergrondse" of "metro".

A.I-09 Lightraillijn

Een spoorlijn hoofdzakelijk voor stadsvervoer van reizigers, vaak geëlektrificeerd. Stations/haltes liggen doorgaans op minder dan 1 200 m van elkaar.

Vergeleken met metro's is lightrail lichter gebouwd, bedoeld voor een lagere verkeersbelasting en ligt de snelheid meestal lager. De stroom wordt normaal gezien van een bovenleiding afgenomen door een trolley of een pantograaf. Het is soms moeilijk een duidelijk onderscheid te maken tussen lightrail en trams; trams zijn in het algemeen niet van het wegverkeer gescheiden, terwijl lightrail van andere systemen gescheiden kan zijn.

A.I-10 Tramlijn

Een spoorlijn die voornamelijk in het stedelijke wegennet is aangelegd en er een geheel mee vormt. De trams worden aangedreven door elektriciteit of, voornamelijk bij speciale spoor-wegvoertuigen, door een dieselmotor.

A.I-11 Spoorlijn

Verkeersverbinding bestaande uit sporen, uitsluitend bestemd voor spoorvoertuigen.

Een verkeersverbinding is een ruimte ingericht voor spoorvervoer.

- 9 -


A. Spoorvervoer A.I-12 Hoofdspoorlijn

Hoofdspoorlijnen bestaan uit de hogesnelheidslijnen en de belangrijkste gewone spoorlijnen zoals gedefinieerd door nationale of internationale instanties.

In de Europese Gemeenschap bijvoorbeeld, geven richtsnoeren een definitie van een specifiek hoofdspoornet binnen het trans-Europees vervoersnetwerk (TEN) dat op Gemeenschapsniveau belangrijk wordt geacht.

A.I-13 Gewone spoorlijn

Alle spoorlijnen die niet vallen onder "hogesnelheidslijnen voor exclusief gebruik" of "aangepaste hogesnelheidslijnen".

A.I-14 Hogesnelheidslijn voor exclusief gebruik

Een lijn die speciaal is aangelegd voor verkeer met een snelheid van gewoonlijk ten minste 250 km/h op de hoofdsegmenten.

Hogesnelheidslijnen kunnen verbindingslijnen omvatten, meer bepaald met stations in stadscentra op deze lijnen, waar de snelheden op plaatselijke omstandigheden afgestemd kunnen zijn.

A.I-15 Aangepaste hogesnelheidslijn

Een gewone lijn die speciaal is aangepast voor verkeer met een snelheid van ongeveer 200 km/h op de hoofdsegmenten.

Deze omvatten speciaal aangepaste hogesnelheidslijnen die een specifiek karakter hebben omdat de snelheid per geval moet worden afgestemd op topografische belemmeringen, het reliëf of de stedelijke bebouwing.

A.I-16 Lengte geëxploiteerde lijnen

De totale lengte van de geëxploiteerde lijnen voor personenvervoer, voor goederenvervoer of voor beide.

Een gelijktijdig door meerdere spoorwegondernemingen geëxploiteerde lijn wordt slechts eenmaal geteld.

A.I-17 Spoorwegnet

Alle spoorwegen in een bepaald gebied.

Trajecten over de weg of het water worden niet meegeteld, ook al worden zij voor het vervoer van spoorvoertuigen gebruikt, bijvoorbeeld bij vervoer op aanhangwagens of per veerboot. Spoorverbindingen die uitsluitend bestemd zijn voor toerisme, alsmede voor de verbinding met mijnen, bossen of andere industriële of landbouwondernemingen en die niet voor het gewone verkeer toegankelijk zijn, worden evenmin meegeteld.

A.I-18 Spoorvak

Specifieke spoorlijn die twee of meer geografische referentiepunten verbindt. Elk spoorvak heeft een begin- en een eindpunt dat een spoorwegkruising, een landsgrens of een treinstation kan zijn.

- 10 -


A. Spoorvervoer A.I-19 Maximale exploitatiesnelheid

Toegestane maximumsnelheid in het commerciële verkeer, rekening houdend met de technische kenmerken van de infrastructuur.

A.I-20 Laadprofiel

Het profiel waardoor een spoorvoertuig en zijn lading moeten passeren, rekening houdend met tunnels en obstakels langs de spoorbaan.

De Internationale Spoorwegunie UIC erkent drie internationale laadprofielen:

-laadprofiel A: totale hoogte 3,85 m boven het spoor en 1,28 m aan weerszijden van de spooras, -laadprofiel B: totale hoogte 4,08 m boven het spoor en 1,28 m aan weerszijden van de spooras, -laadprofiel C: totale hoogte 4,65 m boven het spoor en 1,45 m aan weerszijden van de spooras. Een ander profiel van bijzonder belang is het laadprofiel B+, met een totale hoogte van 4,18 m boven het spoor en 1,36 m aan weerszijden van de spooras. Meer in het algemeen worden nog vele andere laadprofielen door spoorwegnetten erkend.

A.I-21 Treinstation

Een spoorwegvoorziening die al dan niet toegankelijk is voor het publiek, die in het algemeen bemand is en die voor een of meer van de volgende activiteiten is bedoeld:

-samenstellen, aankomen, vertrekken en tijdelijk stationeren van treinen, -stationeren en rangeren van rollend materieel, -in- en uitstappen van reizigers, -in het algemeen, indien voor het publiek toegankelijk, voorzieningen aanbieden voor het kopen van tickets, -laden en lossen van goederen. A.I-22 Gemeenschappelijk treinstation

Overgangsstation tussen spoorwegondernemingen dat wordt geëxploiteerd op basis van een overeenkomst tussen de betrokken landen of ondernemingen.

A.I-23 Halte

Stopplaats die in het algemeen enkel voor reizigersvervoer bestemd is en gewoonlijk niet bemand is.

A.I-24 Rangeerterrein

Station of deel van een station dat speciaal is uitgerust met een aantal sporen of andere voorzieningen voor het rangeren (wisselen) van spoorvoertuigen.

Ook wel "rangeerstation" genoemd.

A.I-25 Intermodaal eindstation voor spoorvervoer

Plaats die is uitgerust voor overlading en opslag van intermodale transporteenheden (ITU’s) tussen meerdere vervoerswijzen, waaronder het spoorvervoer.

Bij het hub-and-spokeconcept worden de goederen verzameld in een centraal punt ("hub", naaf) en gedistribueerd in verschillende richtingen ("spokes", spaken). De "hub" is een centraal punt voor het verzamelen, sorteren, overladen en distribueren van goederen naar een bepaalde regio.

- 11 -


A. Spoorvervoer VERVOERMIDDELEN

A.II.A VOERTUIGEN A.II.A-01 Spoorvoertuig

Mobiel materieel dat uitsluitend op sporen rijdt en zich op eigen kracht voortbeweegt (tractievoertuigen) dan wel getrokken wordt door een ander voertuig (personenrijtuigen, aanhangrijtuigen van motorwagens, bagagewagens en goederenwagens).

De volgende voertuigen worden opgenomen in de statistieken voor een spoorwegonderneming:

-alle spoorvoertuigen die eigendom zijn van de spoorwegonderneming of door haar zijn gehuurd en die haar ter beschikking staan, met inbegrip van voertuigen die in reparatie zijn of op reparatie wachten, gestalde voertuigen die al dan niet rijwaardig zijn, buitenlandse voertuigen die ter beschikking van de onderneming zijn gesteld en voertuigen van de onderneming die gewoonlijk tijdelijk in het buitenland rijden, -particuliere goederenwagens, d.w.z. wagens die geen eigendom zijn van de spoorwegonderneming, maar onder bepaalde voorwaarden voor haar mogen rijden, en wagens die door de spoorwegonderneming aan derden zijn verhuurd en als particuliere wagens worden geëxploiteerd, -voertuigen die de spoorwegonderneming niet ter beschikking staan, worden niet opgenomen in de statistieken voor een spoorwegonderneming, namelijk: • buitenlandse voertuigen of voertuigen die geen eigendom zijn van de spoorwegonderneming en die op het spoorwegnet rijden, • voertuigen die zijn verhuurd of anderszins ter beschikking gesteld aan andere spoorwegondernemingen, • voertuigen die uitsluitend voor het dienstverkeer, voor verkoop of sloop zijn bestemd. A.II.A-02 Hogesnelheidsspoorvoertuig

Een spoorvoertuig dat is ontworpen voor een snelheid van ten minste 250 km/h op hogesnelheidslijnen voor exclusief gebruik.

A.II.A-03 Hogesnelheids-kantelspoorvoertuig

Een spoorvoertuig met een kantelsysteem ontworpen voor een snelheid van ten minste 200 km/h op aangepaste hogesnelheidslijnen.

A.II.A-04 Gewoon hogesnelheidsspoorvoertuig

Een spoorvoertuig dat niet speciaal ontworpen is om op hogesnelheidslijnen voor exclusief gebruik of op aangepaste hogesnelheidslijnen te rijden maar dat toch een maximumsnelheid van ongeveer 200 km/h kan halen.

- 12 -


A. Spoorvervoer A.II.A-05 Trainstel

Ondeelbaar geheel bestaande uit motorwagen(s) en aanhangrijtuig(en) van motorwagens of locomotief (locomotieven) en personenrijtuig(en).

Hieronder vallen treinstellen die technisch deelbaar zijn maar die normaal gezien dezelfde configuratie behouden. Een treinstel kan aan een ander treinstel worden gekoppeld. Elk treinstel kan meer dan één tractievoertuig hebben.

A.II.A-06 Tractievoertuig

Voertuig met primaire aandrijving en motor of met motor alleen, uitsluitend bestemd voor het trekken of duwen van andere voertuigen (locomotief) of zowel voor het trekken of duwen van andere voertuigen als voor het vervoer van personen en/of goederen (motorwagen).

A.II.A-07 Locomotief

Tractievoertuig met een vermogen aan de trekhaak van ten minste 110 kW en voorzien van primaire aandrijving en motor of van een motor alleen, bestemd voor het trekken of duwen van spoorvoertuigen.

Locomotoren vallen hier niet onder.

Soorten locomotieven:

-elektrische locomotief Locomotief met een of meer elektrische motoren, hoofdzakelijk aangedreven door stroom die wordt afgenomen van een bovenleiding of geleidingsrail of van meegevoerde accumulatoren.

Een locomotief van dit type die tevens voorzien is van een generator (diesel of andere) die aan de elektrische motor stroom levert wanneer deze niet kan worden afgenomen van een bovenleiding of geleidingsrail, wordt als een elektrische locomotief beschouwd.

-diesellocomotief Locomotief met een dieselmotor als voornaamste aandrijvingsbron, ongeacht de aard van de krachtoverbrenging.

Dieselelektrische locomotieven die van een bovenleiding of geleidingsrail stroom kunnen afnemen, worden echter bij elektrische locomotieven ingedeeld.

-stoomlocomotief Locomotief met zuigermotor of turbine aangedreven door stoom, ongeacht het soort brandstof.

A.II.A-08 Locomotor

Tractievoertuig met een vermogen aan de trekhaak (wagenkoppeling) van minder dan 110 kW.

Normaal gebruikt voor rangeerdoeleinden, voor diensttreinen, op korte trajecten of voor licht vervoer. De definities van de verschillende soorten locomotieven (elektrische, diesel) zijn van overeenkomstige toepassing op locomotoren.

- 13 -


A. Spoorvervoer A.II.A-09 Motorwagen

Tractievoertuig met motor waarmee ook reizigers of goederen per spoor kunnen worden vervoerd.

De definities van de verschillende soorten locomotieven (elektrische, diesel) zijn van overeenkomstige toepassing op motorwagens.

Een geheel bestaande uit motorwagens en aanhangrijtuigen kan als volgt worden genoemd:

-"gekoppeld treinstel" als het een modulair geheel betreft, -"treinstel" als het een vast geheel betreft. In de statistieken van tractievoertuigen wordt elke motorwagen in een ondeelbaar treinstel afzonderlijk geteld; in de statistieken van personenrijtuigen en goederenrijtuigen wordt elk rijtuig dat geschikt is om personen dan wel goederen te vervoeren (met of zonder tractievermogen) als een eenheid geteld. Elke eenheid met tractievermogen moet, ongeacht de aanwezigheid van een bestuurdersruimte, als een tractievoertuig worden beschouwd. Als twee motorwageneenheden een gemeenschappelijke tractiebogie hebben, worden beide eenheden als tractievoertuig beschouwd.

A.II.A-10 Personenrijtuig

Spoorvoertuig voor het vervoer van reizigers, met inbegrip van voertuigen met een of meer afdelingen voor bagage, pakjes, post enz.

Speciale rijtuigen zoals slaap-, salon-, restauratie-en ambulancerijtuigen, en bagagewagens met wegvoertuigen voor personenvervoer van reizigers, vallen hieronder. Elk afzonderlijk voertuig van een ondeelbaar treinstel waarmee reizigers kunnen worden vervoerd, wordt als personenrijtuig geteld. Hieronder vallen motorwagens indien zij voor reizigersvervoer zijn ontworpen.

A.II.A-11 Metrovoertuig

Elektrisch spoorvoertuig bestemd voor gebruik op een metrolijn.

De stroom wordt gewoonlijk afgenomen van een derde spoor.

A.II.A-12 Tram)

Wegvoertuig voor personen- of goederenvervoer bestemd voor gebruik op een tramlijn.

A.II.A-13 Lightrailvoertuig

Spoorvoertuig bestemd voor gebruik op een lightraillijn.

A.II.A-14 Aanhangrijtuig van motorwagen

Spoorvoertuig zonder tractie voor reizigersvervoer gekoppeld aan een of meer motorwagens.

Voertuigen voor goederenvervoer worden als goederenwagens beschouwd, zelfs wanneer zij door een motorwagen worden getrokken.

- 14 -


A. Spoorvervoer A.II.A-15 Personenrijtuig

Spoorvoertuig voor reizigersvervoer, met uitzondering van motorwagens en aanhangrijtuigen van een motorwagen.

A.II.A-16 Reizigerscapaciteit: zit- en ligplaatsen

Toegestaan aantal zit- en/of ligplaatsen in een personenrijtuig in het gewone verkeer.

Zitplaatsen in restauratiewagens en buffetafdelingen vallen hier niet onder.

A.II.A-17 Reizigerscapaciteit: staanplaatsen

Toegestaan aantal staanplaatsen in een personenrijtuig in het gewone verkeer.

A.II.A-18 Bagagewagen

Spoorvoertuig zonder tractie dat deel uitmaakt van een reizigers- of goederentrein en dat wordt gebruikt door het treinpersoneel en, zo nodig, ook voor het vervoer van bagage, pakjes, tweewielers, begeleide wegvoertuigen voor personenvervoer enz.

Voertuigen met een of meer reizigersafdelingen worden niet als bagagewagens, maar als personenrijtuigen geteld. Postwagens worden als bagagewagens geteld als zij geen reizigersafdeling hebben.

A.II.A-19 Goederenwagen

Spoorvoertuig, gewoonlijk bestemd voor het goederenvervoer.

A.II.A-20 Goederenwagen in het bezit van een spoorwegonderneming

Alle goederenwagens die eigendom zijn van een spoorwegonderneming.

Particuliere goederenwagens vallen hier niet onder.

A.II.A-21 Particuliere goederenwagen

Goederenwagen die geen eigendom is van een spoorwegonderneming, maar die haar onder bepaalde voorwaarden ter beschikking staat en voor haar mag rijden, of een goederenwagen die door een spoorwegonderneming aan derden is verhuurd.

A.II.A-22 Gesloten goederenwagen

Wagen die gekenmerkt wordt door zijn gesloten constructie met een dak en volledig afgesloten zijkanten en die kan worden afgesloten en/of verzegeld.

Wagens met schuifdak, geïsoleerde goederenwagens, verwarmde goederenwagens en koelwagens vallen hieronder.

- 15 -


A. Spoorvervoer A.II.A-23 Geïsoleerde goederenwagen

Gesloten goederenwagen waarvan de bak bestaat uit isolerende wanden, deuren, vloer en dak, waardoor de warmteoverdracht tussen de binnen- en de buitenzijde van de wagenbak kan worden beperkt. Afhankelijk van de warmtedoorlatingscoëfficiënt (K-coëfficiënt) worden de wagens bij een van beide volgende categorieën ingedeeld:

-IN = normaal geïsoleerd: K-coëfficiënt is gelijk aan of kleiner dan 0,7 W/m 2 °C, -IR = zwaar geïsoleerd: K-coëfficiënt is gelijk aan of kleiner dan 0,4 W/m 2 °C. A.II.A-24 Koelwagen

Geïsoleerde goederenwagen met koudebron. Deze koudebronnen zijn:

-waterijs waaraan al dan niet zout is toegevoegd, -eutectische platen; koolzuurijs, met of zonder sublimatieregeling, -vloeibaar gas, met of zonder verdampingscontrole, enz. met uitzondering van een mechanische eenheid of een absorptiemachine. Bij dit soort wagens moet, met behulp van passende koelmiddelen en voorzieningen, bij een gemiddelde buitentemperatuur van + 30 °C de temperatuur binnen de lege wagenbak kunnen worden verminderd tot en vervolgens gehandhaafd op:

-maximum + 7 °C voor klasse A,

-maximum - 10 °C voor klasse B, -maximum - 20 °C voor klasse C, -maximum - 0 °C voor klasse D. A.II.A-25 Mechanisch gekoelde goederenwagen

Geïsoleerde goederenwagen met eigen koelinstallatie of samen met andere wagens door een externe koelinstallatie gekoeld. Deze koelinstallaties zijn:

- compressiesystemen, -absorptiemachines. Bij een mechanisch gekoelde goederenwagen moet bij een gemiddelde buitentemperatuur van

+ 30 °C de temperatuur binnen de lege wagenbak kunnen worden verminderd tot en vervolgens ononderbroken worden gehandhaafd op niveaus die binnen de hieronder gedefinieerde normen vallen: Klasse A. De temperatuur in de wagen moet worden gehandhaafd tussen + 12°C en 0 C inbegrepen.

Klasse B. De temperatuur in de wagen moet worden gehandhaafd tussen + 12°C en -10°C inbegrepen.

Klasse C. De temperatuur in de wagen moet worden gehandhaafd tussen + 12°C en -20°C inbegrepen.

- 16 -


A. Spoorvervoer A.II.A-26 Verwarmde goederenwagen

Geïsoleerde goederenwagen met een verwarmingssysteem.

Klasse A. Verwarmde goederenwagen voor gebruik bij een gemiddelde buitentemperatuur van – 10 °C; Klasse B. Verwarmde goederenwagen voor gebruik bij een gemiddelde buitentemperatuur van – 20 °C.

A.II.A-27 Open goederenwagen

Wagen zonder dak en met vaste wanden van meer dan 60 cm.

A.II.A-28 Platte goederenwagen

Wagen zonder dak en zonder wanden of wagen zonder dak maar met wanden van ten hoogste 60 cm of wagen met draaischamels. Omvat zowel gewone als speciale platte goederenwagens.

A.II.A-29 Tankwagen

Wagen ontworpen voor bulkvervoer van vloeistoffen of gassen.

A.II.A-30 Silowagen

Goederenwagens voor bulkvervoer van poedervormige stoffen, zoals cement, bloem, gips enz.

A.II.A-31 Goederenwagen voor intermodaal vervoer (zie G.II-10)

Speciaal gebouwde of uitgeruste wagen voor het vervoer van intermodale transporteenheden (ITU's) of andere voertuigen voor goederenvervoer over de weg.

Soorten goederenwagens:

-Taschenwagen: spoorwagen met uitsparing waarin de as en wielen van een oplegger passen, -basket wagon: spoorwagen met een demonteerbaar onderstel dat met voorzieningen voor verticale verplaatsing is uitgerust met het oog op het laden en lossen van opleggers en motorvoertuigen voor het wegverkeer, -spine wagon: spoorwagen met een centraal chassis om een oplegger te vervoeren, -wagen met verlaagde vloer: spoorwagen met een laag laadplatform om onder andere ITU’s te vervoeren, -wagen voor RoLa-vervoer: spoorwagen met lage vloer. Als wagens worden gekoppeld, vormen ze een "rollende weg" ("Rollende Landstrasse" of RoLa), -double-stack containerwagen: spoorwagen voor het vervoer van dubbel gestapelde containers, -oplegger voor bimodaal vervoer: oplegger voor wegvervoer die in een spoorwagen kan worden veranderd door er spoorbogies aan te bevestigen.

- 17 -


A. Spoorvervoer A.II.A-32 Laadvermogen goederenwagen

Het toegestane maximumgewicht van de goederen die door een goederenwagen mogen worden vervoerd.

A.II.A-33 Ouderdom spoorvoertuig

Aantal jaren sinds de eerste registratie van een spoorvoertuig, ongeacht het land van registratie.

- 18 -


A. Spoorvervoer A.II.B CONTAINERS e.d. A.II.B-01 Laadeenheid

Container, wissellaadbak.

Flatcontainers (zie A.II.B-09) die in het zeevervoer worden gebruikt, vallen hieronder omdat ze als een speciaal containertype worden beschouwd.

A.II.B-02 Intermodale transporteenheid (ITU)

Container, wissellaadbak of oplegger/motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg geschikt voor intermodaal vervoer.

A.II.B-03 Container

Speciale bak voor het vervoer van vracht, verstevigd en stapelbaar en geschikt voor horizontaal en verticaal overladen. Een meer formele, technische definitie van een container is:

"Een onderdeel van het vervoermaterieel dat:

a) van duurzame aard en bijgevolg stevig genoeg is om meermaals te worden gebruikt, b) ontworpen is om het vervoer van goederen door middel van een of meer vervoerswijzen zonder overslag te vergemakkelijken, c) voorzien is van inrichtingen voor een gemakkelijke goederenoverslag en meer bepaald van één vervoerswijze naar een andere, d) zodanig ontworpen is dat het gemakkelijk kan worden beladen en geleegd, e) stapelbaar is, en f) een inwendig volume heeft van ten minste 1 m3." Wissellaadbakken blijven buiten beschouwing.

Hoewel ze geen inwendig volume hebben, en bijgevolg niet aan criterium f) hierboven voldoen, moeten flatcontainers (zie A.II.B-09) die voor zeevervoer worden gebruikt, als een speciaal containertype worden beschouwd. Ze worden daarom hier opgenomen.

A.II.B-04 Containerafmetingen

De voornaamste containerafmetingen zijn:

a) ISO-containers van 20 voet (lengte 20 voet en breedte 8 voet), b) ISO-containers van 40 voet (lengte 40 voet en breedte 8 voet), c) extra hoge cubecontainers, d) luchttransportcontainers (containers die voldoen aan vastgestelde normen voor luchtvervoer). Containers zijn gewoonlijk 8 voet hoog, maar ook andere hoogten komen voor. "Hoge cubecontainers" hebben een hoogte van 9,5 voet. De afmetingen van "extra hoge cubecontainers" zijn groter dan de ISO-afmetingen. Dergelijke containers kunnen een lengte hebben van 45 voet, 48 voet of 53 voet. Containers met afmetingen zoals bepaald onder a) tot en met c) worden grote containers genoemd.

- 19 -


A. Spoorvervoer A.II.B-05 Leeggewicht van een container

Het leeggewicht van een container is opgenomen in het totale gewicht van de in de container vervoerde goederen, ook wel het bruto-brutogewicht van de goederen genoemd. Het brutogewicht van de in de container vervoerde goederen kan worden berekend door het leeggewicht van de container af te trekken van het bruto-brutogewicht en omgekeerd. Indien geen informatie over het leeggewicht beschikbaar is, dan mag het leeggewicht aan de hand van onderstaande gemiddelden worden geraamd.

Het leeggewicht van een container mag worden geraamd op:

a) ISO-container van 20 voet 2,3 ton b) ISO-container van 40 voet 3,7 ton c) ISO-container van meer dan 20 en minder dan 40 voet 3,0 ton d) ISO-container van meer dan 40 voet 4,7 ton A.II.B-06 Containertypes

De voornaamste containertypes, zoals gedefinieerd in het ISO Standards Handbook on Freight Containers, zijn:

1. Gewone containers 2. Speciale containers: -gesloten geventileerde container, -container met open dak (open-topcontainer), -platformcontainer met open zijkanten, -platformcontainer met open zijkanten en met volledige opbouw, -platformcontainer met open zijkanten, onvolledige opbouw en vaste kopschotten, -platformcontainer met open zijkanten, onvolledige bovenbouw en opvouwbare kopschotten, -platform (container). 3. Specifieke vrachtcontainers: -thermische container, -geïsoleerde container, -koelcontainer (koudemiddelverbruikend), -mechanisch gekoelde container, -verwarmde container, -gekoelde en verwarmde container, -tankcontainer, -container voor droge bulkgoederen, -specifiek genoemde vrachtcontainer (zoals voor voertuigen, vee en andere), -luchttransportcontainer. A.II.B-07 TEU (Twenty-foot Equivalent Unit)

Een statistische eenheid die op een ISO-container met een lengte van 20 voet (6,10 m) gebaseerd is. Deze eenheid wordt gebruikt als een standaardmaat voor containers van verschillende capaciteit en voor het beschrijven van de capaciteit van containerschepen of -terminals. Eén ISO-container van 20 voet is gelijk aan 1 TEU.

– Eén ISO-container van 40 voet is gelijk aan 2 TEU’s. – Eén container van meer dan 20 en minder dan 40 voet is gelijk aan 1,50 TEU. – Eén container van meer dan 40 voet is gelijk aan 2,25 TEU’s. - 20 -


A. Spoorvervoer A.II.B-08 Wissellaadbak

Een vrachtvervoereenheid die aan de afmetingen van wegvoertuigen is aangepast en die voorzien is van inrichtingen voor goederenoverslag tussen vervoerswijzen, meestal weg-spoor.

Dergelijke gevulde eenheden konden oorspronkelijk niet worden gestapeld of aan de bovenzijde worden gehesen. Veel eenheden kunnen dat nu wel, maar niet in dezelfde mate als containers. Het belangrijkste verschil met containers is dat wissellaadbakken aangepast zijn aan de afmetingen van wegvoertuigen. Dergelijke eenheden moeten door de Internationale Spoorwegunie (UIC) worden goedgekeurd om op het spoor te kunnen worden gebruikt. Sommige wissellaadbakken zijn uitgerust met opvouwbare poten waarop zij staan als ze zich niet op het voertuig bevinden.

A.II.B-09 Flatcontainer

Een laadbaar platform zonder enige opbouw maar met dezelfde lengte en breedte als de bodem van een container en bovenaan en onderaan voorzien van hoekstukken.

Dit is een alternatief begrip dat wordt gebruikt voor bepaalde soorten speciale containers, namelijk platformcontainers en platformcontainers met onvolledige opbouw.

A.II.B-10 Pallet

Verhoogd platform om het hijsen en stapelen van goederen te vergemakkelijken.

Pallets zijn gewoonlijk van hout en hebben standaardafmetingen: 1 000 mm x 1 200 mm (ISO) en 800 mm x 1 200 mm (CEN).

A.II.B-11 Rolcontainer, rolpallet

Kleine, niet-stapelbare, meestal bakvormige eenheid op wielen om het laden en lossen van goederen te vergemakkelijken.

A.II.B-12 Roro-eenheid

Verrijdbare voorziening voor het vervoeren van goederen zoals een vrachtwagen, aanhangwagen of oplegger, die op een schip of op een trein kan worden gereden of gesleept.

- 21 -


A. Spoorvervoer A.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID A.III-01 Spoorwegonderneming

Elke publiek- of privaatrechtelijke onderneming die hoofdzakelijk optreedt als spoorwegexploitant, als infrastructuurbeheerder of als geïntegreerd bedrijf.

Een onderneming waarvan de hoofdactiviteit geen verband houdt met spoorwegen valt hieronder wanneer zij beschikt over een aandeel in de spoorwegmarkt dat niet marginaal is. Alleen de activiteiten die met spoorwegen verband houden, moeten worden gemeld.

A.III-02 Spoorwegexploitant

Elke publiek- of privaatrechtelijke vervoersexploitant die diensten voor goederenvervoer en/of reizigersvervoer per spoor levert.

Hieronder vallen alle vervoersexploitanten die over tractie beschikken of die tractie leveren. Uitgesloten zijn spoorwegexploitanten die volledig of hoofdzakelijk worden geëxploiteerd binnen industriële en soortgelijke faciliteiten, waaronder havens, en spoorwegexploitanten die hoofdzakelijk toeristische diensten verlenen, zoals spoorwegen die historische stoomtreinen exploiteren.

A.III-03 Infrastructuurbeheerder

Elke onderneming of vervoersexploitant die met name verantwoordelijk is voor het opzetten en onderhouden van spoorweginfrastructuur en voor het bedienen van de controle-en veiligheidssystemen.

Een infrastructuurbeheerder kan de volgende taken aan een andere spoorwegonderneming overdragen: onderhoud van spoorweginfrastructuur en bediening van de controle- en veiligheidssystemen.

A.III-04 Geïntegreerd bedrijf

Spoorwegexploitant die tevens infrastructuurbeheerder is.

A.III-05 Personeel

Het gemiddelde aantal werknemers van een spoorwegonderneming gedurende een verslagperiode, met inbegrip van het personeel dat buiten de onderneming werkt, maar door een arbeidsovereenkomst aan haar is verbonden en rechtstreeks door haar wordt betaald.

In de statistieken moet al het personeel in voltijdequivalenten worden opgenomen dat belast is met de uitvoering van alle hoofd- en nevenactiviteiten van de spoorwegen (exploitatie, renovatie, nieuwbouw, weg- en scheepsvervoerdiensten, elektriciteitsproductie, hotels en restaurants enz.).

A.III-06 Personeelscategorieën

De voornaamste personeelscategorieën zijn:

-algemeen bestuur, met inbegrip van leidinggevend personeel (bv. financieel, juridisch, personeelszaken enz.) op centraal en regionaal niveau en de leden van de raden van bestuur - 22 -


A. Spoorvervoer Het leidinggevend personeel van de gespecialiseerde diensten (exploitatie en verkeer, tractie en rollend materieel, vaste installaties) valt hier niet onder, maar wordt opgenomen in de statistiek van de desbetreffende dienst.

-exploitatie en verkeer Stationspersoneel (met uitzondering van bedieningspersoneel voor controle- en veiligheidssystemen), treinpersoneel (met uitzondering van personeel van tractievoertuigen) en personeel van desbetreffende centrale en regionale kantoren. Omvat het personeel van toerisme- en reclamediensten.

-tractie en rollend materieel Bemanning van tractievoertuigen, werkplaatspersoneel, controleurs en personeel van desbetreffende centrale en regionale kantoren.

-personeel voor ontwikkeling en onderhoud van de spoorwegen -personeel voor onderhoud en bewaking van de spoorwegen (met inbegrip van bedieningspersoneel voor controle- en veiligheidssystemen) -overig personeel

Personeel van de dienst personen-en goederenvervoer over de weg of per schip, van elektrische centrales, van de horecadienst enz.

A.III-07 Omzet

Door een spoorwegonderneming gedurende de verslagperiode in rekening gebracht totaalbedrag, overeenkomend met de marktwaarde van de aan derden geleverde goederen of verleende diensten. Hierbij zijn alle belastingen en andere heffingen op de door de onderneming aan haar klanten in rekening gebrachte goederen en diensten inbegrepen, met uitzondering van de btw. De omzet omvat ook alle andere aan de klanten aangerekende kosten. Aan de klant verleende prijsverminderingen, restituties en reducties, met uitzondering van kortingen voor contante betaling, alsook de waarde van retourverpakking, moeten in mindering worden gebracht.

Opbrengsten uit de verkoop van vaste activa en van de overheid ontvangen exploitatiesteun worden niet meegeteld.

A.III-08 Investeringsuitgaven voor infrastructuur

Uitgaven voor nieuwbouw en uitbreiding van de bestaande infrastructuur, met inbegrip van verbouwing of renovatie en grote herstelwerkzaamheden.

De infrastructuur omvat terreinen, spoorinstallaties, gebouwen, bruggen en tunnels, alsook daaraan verbonden vaste voorzieningen (seingeving, telecommunicatie, bovenleidingen, transformatorstations enz.), met uitzondering van rollend materieel.

A.III-09 Investeringsuitgaven voor rollend materieel

Uitgaven voor de aankoop van nieuwe spoorvoertuigen.

A.III-10 Onderhoudsuitgaven voor infrastructuur

Uitgaven om de infrastructuur operationeel te houden.

- 23 -


A. Spoorvervoer A.III-11 Onderhoudsuitgaven voor rollend materieel

Uitgaven om de spoorvoertuigen operationeel te houden.

- 24 -


A. Spoorvervoer A.IV VERKEER A.IV-01 Spoorverkeer

Alle bewegingen van een spoorvoertuig op een lijn in exploitatie.

Wanneer een spoorvoertuig door een ander wordt vervoerd, worden alleen de bewegingen van het vervoerende voertuig (actieve wijze) in aanmerking genomen.

A.IV-02 Binnenlands spoorverkeer

Alle bewegingen van spoorvoertuigen binnen de grenzen van een bepaald land, ongeacht in welk land deze voertuigen geregistreerd zijn.

A.IV-03 Rangeren

Beweging van een spoorvoertuig of een stel spoorvoertuigen in de nabijheid van een station of een andere spoorweginstallatie (depot, werkplaats, rangeerterrein enz.).

A.IV-04 Spoorvoertuigtraject

Verplaatsing van een spoorvoertuig van een vastgesteld beginpunt naar een vastgesteld eindpunt.

Een traject kan uit verschillende onderdelen bestaan.

A.IV-05 Trein

Door een of meer locomotieven of motorwagens getrokken of geduwd(e) spoorvoertuig of spoorvoertuigen of een alleenrijdende motorwagen die onder een bepaald nummer of specifieke aanduiding van een vastgesteld beginpunt naar een vastgesteld eindpunt rijden.

Losse locomotieven, d.w.z. locomotieven die alleen rijden, worden niet als treinen beschouwd.

A.IV-06 Treintypes

De belangrijkste treintypes zijn:

-goederentrein: trein bestemd voor goederenvervoer en samengesteld uit een of meer leeg of geladen rijdende goederenwagens en eventueel bagagewagens, -reizigerstrein: trein bestemd voor personenvervoer en samengesteld uit een of meer leeg of geladen rijdende personenrijtuigen en eventueel bagagewagens, -gemengde trein: trein samengesteld uit personenrijtuigen en goederenwagens, -overige treinen: alleen voor dienstdoeleinden van de spoorwegonderneming rijdende treinen, zonder betaling aan derden. A.IV-07 Treinkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de beweging van een trein over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand.

- 25 -


A. Spoorvervoer A.IV-08 Tractievoertuigkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de beweging van een tractievoertuig in bedrijf over een afstand van één kilometer.

Bewegingen van alleenrijdende tractievoertuigen (zonder lading) vallen hieronder. Rangeerbewegingen vallen hier niet onder.

A.IV-09 Getrokken-voertuigkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de beweging van een getrokken spoorvoertuig over een afstand van één kilometer.

Bewegingen van motorwagens vallen hieronder. Rangeerbewegingen vallen hier niet onder.

A.IV-10 Aangeboden tonkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één ton beschikbare capaciteit in een goederenwagen in het gewone verkeer over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand. Rangeerbewegingen en andere soortgelijke bewegingen vallen hier niet onder.

A.IV-11 Goederenwagenkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de beweging van een lege of geladen goederenwagen over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand (elk land telt het aantal afgelegde kilometers op zijn grondgebied). Rangeerbewegingen en andere soortgelijke bewegingen vallen hier niet onder. Alle trajecten van goederenwagens moeten worden opgenomen, ongeacht de eigenaar.

A.IV-12 Aangeboden zitplaatskilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van een zitplaats in een personenrijtuig in het gewone verkeer over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand. Rangeerbewegingen en andere soortgelijke bewegingen vallen hier niet onder.

A.IV-13 Getrokken bruto-brutotonkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één ton van een spoorvoertuig, inclusief het gewicht van het tractievoertuig, over een afstand van één kilometer.

Hieronder valt het gewicht van het tractievoertuig, het getrokken spoorvoertuig en zijn lading. Reizigers en hun bagage vallen hier niet onder. Rangeerbewegingen en andere soortgelijke bewegingen vallen hier niet onder.

A.IV-14 Getrokken brutotonkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één ton van getrokken spoorvoertuigen (en motorwagens), inclusief inhoud, over een afstand van één kilometer.

Het gewicht van motorwagens valt hieronder maar niet het gewicht van locomotieven. Reizigers en hun bagage vallen hier niet onder. Rangeerbewegingen en andere soortgelijke bewegingen vallen hier niet onder.

- 26 -


A. Spoorvervoer A.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER A.V-01 Spoorvervoer

Alle verplaatsingen van goederen en/of reizigers per spoorvoertuig op een bepaald spoornet.

Wanneer een spoorvoertuig door een ander wordt vervoerd, worden alleen de bewegingen van het vervoerende voertuig (actieve wijze) in aanmerking genomen.

A.V-02 Soorten spoorvervoer

De belangrijkste soorten zijn:

-commercieel spoorvervoer: vervoer voor rekening van derden tegen betaling, -dienstvervoer: vervoer door een spoorwegonderneming voor eigen rekening, ongeacht of dit al dan niet inkomsten oplevert. A.V-03 Binnenlands spoorvervoer

Spoorvervoer tussen twee in hetzelfde land gelegen plaatsen (een laad- of instapplaats en een los- of uitstapplaats).

Kan gepaard gaan met doorvoer door een tweede land.

A.V-04 Internationaal spoorvervoer

Spoorvervoer tussen twee in verschillende landen gelegen plaatsen (een laad- of instapplaats en een los- of uitstapplaats).

Kan gepaard gaan met doorvoer door een of meer andere landen. Om te vermijden dat de kilometers dubbel worden geteld, telt elk land enkel de pkm (treinreizigerskilometers) en de tkm (tonkilometers) op zijn grondgebied. Het aantal reizigers of het gewicht van de vervoerde vracht wordt in elk land geteld.

A.V-05 Spoorvervoer in doorvoer

Spoorvervoer door een land tussen twee plaatsen (een laad- of instapplaats en een los- of uitstapplaats) buiten dat land.

Activiteiten die gepaard gaan met de overgang tussen twee verschillende spoorwijdten in een land, worden beschouwd als doorvoer en niet als lossen en laden.

Vervoersactiviteiten die gepaard gaan met laden of instappen in ofwel lossen of uitstappen uit een spoorvoertuig aan de grens van dat land, en waaraan twee vervoerswijzen te pas komen, bijvoorbeeld spoorvervoer en zeevervoer in havens, worden niet als doorvoer beschouwd.

A.V-06 Treinreiziger

Een persoon, met uitzondering van het treinpersoneel, die een reis per spoor maakt.

Reizigers die een reis maken uitsluitend op veerboten of in autobussen die door de spoorwegen worden geëxploiteerd, worden niet meegeteld.

A.V-07 Betalende treinreiziger

Een reiziger voor wie een spoorwegonderneming in ruil voor zijn vervoer een vergoeding krijgt.

- 27 -


A. Spoorvervoer A.V-08 Treinreizigerskilometer (pkm)

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één treinreiziger over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk door de reiziger op het net afgelegde afstand. Om te vermijden dat de kilometers dubbel worden geteld, telt elk land enkel de pkm (treinreizigerskilometers) op zijn grondgebied. Indien deze niet bekend is, moet de in rekening gebrachte of geschatte afstand worden vermeld.

A.V-09 Ingestapte treinreiziger

Reiziger die plaatsneemt in een spoorvoertuig om zich te laten vervoeren.

Het overstappen van een reiziger direct van een spoorvoertuig in een ander, ongeacht de spoorwegexploitant, wordt niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee treinreizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een spoorvoertuig.

A.V-10 Uitgestapte treinreiziger

Reiziger die een spoorvoertuig na een reis verlaat.

Het overstappen van een reiziger direct van een spoorvoertuig in een ander, ongeacht de spoorwegexploitant, wordt niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee treinreizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een spoorvoertuig.

A.V-11 Traject treinreiziger

Verbinding tussen de instapplaats en de uitstapplaats van treinreizigers, ongeacht de op het spoornet gevolgde reisweg.

A.V-12 Instapplaats

Plaats waar een treinreiziger in het spoorvoertuig stapt om zich te laten vervoeren.

Het overstappen van een reiziger direct van een spoorvoertuig in een ander, ongeacht de spoorwegexploitant, wordt niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee treinreizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een spoorvoertuig.

A.V-13 Uitstapplaats

Plaats waar een treinreiziger na een reis het spoorvoertuig verlaat.

Het overstappen van een reiziger direct van een spoorvoertuig in een ander, ongeacht de spoorwegexploitant, wordt niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee treinreizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een spoorvoertuig.

A.V-14 Zending

Alle vervoerde goederen vermeld in één vervoerdocument overeenkomstig eventuele reglementen of tariefregelingen.

- 28 -


A. Spoorvervoer A.V-15 Soorten zendingen

De belangrijkste soorten zijn:

-treinlading: zending bestaande uit een trein met een of meer volledige wagenladingen die tegelijkertijd voor één afzender en zonder wijziging in de samenstelling van de trein van een bepaald laadpunt naar een bepaald lospunt wordt verzonden, -wagenlading: zending van goederen waarvoor tijdens de verplaatsing het exclusieve gebruik van een wagen is vereist, ongeacht of de totale laadcapaciteit van de wagen al dan niet volledig wordt benut. Goederenwagens in een treinlading vallen hier niet onder, -stukgoedzendingen / kleine zendingen: zendingen die niet onder treinladingen of wagenladingen vallen. A.V-16 Per spoor vervoerde goederen

Alle per spoorvoertuig verplaatste goederen.

Verpakkingen en containers, wissellaadbakken, pallets en dergelijke, alsmede per spoor vervoerde wegvoertuigen voor goederenvervoer vallen hieronder.

A.V-17 Bruto-brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen en hun verpakking en het leeggewicht van de transporteenheid (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets, alsmede per spoor vervoerde wegvoertuigen voor goederenvervoer).

Dit is het gewicht dat bij het opstellen van statistieken over spoorvervoer moet worden gebruikt.

A.V-18 Brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen en hun verpakking, zonder het leeggewicht van de transporteenheid (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets, alsmede wegvoertuigen voor goederenvervoer).

A.V-19 Leeggewicht

Het gewicht van een transporteenheid (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets, alsmede per spoor vervoerde wegvoertuigen voor goederenvervoer) alvorens een vracht wordt geladen.

A.V-20 Tonkilometer (tkm)

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing per spoor van één ton goederen over een afstand van één kilometer.

De af te leggen afstand is de daadwerkelijk op het betrokken net afgelegde afstand. Om te vermijden dat de kilometers dubbel worden geteld, telt elk land enkel de tkm (tonkilometers) op zijn grondgebied. Indien deze niet bekend is, moet de in rekening gebrachte of geschatte afstand worden vermeld.

A.V-21 Categorieën per spoor vervoerde goederen

Vervoerde goederen kunnen in categorieën worden ingedeeld.

Voorbeelden van classificaties zijn NST 2007 (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport), die de CSTE (Classification pour les Statistiques de Transport de marchandises en Europe - VN/ECE) vervangt, en de NST/R (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport, Revisée - Eurostat).

- 29 -


A. Spoorvervoer A.V-22 Vrachttypes

Vervoerde goederen kunnen worden ingedeeld volgens VN/ECE-aanbeveling 21 Codes for types of cargo, packages and packaging materials, Genève, maart 1986. De vrachtcategorieën zijn:

-vloeibare bulk, -vaste bulk, -grote vrachtcontainers, -andere vrachtcontainers, -goederen op pallets, -goederen in lengen, -mobiele eenheden met eigen beweegkracht, -andere mobiele eenheden, -andere vrachttypes. A.V-23 TEU-kilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één TEU over een afstand van één kilometer.

A.V-24 Gevaarlijke goederen

De klassen per spoor vervoerde gevaarlijke goederen zijn gedefinieerd in de vijftiende herziene uitgave van de UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods, Verenigde Naties, Genève 2007.

-klasse 1: springstoffen, -klasse 2: gassen, -klasse 3: brandbare vloeistoffen, -klasse 4: brandbare vaste stoffen, voor zelfontbranding vatbare stoffen, stoffen die in contact met water brandbare gassen ontwikkelen, -klasse 5: oxiderende stoffen en organische peroxiden, -klasse 6: giftige en besmettelijke stoffen, -klasse 7: radioactief materiaal, -klasse 8: corrosieve stoffen, -klasse 9: diverse gevaarlijke stoffen en voorwerpen. A.V-25 Geladen goederen

In een spoorvoertuig geplaatste en per spoor verzonden goederen.

Anders dan bij het weg-en binnenvaartvervoer, worden het overladen direct van het ene spoorvoertuig op het andere en het verwisselen van tractievoertuig niet als lossen of laden beschouwd. Indien de goederen echter uit een spoorvoertuig worden gelost, overgeladen op een andere vervoerswijze en vervolgens weer op een ander spoorvoertuig worden geladen, wordt dit beschouwd als lossen uit het eerste spoorvoertuig gevolgd door laden op het tweede spoorvoertuig.

A.V-26 Geloste goederen

Na vervoer per spoor van een spoorvoertuig afgehaalde goederen.

Anders dan bij het weg-en binnenvaartvervoer, worden het overladen direct van het ene spoorvoertuig op het andere en het verwisselen van tractievoertuig niet als lossen of laden beschouwd. Indien de goederen echter uit een spoorvoertuig worden gelost, overgeladen op een andere vervoerswijze en vervolgens weer op een ander spoorvoertuig worden geladen, wordt dit beschouwd als lossen uit het eerste spoorvoertuig gevolgd door laden op het tweede spoorvoertuig.

- 30 -


A. Spoorvervoer A.V-27 Internationaal goederenvervoer per spoor - geladen (uitgaand)

Per spoor vervoerde goederen tussen een laadplaats in het rapporterende land en een losplaats in een ander land.

Doorvoergoederen vallen hier niet onder. Goederenwagens die op een spoornet zijn geladen en vervolgens per veerboot naar een spoornet van een ander land worden vervoerd, vallen hieronder.

A.V-28 Internationaal goederenvervoer per spoor - gelost (inkomend)

Per spoor vervoerde goederen tussen een laadplaats in het buitenland en een losplaats in het rapporterende land.

Doorvoergoederen vallen hier niet onder. Goederenwagens die op een spoornet zijn geladen en per veerboot naar het rapporterende spoornet worden vervoerd, vallen hieronder.

A.V-29 Per spoor vervoerde doorvoergoederen

Per spoor door het rapporterende land tussen twee plaatsen (laadplaats en losplaats) buiten het rapporterende land vervoerde goederen.

De goederenwagens die het rapporterende land op veerboten zijn uitgegaan en/of binnengekomen, worden meegeteld.

A.V-30 Spoorverbinding goederenvervoer

Verbinding per spoor tussen de laadplaats en de losplaats van goederen, ongeacht de gevolgde reisweg.

A.V-31 Laadplaats

De plaats waar de goederen voor vervoer in een spoorvoertuig zijn geladen.

Anders dan bij het weg-en binnenvaartvervoer, worden het overladen direct van het ene spoorvoertuig op het andere en het verwisselen van tractievoertuig niet als lossen of laden beschouwd. Indien de goederen echter uit een spoorvoertuig worden gelost, overgeladen op een andere vervoerswijze en vervolgens weer op een ander spoorvoertuig worden geladen, wordt dit beschouwd als lossen uit het eerste spoorvoertuig gevolgd door laden op het tweede spoorvoertuig.

A.V-32 Losplaats

De plaats waar de goederen na vervoer van een spoorvoertuig zijn gelost.

Anders dan bij het weg-en binnenvaartvervoer, worden het overladen direct van het ene spoorvoertuig op het andere en het verwisselen van tractievoertuig niet als lossen of laden beschouwd. Indien de goederen echter uit een spoorvoertuig worden gelost, overgeladen op een andere vervoerswijze en vervolgens weer op een ander spoorvoertuig worden geladen, wordt dit beschouwd als lossen uit het eerste spoorvoertuig gevolgd door laden op het tweede spoorvoertuig.

- 31 -


A. Spoorvervoer A.VI ENERGIEVERBRUIK A.VI-01 Energieverbruik spoorvervoer

Finaal energieverbruik van tractievoertuigen voor tractie, treindiensten en installaties (verwarming, klimaatregeling, verlichting enz.).

A.VI-02 Ton aardolie-equivalent (TOE)

Eenheid van energieverbruik: 1 TOE = 0,041868 TJ.

De door het Internationaal Energieagentschap (IEA) in 1991 toegepaste omrekeningscoëfficiënten zijn:

- motorbenzine 1,070 - gasolie/dieselolie 1,035

- zware stookolie 0,960 - vloeibaar petroleumgas 1,130 - aardgas 0,917 De omrekeningscoëfficiënt die de IEA voor elektriciteit gebruikt, is: 1 TWh = 0,086 Mtoe.

A.VI-03 Joule

Eenheid van energieverbruik:

-1 terajoule = 1012 J = 2,78 x 105 kWh, -1 terajoule = 23,88459 TOE. A.VI-04 Motorbenzine

Lichte olie van koolwaterstoffen gebruikt in interne verbrandingsmotoren, behalve in vliegtuigmotoren.

Motorbenzine wordt tussen 35 °C en 215 °C gedistilleerd en gebruikt als brandstof voor vonkontstekingsmotoren in landvoertuigen. Motorbenzine kan additieven, oxygenaten en octaanverhogende stoffen, waaronder loodverbindingen zoals TEL (tetraethyllood) en TML (tetramethyllood), bevatten.

Calorische waarde: 44,8 TJ/1 000 t.

A.VI-05 Gasolie/dieselolie

Olie verkregen uit de laatste fractie afkomstig van de atmosferische distillatie van ruwe aardolie.

Tot gasolie/dieselolie worden de zware gasoliën gerekend die worden verkregen door vacuümherdistillatie van het residu van de atmosferische distillatie. Gasolie/dieselolie distilleert tussen 200 °C en 380 °C, waarbij minder dan 65% van het volume (inclusief verliezen) bij 250 °C en 80% of meer bij 350 °C distilleert. Het vloeipunt ligt altijd boven 50 °C en de dichtheid bedraagt meer dan 0,81. De door vermenging verkregen zware olie wordt bij gasolie ingedeeld voor zover de kinematische viscositeit ervan 25 cST bij 40 °C niet overschrijdt.

Calorische waarde: 43,3 TJ/1 000 t.

- 32 -


A. Spoorvervoer A.VI-06 Zware residustookolie

Zware olie die overblijft na distillatie (het residu).

De definitie omvat alle residuaire stookoliën (inclusief die verkregen door vermenging). De viscositeit van zware stookolie bedraagt meer dan 25 cST bij 40 °C. Het vloeipunt ligt altijd boven 50 °C en de dichtheid bedraagt meer dan 0,90.

A.VI-07 Vloeibaar petroleumgas (lpg)

Lichte koolwaterstoffen behorend tot de paraffinen, alleen verkregen door distillatie van ruwe aardolie.

Lpg omvat propaan en butaan of een mengsel van beide koolwaterstoffen. Deze kunnen vloeibaar worden gemaakt onder lage druk (5-10 atmosfeer). In vloeibare toestand bij een temperatuur van 38 °C is hun dampdruk gelijk aan of lager dan 24,5 bar. De dichtheid varieert van 0,50 tot 0,58.

A.VI-08 Steenkool

Zwart, natuurlijk, fossiel, organisch sediment met een calorische bovenwaarde van meer dan 23 860 kJ/kg (5 700 kcal/kg) in asvrije toestand en met een vochtgehalte dat hoort bij een temperatuur van 30 °C en een luchtvochtigheid van 96% en met een gemiddelde reflectiecoëfficiënt van het vitriniet van ten minste 0,6.

A.VI-09 Bruinkool

Geen sinters vormende steenkool met een calorische bovenwaarde van minder dan 23 860 kJ/kg (5 700 kcal/kg) in as- en watervrije toestand en met meer dan 31% vluchtige bestanddelen op droog, mineraalvrij product.

A.VI-10 Elektriciteit

Energie opgewekt door waterkrachtcentrales, geothermische centrales, kerncentrales en klassieke thermische centrales, alsmede uit hernieuwbare energiebronnen enz., met uitzondering van energie opgewekt door pompcentrales. De meeteenheid is een calorische waarde van 3,6 TJ/GWh.

- 33 -


A. Spoorvervoer A.VII ONGEVALLEN A.VII-01 Ongeval

Ongewenste of onbedoelde plotselinge gebeurtenis of reeks gebeurtenissen met schadelijke gevolgen.

Spoorwegongevallen zijn ongevallen waarbij minstens één rijdend spoorvoertuig is betrokken. Ongevallen worden in de volgende categorieën onderverdeeld:

-botsingen, -ontsporingen, -ongevallen op spoorwegovergangen, -persoonlijke ongevallen veroorzaakt door rollend materieel in rijdende toestand, -brand in rollend materieel, -andere. De definitie sluit zelfmoord uit omdat dit een doelbewuste handeling is. Daarom wordt zelfmoord niet opgenomen in de statistieken van de Internationale Spoorwegunie (UIC) over spoorwegongevallen, noch in de internationale statistieken over wegongevallen. Zelfmoordstatistieken moeten afzonderlijk worden opgesteld omdat zij belangrijk zijn voor de veiligheid en de exploitatie van de spoorwegen. Terreurdaden vallen hier niet onder.

A.VII-02 Zelfmoord

Daad waarbij iemand zichzelf opzettelijk verwondt met de dood tot gevolg, zoals geregistreerd en geclassificeerd door de bevoegde nationale instantie.

A.VII-03 Zelfmoordpoging

Daad waarbij iemand zichzelf opzettelijk verwondt, niet met de dood maar met een ernstige verwonding tot gevolg, zoals geregistreerd en geclassificeerd door de bevoegde nationale instantie.

A.VII-04 Ernstig ongeval

Een ongeval waarbij minstens één rijdend spoorvoertuig betrokken is, en waarbij minstens één persoon omkomt of ernstig gewond geraakt, grote schade aan het materieel, het spoor, andere installaties of het milieu wordt toegebracht of het verkeer grondig wordt verstoord. Ongevallen in werkplaatsen, magazijnen en depots vallen hier niet onder.

Deze definitie wordt gebruikt door de UIC.

A.VII-05 Ernstige schade aan het materieel, het spoor, andere installaties of het milieu

Schade die een internationaal overeengekomen drempel overschrijdt.

Deze drempel voor ernstige schade werd door de UIC goedgekeurd en bedroeg in 2007 150 000 euro.

A.VII-06 Grondige verstoring van het verkeer

Het verkeer wordt grondig verstoord als de treindiensten op minstens één hoofdspoorlijn gedurende meer dan zes uur zijn opgeschort.

- 34 -


A. Spoorvervoer A.VII-07 Ongeval met slachtoffers

Een ongeval waarbij minstens één rijdend spoorvoertuig betrokken is en waarbij minstens één persoon omkomt of gewond geraakt. Ongevallen in werkplaatsen, magazijnen en depots vallen hier niet onder.

Deze definitie omvat ongevallen met lichtgewonden en komt overeen met de definitie in de statistieken over wegongevallen.

A.VII-08 Ernstig ongeval met slachtoffers

Een ongeval waarbij minstens één rijdend spoorvoertuig betrokken is en waarbij minstens één persoon omkomt of ernstig gewond geraakt. Ongevallen in werkplaatsen, magazijnen en depots vallen hier niet onder.

Deze definitie wordt gewoonlijk door de UIC gebruikt voor spoorwegongevallen en sluit ongevallen met lichtgewonden uit. De cijfers die onder deze definitie worden verzameld, kunnen niet direct worden vergeleken met het aantal wegongevallen want hiertoe behoren ongevallen met lichtgewonden.

A.VII-09 Dodelijk slachtoffer

Iemand die bij een ongeval om het leven is gekomen of binnen dertig dagen daarna aan de gevolgen ervan overlijdt.

Deze definitie omvat reizigers, werknemers en andere al dan niet nader bepaalde personen die betrokken zijn bij een spoorwegongeval.

A.VII-10 Gewonde

Zwaargewonde

Iemand die bij een ongeval gewond is geraakt en die ten gevolge van het ongeval langer dan 24 uur in het ziekenhuis was opgenomen.

Lichtgewonde

Alle gewonden met uitzondering van dodelijke slachtoffers en zwaargewonden.

Personen met minder ernstige verwondingen, zoals kleine snijwonden en kneuzingen, worden normaal niet als gewonden beschouwd.

A.VII-11 Botsingen (tussen treinen), inclusief botsingen binnen het profiel van vrije ruimte

Frontale of kop-staartbotsing tussen twee treinen of een (zijdelingse) botsing tussen een trein en een deel van een andere trein die nog op het laadprofiel staat, of een trein die botst:

a) bij rangeerbewegingen, b) met vaste voorwerpen zoals een spoorbuffer, of c) met voorwerpen die zich op of nabij het spoor bevinden (behalve op spoorwegovergangen) zoals stenen, grondverzakkingen, bomen, verloren onderdelen van spoorvoertuigen, wegvoertuigen en machines of uitrusting voor spooronderhoud. A.VII-12 Ontsporing

Een situatie waarbij minstens één treinwiel van het spoor geraakt.

Ontsporingen door botsingen vallen hier niet onder. Deze worden als botsing beschouwd.

- 35 -


A. Spoorvervoer A.VII-13 Ongevallen op spoorwegovergangen

Ongevallen op een spoorwegovergang waarbij minstens één spoorvoertuig betrokken is en een of meer kruisende voertuigen, andere weggebruikers zoals voetgangers of voorwerpen die zich tijdelijk op of nabij het spoor bevinden.

-Spoorwegovergang: gelijkvloerse kruising tussen een weg en een spoorweg, zoals toegestaan door de infrastuctuurbeheerder, die toegankelijk is voor gebruikers van een openbare of particuliere weg. Doorgangen tussen perrons in stations vallen hier niet onder. -Weg: voor de statistieken over spoorwegongevallen is dit elke openbare of particuliere weg of straat, voet- en fietspaden inbegrepen. A.VII-14 Persoonlijke ongevallen veroorzaakt door rollend materieel in rijdende toestand

Ongevallen waarbij minstens één persoon geraakt wordt door een spoorvoertuig of een deel daarvan, of door een voorwerp dat eraan hangt of dat van het voertuig is losgekomen. Personen die van een spoorvoertuig vallen, zijn inbegrepen, alsmede personen die tijdens het reizen vallen of door losse voorwerpen worden geraakt.

A.VII-15 Brand in rollend materieel

Branden en explosies in spoorvoertuigen (en/of hun lading) tijdens de rit tussen het vertrekstation en de eindbestemming, ook wanneer het voertuig stilstaat in het beginstation of eindstation, of bij tussenstops en het rangeren.

A.VII-16 Personencategorieën in statistieken over spoorwegongevallen

-Treinreiziger: een persoon, met uitzondering van het treinpersoneel, die een reis per spoor maakt. Voor ongevallenstatistieken vallen hieronder reizigers die proberen in of uit een bewegende trein te stappen.

-Werknemers (inclusief het personeel van aannemers en zelfstandige aannemers): personen die werk hebben dat verband houdt met een spoorweg en die op het moment van het ongeval aan het werk zijn. Dit omvat het treinpersoneel en de personen die met rollend materieel en infrastructuurinstallaties werken. -Gebruikers van spoorwegovergangen: personen die met een vervoermiddel of te voet een spoorwegovergang gebruiken om de spoorlijn te kruisen. -Onbevoegde personen op spoorwegterreinen: personen die zich op terreinen van de spoorwegen bevinden, hoewel hun aanwezigheid daar verboden is, met uitzondering van gebruikers van spoorwegovergangen. A.VII-17 Ongeval bij het vervoer van gevaarlijke goederen

Ongevallen of gebeurtenissen die in overeenstemming met RID/ADR, punt 1.8.5, moet worden gemeld.

- 36 -


B. WEGVERVOER

B. Wegvervoer B.I INFRASTRUCTUUR B.I-01 Weg Verkeersweg op verharde ondergrond, behalve spoorwegen en start- en landingsbanen, toegankelijk voor het openbaar verkeer en hoofdzakelijk bestemd voor motorvoertuigen voor het wegverkeer.

Verharde wegen en andere wegen met verharde ondergrond, bv. grindwegen, vallen hieronder. Ook straten, bruggen, tunnels, draagstructuren, aansluitingswegen, kruispunten en knooppunten vallen hieronder, alsook tolwegen. Paden voor exclusief gebruik door rijwielen worden niet meegeteld.

B.I-02 Verharde weg

Weg verhard met steenslag (macadam), koolwaterstofbindmiddel of gebitumineerd materiaal, beton of straatkeien.

B.I-03 Onverharde weg

Weg met gestabiliseerde ondergrond maar niet verhard met steenslag, koolwaterstofbindmiddel of gebitumineerd materiaal, beton of straatkeien.

B.I-04 Wegennet

Alle wegen in een bepaald gebied.

Het wegennet kan ingedeeld worden naar wegdek, bv.

a) verharde wegen, b) onverharde wegen. B.I-05 Wegcategorie

Wegen worden ingedeeld naar drie internationaal vergelijkbare types:

a) autosnelweg, b) weg in een bebouwde kom, c) overige weg (buiten een bebouwde kom). B.I-06 Autosnelweg

Speciaal voor motorvoertuigen ontworpen en gebouwde weg waarop aanliggende percelen geen uitweg hebben en die:

a) behalve op bepaalde plaatsen of tijdelijk, voorzien is van voor beide verkeersrichtingen gescheiden rijbanen die hetzij door een middenberm die niet voor het verkeer is bestemd, hetzij, bij uitzondering, op andere wijze van elkaar gescheiden zijn, b) geen gelijkvloerse kruisingen heeft met een andere weg, spoor- of tramweg of voetpad, c) door speciale verkeerstekens als autosnelweg is aangeduid en exclusief voor bepaalde categorieën motorvoertuigen voor het wegverkeer is bestemd. Op en afritten van autosnelwegen zijn inbegrepen, ongeacht de plaats van de verkeerstekens.

Ook stadsautosnelwegen vallen hieronder.

- 38 -


B. Wegvervoer B.I-07 Autoweg

Speciaal voor motorvoertuigen gebouwde weg waarop aanliggende percelen geen uitweg hebben en:

a) die normaal geen gescheiden rijbanen voor beide verkeersrichtingen heeft, b) die enkel toegankelijk is via knooppunten en gecontroleerde aansluitingswegen, c) die door speciale verkeerstekens als autoweg is aangeduid en exclusief voor bepaalde categorieën motorvoertuigen voor het wegverkeer is bestemd, d) waarop stilstaan en parkeren op de rijweg verboden zijn. Op-en afritten zijn inbegrepen, ongeacht de plaats van de verkeerstekens. Ook stadsautowegen vallen hieronder.

B.I-08 Weg binnen een bebouwde kom: stadsweg

Weg binnen een bebouwde kom waarvan het begin en het einde door speciale verkeerstekens zijn aangeduid.

Wegen binnen een bebouwde kom hebben vaak een snelheidsbeperking tot 50 km/h. Autosnelwegen, autowegen en ander hogesnelheidswegen die een bebouwde kom doorkruisen, zijn niet inbegrepen indien ze niet zijn aangeduid als wegen binnen een bebouwde kom. Straten worden meegeteld.

B.I-09 Weg buiten een bebouwde kom

Weg buiten een bebouwde kom waarvan het begin en het einde met speciale verkeerstekens zijn aangeduid.

B.I-10 E-weg

Het internationale E-net omvat de wegen die bij de op 15 november 1975 te Genève gesloten Europese Overeenkomst inzake internationale hoofdverkeerswegen zijn vastgesteld.

Hoofdverkeerswegen en aanvullende wegen (klasse A-wegen) hebben een nummer met twee cijfers; aftakkings-, aansluitings- en verbindingswegen (klasse B-wegen) hebben een nummer met drie cijfers.

B.I-11 Rijbaan

Deel van de weg bestemd voor het motorvoertuigenverkeer; wegdelen die de funderingslagen of deklagen dragen, vallen hier niet onder, evenmin als delen van de weg bestemd voor andere dan motorvoertuigen of voor het parkeren van voertuigen, zelfs als deze bij gevaar occasioneel voor het motorvoertuigenverkeer kunnen worden gebruikt. De breedte van de rijbaan wordt loodrecht op de as van de weg gemeten.

B.I-12 Rijstrook

Strook in de lengte van een rijbaan, al dan niet door een specifieke wegmarkering aangegeven, van voldoende breedte voor een file rijdende motorvoertuigen andere dan motorrijwielen.

- 39 -


B. Wegvervoer B.I-13 Busstrook

Deel van de rijbaan gereserveerd voor bussen en onderscheiden van de rest van de rijbaan door wegmarkering in de lengte.

Ook taxi's en in sommige gevallen auto's met meerdere passagiers mogen een busstrook gebruiken.

B.I-14 Trambaan

Verkeersweg met rails bestemd voor gebruik door trams.

Dit omvat zowel van de rest van het verkeer gescheiden als niet-gescheiden trambanen.

B.I-15 Rijwielstrook

Deel van de rijbaan gereserveerd voor rijwielen en onderscheiden van de rest van de rijbaan door wegmarkering in de lengte.

Bromfietsen mogen soms ook rijwielstroken gebruiken.

B.I-16 Rijwielpad

Onafhankelijke weg of weggedeelte dat is gereserveerd voor fietsen en met speciale verkeerstekens is aangeduid. Een rijwielpad is op een structurele manier gescheiden van andere wegen of andere weggedeelten.

Bromfietsen mogen soms ook rijwielpaden gebruiken.

B.I-17 Weglengte

De weglengte is de afstand tussen het begin- en het eindpunt van de weg.

Indien een van de richtingen van de rijbaan langer is dan de andere, dan wordt de weglengte berekend als som van de helft van de afstanden van elke richting van de rijbaan vanaf het eerste toegangspunt tot het laatste uitgangspunt.

B.I-18 Stedelijk gebied

Gebied binnen de administratieve grens of een geheel van administratieve grenzen van een stadskern (nederzetting).

Stedelijke gebieden kunnen worden ingedeeld aan de hand van het aantal inwoners:

a) 10 000 tot 49 999 – klein b) 50 000 tot 249 999 – middelgroot c) 250 000 of meer – groot. Stedelijke gebieden omvatten territoriale eenheden met een groter aantal inwoners waarvan de meeste, maar niet noodzakelijk alle inwoners in bebouwde kommen wonen. Bebouwde kommen zoals genoemd in B.I-05 kunnen dorpen en steden in landelijke gebieden omvatten.

- 40 -


B. Wegvervoer VERVOERMIDDELEN

B.II.A VOERTUIGEN B.II.A-01 Wegvoertuig

Voertuig op wielen bestemd voor gebruik op wegen.

B.II.A-02 Wagenpark

Aantal wegvoertuigen dat op een bepaalde datum in een land voor gebruik op zijn openbare wegennet is geregistreerd.

Hieronder vallen voertuigen die zijn vrijgesteld van de jaarlijkse verkeersbelastingen en ingevoerde tweedehandsvoertuigen en andere voertuigen voor het wegverkeer overeenkomstig nationale praktijken. Militaire voertuigen vallen hier niet onder.

B.II.A-03 Binnenlands wegvoertuig

In het rapporterend land geregistreerd en kentekenplaten van dat land dragend voertuig, alsmede voertuigen met een bijzondere registratie (trams, trolleybussen enz.).

Wanneer een voertuig voor het wegverkeer in een bepaald land niet hoeft te worden geregistreerd, wordt een voertuig dat eigendom is van of gehuurd wordt door een onderneming of persoon met fiscale vestigings- of woonplaats in dat land als een binnenlands voertuig beschouwd.

B.II.A-04 Buitenlands wegvoertuig

In een ander dan het rapporterend land geregistreerd en kentekenplaten van dat land dragend voertuig.

B.II.A-05 Rijwiel

Door de berijder(s) met behulp van pedalen, hefbomen of hendels zelfaangedreven wegvoertuig voor personenvervoer met twee of meer wielen (bv. tweewielers, driewielers, vierwielers en invalidenwagentjes).

Rijwielen met een ondersteunende aandrijving worden meegeteld.

B.II.A-06 Motorvoertuig voor het wegverkeer

Voertuig voor het wegverkeer, aangedreven door een eigen motor, gewoonlijk bestemd voor personen- of goederenvervoer of voor het trekken van andere voertuigen voor personen- of goederenvervoer over de weg.

Op rails rijdende voertuigen vallen hier niet onder.

- 41 -


B. Wegvervoer B.II.A-07 Wegvoertuig voor personenvervoer

Voertuig voor het wegverkeer, uitsluitend of hoofdzakelijk ontworpen voor het vervoer van een of meer personen.

Voertuigen die zowel voor personen-als voor goederenvervoer zijn ontworpen, worden bij de eerste dan wel bij de tweede categorie ingedeeld naargelang van hun hoofddoel, dat ofwel door hun technische kenmerken ofwel door hun indeling bij een bepaalde verkeersbelastingcategorie wordt bepaald.

B.II.A-08 Motorvoertuig voor personenvervoer over de weg

Motorvoertuig voor het wegverkeer, uitsluitend of hoofdzakelijk ontworpen voor het vervoer van een of meer personen.

Hieronder vallen:

a) motorfietsen, b) bromfietsen, c) personenauto's d) bestelwagens ontworpen en voornamelijk gebruikt voor personenvervoer, e) taxi's, f) huurauto's g) ziekenwagens, h) autobussen, touringcars en minibussen, i) trams, j) campers. Lichte voertuigen voor goederenvervoer over de weg (definitie B.II.A-22) vallen hier niet onder.

B.II.A-09 Bromfiets

Voertuig voor het wegverkeer op twee, drie of vier wielen, dat voorzien is van een motor met een cilinderinhoud van minder dan 50 cm³ en waarvan de snelheid door de constructeur is begrensd overeenkomstig de nationale voorschriften ter zake.

Geregistreerde en niet-geregistreerde bromfietsen in gebruik, al dan niet met nummerplaat, vallen hieronder. In sommige landen worden niet alle bromfietsen geregistreerd.

B.II.A-10 Motorfiets

Voertuig voor het wegverkeer op twee, drie of vier wielen met een onbeladen gewicht van maximaal 400 kg. Dergelijke motorvoertuigen met een cilinderinhoud van 50 cm³ of meer vallen hieronder, alsook motorvoertuigen met een cilinderinhoud van minder dan 50 cm3 die niet aan de definitie van bromfiets beantwoorden.

- 42 -


B. Wegvervoer B.II.A-11 Personenauto

Motorvoertuig voor personenvervoer over de weg, exclusief brom- en motorfietsen, met maximaal negen zitplaatsen (met inbegrip van de bestuurdersplaats).

Hieronder vallen:

a) personenauto's b) bestelwagens ontworpen voor en voornamelijk gebruikt voor het vervoer van reizigers, c) taxi's, d) huurauto's e) ziekenwagens, f) campers. Lichte wegvoertuigen voor goederenvervoer over de weg (definitie B.II.A-22), alsook touringcars en autobussen (definitie B.II.A-15 en 16) en minibussen (definitie B.II.A-17), vallen hier niet onder.

Het begrip personenauto omvat ook brommobielen (waarvoor geen rijbewijs vereist is), taxi's en huurauto's met minder dan tien zitplaatsen.

B.II.A-12 Taxi

Personenauto met vergunning die met bestuurder gehuurd kan worden en geen vooraf vastgelegde routes volgt.

Een taxi wordt doorgaans gehuurd door:

a) deze op straat aan te roepen, b) deze op een taxistandplaats te nemen, c) een taxibedrijf te telefoneren voor ophaling. B.II.A-13 Caravan

Wegvoertuig bestemd als woongelegenheid en getrokken door een motorvoertuig.

Een caravan is meestal bedoeld voor recreatieve doeleinden. Een caravan wordt niet gebruikt voor het vervoer van goederen of reizigers. Kampeerwagens met een ingebouwde tent worden niet meegeteld. Zij worden beschouwd als een aanhangwagen voor goederenvervoer.

B.II.A-14 Touringcar, bus of minibus

Motorvoertuig voor personenvervoer over de weg met meer dan negen zitplaatsen (met inbegrip van de bestuurdersplaats).

Omvat ook minibusjes met meer dan negen zitplaatsen (met inbegrip van de bestuurdersplaats).

- 43 -


B. Wegvervoer B.II.A-15 Bus

Motorvoertuig voor personenvervoer over de weg met meer dan 24 plaatsen (met inbegrip van de bestuurdersplaats), dat zowel zittende als staande reizigers kan vervoeren.

De voertuigen kunnen gebouwd zijn met plaats voor staande reizigers om frequente verplaatsingen van reizigers mogelijk te maken of ontworpen zijn voor vervoer van staande reizigers in het gangpad.

B.II.A-16 Touringcar

Motorvoertuig voor personenvervoer over de weg met meer dan 24 zitplaatsen (met inbegrip van de bestuurdersplaats) en uitsluitend gebouwd voor het vervoer van zittende reizigers.

B.II.A-17 Minibus

Motorvoertuig voor personenvervoer over de weg voor 10 tot 23 zittende of staande reizigers (met inbegrip van de bestuurdersplaats).

De voertuigen kunnen uitsluitend gebouwd zijn voor het vervoer van zittende reizigers of voor het vervoer van zittende en staande reizigers.

B.II.A-18 Trolleybus

Motorvoertuig voor personenvervoer over de weg met meer dan negen zitplaatsen (met inbegrip van de bestuurdersplaats), dat niet op rails loopt en met elektrische geleiding in verbinding staat.

Hieronder vallen ook voertuigen die als trolleybus of als bus gebruikt worden, maar een motor hebben die niet afhankelijk is van het elektriciteitsnet.

B.II.A-19 Tram

Motorvoertuig voor personen- of goederenvervoer over de weg met meer dan negen zitplaatsen (met inbegrip van de bestuurdersplaats), dat op rails loopt en met elektrische geleiding in verbinding staat of aangedreven wordt door een dieselmotor. De trambanen zijn meestal geïntegreerd in het stadswegennet.

B.II.A-20 Reizigerscapaciteit van touringcars, bussen en trolleybussen

Aantal in het voertuig beschikbare zit-, lig- en staanplaatsen (met inbegrip van de bestuurdersplaats) in het gewone verkeer.

Bij twijfel wordt het grootste aantal beschikbare zit- of ligplaatsen geteld.

- 44 -


B. Wegvervoer B.II.A-21 Wegvoertuig voor goederenvervoer

Voertuig voor het wegverkeer dat uitsluitend of hoofdzakelijk voor goederenvervoer is ontworpen.

Hieronder vallen:

a) lichte wegvoertuigen voor goederenvervoer met een brutogewicht van maximaal 3 500 kg, uitsluitend of voornamelijk ontworpen voor het vervoer van goederen, bv. bestelwagens en pick-ups, b) zware wegvoertuigen voor goederenvervoer met een brutogewicht van meer dan 3 500 kg, uitsluitend of voornamelijk ontworpen voor het vervoer van goederen, c) trekkers voor het wegverkeer, d) landbouwtrekkers die tot het gewone verkeer zijn toegelaten. B.II.A-22 Licht wegvoertuig voor goederenvervoer

Een wegvoertuig voor goederenvervoer met een brutogewicht van maximaal 3 500 kg uitsluitend of voornamelijk ontworpen voor het vervoer van goederen.

Bestelwagens ontworpen en voornamelijk gebruikt voor goederenvervoer, pick-ups en kleine vrachtwagens met een brutogewicht van niet meer dan 3 500 kg vallen hieronder.

B.II.A-23 Zwaar wegvoertuig voor goederenvervoer

Een wegvoertuig voor goederenvervoer met een brutogewicht van meer dan 3 500 kg, uitsluitend of voornamelijk ontworpen voor het vervoer van goederen.

B.II.A-24 Koetswerktypes van wegvoertuigen voor goederenvervoer

Indeling van de wegvoertuigen voor goederenvervoer naar koetswerktype.

De volgende types worden onderscheiden:

1) gewone open laadvloer: – met huif, – plat, 2) kipwagen, 3) tankwagen: – vaste bulk, – vloeibare bulk, 4) laadbak met temperatuurregeling, 5) overige gesloten laadbak, 6) voor containers en wissellaadbakken, 7) voor veevervoer, 8) overige. B.II.A-25 Motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg

Alleenrijdend motorvoertuig ontworpen voor goederenvervoer over de weg (bv. vrachtwagen) of gekoppelde combinatie van wegvoertuigen voor goederenvervoer (bv. vrachtwagens met aanhangwagen(s) of trekker voor het wegverkeer met oplegger en met of zonder aanhangwagen).

- 45 -


B. Wegvervoer B.II.A-26 Vrachtwagen

Niet-geleed motorvoertuig voor het wegverkeer, uitsluitend of hoofdzakelijk ontworpen voor goederenvervoer.

B.II.A-27 Trekker voor het wegverkeer

Motorvoertuig voor het wegverkeer, uitsluitend of hoofdzakelijk ontworpen voor het trekken van andere wegvoertuigen zonder eigen krachtbron (hoofdzakelijk opleggers).

Landbouwtrekkers zijn uitgesloten.

B.II.A-28 Landbouwtrekker

Motorvoertuig, uitsluitend of hoofdzakelijk ontworpen voor landbouwdoeleinden, al dan niet tot het gewone wegverkeer toegelaten.

B.II.A-29 Aanhangwagen

Voertuig voor goederenvervoer over de weg, ontworpen om te worden getrokken door een motorvoertuig voor het wegverkeer.

Landbouwaanhangers en caravans vallen hier niet onder.

B.II.A-30 Landbouwaanhanger

Aanhangwagen, uitsluitend of hoofdzakelijk ontworpen voor landbouwdoeleinden en om te worden getrokken door een landbouwtrekker, al dan niet toegelaten tot het gewone wegverkeer.

B.II.A-31 Oplegger

Wegvoertuig voor goederenvervoer zonder vooras, dat zodanig is ontworpen dat een gedeelte van het voertuig en een belangrijk gedeelte van zijn lading op een trekker voor het wegverkeer rusten.

B.II.A-32 Geleed voertuig

Trekker voor het wegverkeer waaraan een oplegger is gekoppeld.

B.II.A-33 Aanhangwagencombinatie

Motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg waaraan een aanhangwagen is gekoppeld.

Ook gelede voertuigen met nog een aanhangwagen vallen hieronder.

- 46 -


B. Wegvervoer B.II.A-34 Speciaal motorvoertuig voor het wegverkeer

Motorvoertuig voor het wegverkeer ontworpen voor andere doeleinden dan personen- of goederenvervoer.

Deze categorie omvat:

a) brandweerwagens, b) mobiele kranen, c) walsen met eigen aandrijving, d) bulldozers op wielen of rupsbanden, e) radio-, televisie- en filmopnamewagens, f) bibliotheekbussen, g) takelwagens, h) overige speciale motorvoertuigen voor het wegverkeer. B.II.A-35 Laadvermogen

Het door de bevoegde dienst van het land van registratie van het voertuig toegestane maximumgewicht van de goederen.

B.II.A-36 Laadvolume

Het maximaal beschikbare volume in het voertuig (bv. gemeten in kubieke meter) voor goederenvervoer.

B.II.A-37 Laadoppervlakte in het voertuig

De maximaal voor goederenvervoer beschikbare laadoppervlakte in het voertuig (bv. gemeten in vierkante meter).

B.II.A-38 Toegestaan maximumgewicht (brutogewicht)

Het door de bevoegde dienst van het land van registratie toegestane totaalgewicht van het bedrijfsklare voertuig (of de combinatie van voertuigen) bij stilstand, inclusief het gewicht van de lading.

Het gewicht van de bestuurder en het maximaal aantal toegestane inzittenden is inbegrepen.

B.II.A-39 Ouderdom wegvoertuig

Het aantal jaren dat verstreken is sinds de eerste registratie van het wegvoertuig, ongeacht het land van registratie.

B.II.A-40 Cilinderinhoud

De door de bevoegde dienst van het land van registratie gecertificeerde cilinderinhoud van de motor.

- 47 -


B. Wegvervoer B.II.A-41 Leeggewicht

Het door de bevoegde dienst van het land van registratie toegestane totaalgewicht van het bedrijfsklare voertuig (of de combinatie van voertuigen) bij stilstand, exclusief het gewicht van de lading.

Afhankelijk van het land kan het onbeladen gewicht het gewicht van de bestuurder en brandstof omvatten.

B.II.A-42 Motorenergie

De voornaamste soort door het voertuig gebruikte motorenergie die door de bevoegde dienst van het land van registratie is gecertificeerd.

Voor hybride voertuigen of voertuigen met dubbel brandstofsysteem die geschikt zijn voor meer dan een soort motorenergie (bv. lpg en benzine, of elektriciteit en diesel enz.) moet de voornaamste soort motorenergie zo mogelijk een alternatieve brandstof zijn.

B.II.A-43 Alternatieve brandstof

Een ander soort motorenergie dan de gewone brandstoffen, benzine en diesel.

Alternatieve brandstoffen omvatten elektriciteit, lpg, aardgas (NGL of CNG), alcohol, mengsels van alcohol met andere brandstoffen, waterstof, biobrandstoffen (zoals biodiesel) enz. (Deze lijst is niet exhaustief.) Alternatieve brandstoffen omvatten geen ongelode benzine, benzine met een nieuwe samenstelling of (laagzwavelige) stadsdiesel.

B.II.A-44 Datum van eerste registratie van een motorvoertuig

De datum van eerste registratie van een motorvoertuig is de datum waarop het voertuig voor het eerst als nieuw werd ingeschreven in een register voor motorvoertuigen, ongeacht de nationaliteit van het register.

De datum van registratie is de datum waarop de registratie werd ingeschreven door het registratiekantoor voor motorvoertuigen. Registratie van een ingevoerd tweedehandsvoertuig is geen eerste registratie maar moet als een herregistratie worden gezien.

- 48 -


B. Wegvervoer B.II.B CONTAINERS ENZ. B.II.B-01 Laadeenheid

Container, wissellaadbak.

Flatcontainers (zie B.II.B-09) die in het zeevervoer worden gebruikt, vallen hieronder omdat ze als een speciaal containertype worden beschouwd.

B.II.B-02 Intermodale transporteenheid (ITU)

Container, wissellaadbak of oplegger/motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg geschikt voor intermodaal vervoer.

B.II.B-03 Container

Speciale bak voor het vervoer van vracht, verstevigd en stapelbaar en geschikt voor horizontaal en verticaal overladen.

Een meer formele, technische definitie van een container is:

Een onderdeel van het vervoermaterieel dat:

a) van duurzame aard en bijgevolg stevig genoeg is om meermaals te worden gebruikt, b) ontworpen is om het vervoer van goederen door middel van een of meer vervoerswijzen zonder overslag te vergemakkelijken, c) voorzien is van inrichtingen voor een gemakkelijke goederenoverslag en meer bepaald van één vervoerswijze naar een andere, d) zodanig ontworpen is dat het gemakkelijk kan worden beladen en geleegd, e) stapelbaar is, en f) een inwendig volume heeft van ten minste 1 m3. Wissellaadbakken blijven buiten beschouwing.

Hoewel ze geen inwendig volume hebben, en bijgevolg niet aan criterium f) hierboven voldoen, moeten flatcontainers (zie B.II.B-09) die voor zeevervoer worden gebruikt, als een speciaal containertype worden beschouwd. Ze worden daarom hier opgenomen.

B.II.B-04 Containerafmetingen

De voornaamste containerafmetingen zijn:

a) ISO-container van 20 voet (lengte 20 voet en breedte 8 voet), b) ISO-container van 40 voet (lengte 40 voet en breedte 8 voet), c) ISO-container van meer dan 20 en minder dan 40 voet, d) ISO-container van meer dan 40 voet, e) extra hoge cubecontainer, f) luchttransportcontainer (containers die voldoen aan vastgestelde normen voor luchtvervoer). - 49 -


B. Wegvervoer Containers zijn normaal 8 voet hoog maar ook andere hoogten komen voor. "Hoge cubecontainers" hebben een hoogte van 9,5 voet. "Extra hoge cubecontainers" zijn groter dan de ISO-afmetingen. Dergelijke containers kunnen een lengte hebben van 45 voet, 48 voet of 53 voet. Containers met afmetingen zoals bepaald onder a) tot en met e) worden grote containers genoemd.

B.II.B-05 Leeggewicht van een container

Het leeggewicht van een container is opgenomen in het totale gewicht van de in de container vervoerde goederen, ook wel het bruto-brutogewicht van de goederen genoemd. Het brutogewicht van de in de container vervoerde goederen kan worden berekend door het leeggewicht van de container af te trekken van het bruto-brutogewicht en omgekeerd. Indien geen informatie over het leeggewicht beschikbaar is, dan mag het leeggewicht aan de hand van onderstaande gemiddelden worden geraamd.

Het leeggewicht van een container mag worden geraamd op:

a) ISO-container van 20 voet 2,3 ton b) ISO-container van 40 voet 3,7 ton c) ISO-container van meer dan 20 en minder dan 40 voet 3,0 ton d) ISO-container van meer dan 40 voet 4,7 ton B.II.B-06 Containertypes

De voornaamste containertypes, zoals gedefinieerd in het ISO Standards Handbook on Freight Containers, zijn:

1. Gewone containers, 2. Speciale containers: – gesloten geventileerde container, – container met open dak (open-topcontainer), – platformcontainer met open zijkanten, – platformcontainer met open zijkanten en met volledige opbouw, – platformcontainer met open zijkanten, onvolledige opbouw en vaste kopschotten, – platformcontainer met open zijkanten, onvolledige bovenbouw en opvouwbare kopschotten, – platform (container), 3. Specifieke vrachtcontainers: – thermische container, – geïsoleerde container, – koelcontainer (koudemiddelverbruikend), – mechanisch gekoelde container, – verwarmde container, – gekoelde en verwarmde container, – tankcontainer, – bulkcontainer voor droge lading, – specifiek genoemde vrachtcontainer (zoals voor voertuigen, vee en andere), en luchttransportcontainer. B.II.B-07 TEU (Twenty-foot Equivalent Unit)

Een statistische eenheid die op een ISO-container met een lengte van 20 voet (6,10 m) gebaseerd is. Deze eenheid wordt gebruikt als een standaardmaat voor containers van verschillende capaciteit en voor het beschrijven van de capaciteit van containerschepen of -terminals. Eén ISO-container van 20 voet (6,10 m) is gelijk aan 1 TEU.

- 50 -


B. Wegvervoer Eén ISO-container van 40 voet is gelijk aan 2 TEU’s. Eén container van meer dan 20 en minder dan 40 voet is gelijk aan 1,50 TEU. Eén container van meer dan 40 voet is gelijk aan 2,25 TEU’s.

B.II.B-08 Wissellaadbak

Een vrachtvervoereenheid die aan de afmetingen van wegvoertuigen is aangepast en die voorzien is van inrichtingen voor goederenoverslag tussen vervoerswijzen, meestal weg/spoor.

Dergelijk gevulde eenheden konden oorspronkelijk niet worden gestapeld of aan de bovenzijde worden gehesen. Veel eenheden kunnen dat nu wel, maar niet in dezelfde mate als containers. Het belangrijkste verschil met containers is dat wissellaadbakken aangepast zijn aan de afmetingen van wegvoertuigen. Dergelijke eenheden moeten door de Internationale Spoorwegunie (UIC) worden goedgekeurd om op het spoor te kunnen worden gebruikt. Sommige wissellaadbakken zijn uitgerust met opvouwbare poten waarop zij staan als ze zich niet op het voertuig bevinden.

B.II.B-09 Flatcontainer

Een laadbaar platform zonder enige opbouw maar met dezelfde lengte en breedte als de bodem van een container en bovenaan en onderaan voorzien van hoekstukken.

Dit is een alternatief begrip dat wordt gebruikt voor bepaalde soorten speciale containers, namelijk platformcontainers en platformcontainers met onvolledige opbouw.

B.II.B-10 Pallet

Verhoogd platform om het hijsen en stapelen van goederen te vergemakkelijken.

Pallets zijn gewoonlijk van hout en hebben standaardafmetingen: 1 000 mm x 1 200 mm (ISO) en 800 mm x 1 200 mm (CEN).

B.II.B-11 Rolcontainer, rolpallet

Kleine, niet-stapelbare, meestal bakvormige eenheid op wielen om het laden en lossen van goederen te vergemakkelijken.

- 51 -


B. Wegvervoer B.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID B.III-01 Vervoer tegen vergoeding

Personen- of goederenvervoer waarvoor een vergoeding wordt betaald.

B.III-02 Vervoer voor eigen rekening

Vervoer dat niet tegen vergoeding is.

Dergelijk vervoer gebeurt wanneer een onderneming haar eigen personeel of goederen vervoert zonder dat dit met een financiële transactie gepaard gaat. Hoewel particulieren dergelijk vervoer kunnen ondernemen, valt dit hier niet onder.

B.III-03 Onderneming

Institutionele eenheid of kleinste combinatie van institutionele eenheden die alle noodzakelijke functies voor het uitoefenen van productieactiviteiten omvat en deze rechtstreeks of onrechtstreeks controleert.

Een onderneming wordt gekenmerkt door eenheid van eigendom of zeggenschap. Er kan evenwel verscheidenheid zijn wat betreft de economische activiteiten en de locaties waarop deze worden uitgeoefend.

B.III-04 Wegvervoersonderneming

Onderneming die op een of meer plaatsen dienstverlenende activiteiten op het gebied van wegvervoer verricht en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde in wegvervoer bestaat.

In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

– ISIC/Rev. 41: Afdeling 49, klasse 492 – Overig vervoer te land, – Klasse 4921 – Stedelijk of voorstedelijk personenvervoer te land, – Klasse 4922 – Overig personenvervoer te land, – Klasse 4923 – Goederenvervoer over de weg, – NACE/Rev. 22: Afdeling 49, klasse 49.3 – Overig personenvervoer te land, – Klasse 49.31 – Personenvervoer te land, binnen steden of voorsteden, – Klasse 49.32 – Exploitatie van taxi's, – Klasse 49.39 – Overig personenvervoer te land, – NACE/Rev. 2: Afdeling 49, klasse 49.4 – Goederenvervoer over de weg, – Klasse 49.41 – Goederenvervoer over de weg, – Klasse 49.42 – Verhuisbedrijven. Ook ondernemingen zonder werknemers in loondienst worden in aanmerking genomen. Alleen eenheden die tijdens de referentieperiode daadwerkelijk een activiteit uitoefenen, worden in aanmerking genomen. „Slapende” eenheden of eenheden die hun activiteit nog niet hebben aangevat, vallen hier niet onder. 1 ISIC/Rev. 4 – International Standard Industrial Classification of all economic activities, United Nations Statistical Division. 2 NACE Rev. 2 – Statistische nomenclatuur van economische activiteiten in de Europese Gemeenschappen, Publicatieblad L 393 van 30 december 2006, blz. 1.

- 52 -


B. Wegvervoer B.III-05 Onderneming voor personenvervoer over de weg

Wegvervoersonderneming die diensten verleent en exploiteert op het gebied van het vervoer van een of meer personen (reizigers), de bestuurder niet meegeteld, en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde uit wegvervoer van personen bestaat.

B.III-06 Onderneming voor goederenvervoer over de weg

Wegvervoersonderneming die diensten verleent en exploiteert op het gebied van het vervoer van goederen, en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde uit wegvervoer van goederen bestaat.

B.III-07 Stadsvervoersonderneming

Wegvervoersonderneming die geregelde of occasionele stedelijke of soortgelijke vervoerdiensten binnen een of meer bebouwde kommen exploiteert en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde uit personenvervoer binnen stedelijke gebieden bestaat.

B.III-08 Openbare wegvervoersonderneming

Wegvervoersonderneming waarin de centrale of een andere overheid of een overheidsbedrijf een meerderheidsbelang (meer dan 50% van het kapitaal) heeft.

B.III-09 Personeel

Het gemiddelde aantal werknemers van een wegvervoersonderneming gedurende de verslagperiode (inclusief werkende eigenaars, permanent in de onderneming werkzame vennoten en onbezoldigd meewerkende gezinsleden), met inbegrip van het personeel dat buiten de onderneming werkt, maar door een arbeidsovereenkomst aan haar is verbonden en rechtstreeks door haar wordt betaald.

Personeel kan als volgt worden ingedeeld:

a) bestuurders, b) mecaniciens, c) magazijnbedienden, d) personeel voor het wagenparkbeheer, e) overig kantoorpersoneel. B.III-10 Omzet

Door de wegvervoersonderneming gedurende de verslagperiode in rekening gebracht totaalbedrag overeenkomend met de marktwaarde van de aan derden geleverde goederen of verleende diensten. De omzet omvat "overige exploitatie-inkomsten", bv. inkomsten uit concessies, franchise-overeenkomsten, octrooien, handelsmerken en dergelijke. Hierbij zijn alle belastingen en andere heffingen op de door de onderneming aan haar klanten in rekening gebrachte goederen en diensten inbegrepen, met uitzondering van de btw. De omzet omvat ook alle andere aan de klanten aangerekende kosten. Aan de klant verleende prijsverminderingen, restituties en reducties, met uitzondering van kortingen voor contante betaling, moeten in mindering worden gebracht.

De omzet omvat alleen gewone activiteiten en bijgevolg niet de verkoop van vaste activa. Van de overheid ontvangen exploitatiesteun wordt ook niet meegeteld.

- 53 -


B. Wegvervoer B.III-11 Investeringsuitgaven voor wegen

Uitgaven voor nieuwbouw of voor uitbreiding van bestaande wegen, met inbegrip van herstel, renovatie en grote reparaties.

B.III-12 Investeringsuitgaven voor wegvoertuigen

Uitgaven voor de aankoop van wegvoertuigen.

B.III-13 Onderhoudsuitgaven voor wegen

Uitgaven om de wegen berijdbaar te houden.

Omvatten onderhoud van het wegdek en gewone reparatiewerkzaamheden (met betrekking tot de ruwheid van de rijbaan, het onderhoud van de bermen enz.)

B.III-14 Onderhoudsuitgaven voor wegvoertuigen

Uitgaven om de wegvoertuigen operationeel te houden.

- 54 -


B. Wegvervoer B.IV VERKEER B.IV-01 Wegverkeer

Alle bewegingen van wegvoertuigen op een bepaald wegennet.

Wanneer een wegvoertuig door een ander wordt vervoerd, worden alleen de bewegingen van het vervoerende voertuig (actieve wijze) in aanmerking genomen.

B.IV-02 Wegverkeer op het binnenlands grondgebied

Alle bewegingen van wegvoertuigen binnen de grenzen van een bepaald land, ongeacht het land van registratie van de voertuigen.

B.IV-03 Verkeer van lege wegvoertuigen

Alle bewegingen van wegvoertuigen waarbij het bruto-brutogewicht van de vervoerde goederen, inclusief het gewicht van materieel zoals containers, wissellaadbakken en pallets, gelijk is aan nul. Alle bewegingen van touringcars, bussen, trolleybussen en trams zonder reizigers.

De beweging van een wegvoertuig dat lege containers, wissellaadbakken, pallets e.d. vervoert, wordt niet als een traject in onbeladen toestand beschouwd.

B.IV-04 Stadsverkeer over de weg

Verkeer in een stedelijk gebied uitgevoerd door wegvoertuigen.

Kleine gedeelten over stadswegen die deel uitmaken van doorgaande trajecten, worden niet als stadsverkeer beschouwd.

B.IV-05 Wegverkeer in bebouwde kommen

Verkeer op wegen in bebouwde kommen.

B.IV-06 Wegtraject

Verplaatsing van een wegvoertuig van een vastgesteld beginpunt naar een vastgesteld eindpunt.

Een traject kan uit verschillende onderdelen bestaan.

B.IV-07 Voertuigkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de beweging van een wegvoertuig over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand. De bewegingen van lege wegvoertuigen voor goederenvervoer worden meegeteld. Combinaties van een trekker en een oplegger of een vrachtwagen en een aanhangwagen worden als één voertuig geteld.

- 55 -


B. Wegvervoer B.IV-08 Wegvoertuig dat een land is binnengekomen

Beladen of leeg wegvoertuig dat een land over de weg is binnengekomen.

Indien een motorrijtuig met een andere vervoerswijze het land binnenkomt, wordt alleen de actieve wijze (het vervoerende voertuig) in aanmerking genomen.

B.IV-09 Wegvoertuig dat een land is uitgegaan

Beladen of leeg wegvoertuig dat een land over de weg is uitgegaan.

Indien een motorvoertuig met een andere vervoerswijze het land uitgaat, wordt alleen de actieve wijze (het vervoerende voertuig) in aanmerking genomen.

B.IV-10 Wegvoertuig in doorvoer

Beladen of leeg wegvoertuig dat het land is binnengekomen en het op een andere plaats heeft verlaten, ongeacht de wijze van vervoer, voor zover het volledige traject op het grondgebied van dat land over de weg is afgelegd en er geen belading of lossing in het land heeft plaatsgevonden.

Wegvoertuigen die bij de grens van het desbetreffende land worden geladen of gelost worden meegeteld als daar twee vervoerswijzen aan te pas komen.

B.IV-11 Jaarlijkse gemiddelde dagelijkse verkeersstroom

Gemiddelde stroom van voertuigen die een bepaald tellingpunt op het wegennet passeert.

De telling kan handmatig of automatisch, onafgebroken of in bepaalde perioden gebeuren.

- 56 -


B. Wegvervoer B.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER B.V-01 Wegvervoer

Alle verplaatsingen van goederen en/of reizigers per wegvoertuig op een bepaald wegennet.

Wanneer een wegvoertuig door een ander wordt vervoerd, worden alleen de bewegingen van het vervoerende voertuig (actieve wijze) in aanmerking genomen.

B.V-02 Binnenlands wegvervoer

Wegvervoer tussen twee in hetzelfde land gelegen plaatsen (een laad- of instapplaats en een los-of uitstapplaats), ongeacht het land van registratie van het wegvoertuig. Kan gepaard gaan met doorvoer door een tweede land.

Het loskoppelen van een aanhangwagen/oplegger van een wegvoertuig en het koppelen van een aanhangwagen/oplegger aan een ander wegvoertuig wordt beschouwd als lossen en laden van de goederen in de aanhangwagen/oplegger.

B.V-03 Wegcabotage

Wegvervoer in een ander land dan het land van registratie, uitgevoerd door een wegvoertuig dat in het rapporterend land geregistreerd is.

B.V-04 Internationaal wegvervoer

Wegvervoer tussen een laad- of instapplaats of los- of uitstapplaats in het rapporterend land en een laad- of instapplaats of los- of uitstapplaats in een ander land.

Dit kan gepaard gaan met doorvoer door een of meer andere landen.

B.V-05 Derdelandenwegvervoer

Wegvervoer door een wegvoertuig dat geregistreerd is in een land dat zich bevindt tussen de laad- of instapplaats in een tweede land en een los- of uitstapplaats in een derde land.

Dit kan gepaard gaan met doorvoer door een of meer andere landen.

B.V-06 Doorvoer over de weg

Wegvervoer over het grondgebied van een land tussen twee in een of meer andere landen gelegen plaatsen (een laad- of instapplaats en een los- of uitstapplaats), voor zover het volledige traject op het grondgebied van dat land over de weg wordt afgelegd en er geen belading en lossing in het land plaatsvindt.

Wegvoertuigen die bij de grens van het desbetreffende land worden geladen of gelost worden meegeteld als daar twee vervoerswijzen aan te pas komen.

- 57 -


B. Wegvervoer B.V-07 Stadsvervoer over de weg

Vervoer op stadswegen of stadstramlijnen.

Alleen vervoer dat uitsluitend of hoofdzakelijk op stadswegen plaatsvindt, wordt als stadsvervoer beschouwd.

B.V-08 Wegreiziger

Een persoon die een reis in een wegvoertuig maakt. Bestuurders van personenauto's, met uitzondering van taxichauffeurs, worden als reizigers beschouwd. Het personeel van autobussen, trolleybussen, trams en wegvoertuigen voor goederenvervoer wordt niet als reiziger beschouwd.

B.V-09 Wegreizigerskilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één wegreiziger over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk door de reiziger afgelegde afstand.

B.V-10 Wegreizigersreis

De verbinding tussen de instapplaats en de uitstapplaats van reizigers vervoerd door een wegvoertuig.

Het overstappen van een reiziger direct van een voertuig in een ander van hetzelfde type, ongeacht de onderneming, wordt niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee reizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een ander voertuig.

B.V-11 Openbaar wegvervoer

Openbaar wegvervoer omvat reizigersvervoer per bus of tram met een geregelde dienst, geëxploiteerd door een openbare of een private onderneming.

B.V-12 Wegreizigersreis met openbaar wegvervoer

De verbinding tussen de instapplaats en de uitstapplaats van reizigers vervoerd door een bus of een tram.

Het overstappen van een reiziger direct van een voertuig in een ander van hetzelfde type, ongeacht de onderneming, wordt niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee reizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een ander voertuig.

B.V-13 Ingestapte wegreiziger op een wegvoertuig voor openbaar vervoer

Reiziger die in een wegvoertuig stapt om zich te laten vervoeren.

Het overstappen van een reiziger direct van een voertuig in een ander van hetzelfde type, ongeacht de onderneming, wordt indien mogelijk niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee reizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een ander voertuig.

- 58 -


B. Wegvervoer B.V-14 Uitgestapte wegreiziger uit een wegvoertuig voor openbaar vervoer

Reiziger die een wegvoertuig na een reis verlaat.

Het overstappen van een reiziger direct van een voertuig in een ander van hetzelfde type, ongeacht de onderneming, wordt indien mogelijk niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee reizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een ander voertuig.

B.V-15 Wegverbinding (reizigersvervoer)

Verbinding over de weg tussen de instapplaats en de uitstapplaats van reizigers, ongeacht de gevolgde reisweg.

De plaatsen worden aangeduid overeenkomstig internationale classificaties zoals NUTS (Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek - Eurostat).

B.V-16 Instapplaats

De plaats waar de reiziger voor de reis in een wegvoertuig is ingestapt.

Het overstappen van een reiziger direct van een voertuig in een ander van hetzelfde type, ongeacht de onderneming, wordt indien mogelijk niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee reizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een ander voertuig.

B.V-17 Uitstapplaats

De plaats waar de reiziger na een reis een wegvoertuig verlaat.

Het overstappen van een reiziger direct van een voertuig in een ander van hetzelfde type, ongeacht de onderneming, wordt indien mogelijk niet als instappen of uitstappen beschouwd. Wanneer tussen twee reizen evenwel wordt overgestapt op een andere vervoerswijze, moet dit worden beschouwd als uitstappen uit en vervolgens weer instappen in een ander voertuig.

B.V-18 Over de weg vervoerde goederen

Alle per wegvoertuig verplaatste goederen.

Verpakkingen en containers, wissellaadbakken, pallets e.d. vallen hieronder.

B.V-19 Bruto-brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen, het gewicht van de verpakking en het leeggewicht van de transporteenheid (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets).

B.V-20 Brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen en het gewicht van de verpakking, maar zonder het leeggewicht van de transporteenheden (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets).

- 59 -


B. Wegvervoer B.V-21 Leeggewicht

Het gewicht van een transporteenheid (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets) alvorens een vracht wordt geladen.

B.V-22 Tonkilometer over de weg

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één ton goederen over de weg over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand.

B.V-23 TEU-kilometer over de weg

Meeteenheid van containervervoer die overeenkomt met de verplaatsing van één TEU over de weg over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand.

B.V-24 Categorieën vervoerde goederen

Vervoerde goederen kunnen in categorieën worden ingedeeld.

Voorbeelden van classificaties zijn NST 2007 (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport), die de CSTE (Classification pour les Statistiques de Transport de marchandises en Europe - VN/ECE) vervangt, en de NST/R (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport, Revisée - Eurostat).

B.V-25 Vrachttypes

Vervoerde goederen kunnen worden ingedeeld volgens VN/ECE-aanbeveling 21 Codes for types of cargo, packages and packaging materials, Genève maart 1986. De vrachtcategorieën zijn:

-vloeibare bulk, -vaste bulk, -grote vrachtcontainers, -andere vrachtcontainers, -goederen op pallets, -goederen in lengen, -mobiele eenheden met eigen beweegkracht, -andere mobiele eenheden, -andere vrachttypes. B.V-26 Gevaarlijke goederen

De klassen over de weg vervoerde goederen zijn gedefinieerd in de vijftiende herziene uitgave van de UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods, Verenigde Naties, Genève 2007.

-klasse 1: springstoffen, -klasse 2: gassen, -klasse 3: brandbare vloeistoffen, -klasse 4: brandbare vaste stoffen, voor zelfontbranding vatbare stoffen, stoffen die in contact met water brandbare gassen ontwikkelen, -klasse 5: oxiderende stoffen en organische peroxiden, -klasse 6: giftige en besmettelijke stoffen, -klasse 7: radioactief materiaal, -klasse 8: corrosieve stoffen, -klasse 9: diverse gevaarlijke stoffen en voorwerpen. - 60 -


B. Wegvervoer B.V-27 Geladen goederen

In een wegvoertuig geplaatste en over de weg verzonden goederen.

Het overladen van het ene wegvoertuig voor goederenvervoer op het andere of het verwisselen van de trekker voor het wegverkeer worden als laden na lossen beschouwd.

B.V-28 Geloste goederen

Na vervoer over de weg van een wegvoertuig afgehaalde goederen.

Het overladen van het ene wegvoertuig voor goederenvervoer op het andere en het verwisselen van de trekker voor het wegverkeer worden als lossen na laden beschouwd.

B.V-29 Over de weg het land uitgegane goederen (behalve doorvoergoederen die het volledige traject over de weg hebben afgelegd)

Goederen die in het rapporterende land in een wegvoertuig zijn geladen, het land over de weg zijn uitgegaan en in een ander land zijn gelost.

B.V-30 Over de weg het land binnengekomen goederen (behalve doorvoergoederen die het volledige traject over de weg hebben afgelegd)

Goederen die in een ander land in een wegvoertuig zijn geladen en die het rapporterende land over de weg zijn binnengekomen en er zijn gelost.

B.V-31 Over de weg vervoerde doorvoergoederen

Goederen die het land over de weg binnenkomen en het over de weg op een andere plaats verlaten nadat zij in hetzelfde motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg over het grondgebied van het land zijn vervoerd.

Het overladen van het ene voertuig voor goederenvervoer op het andere en het verwisselen van de trekker voor het wegverkeer worden als laden/lossen beschouwd.

B.V-32 Wegverbinding (goederenvervoer)

Verbinding over de weg tussen de laadplaats en de losplaats van goederen, ongeacht de gevolgde reisweg.

De plaatsen worden aangeduid overeenkomstig internationale classificaties zoals NUTS (Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek - Eurostat).

B.V-33 Laadplaats

De plaats waar de goederen in een motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg zijn geladen of de plaats waar de trekker voor het wegverkeer is verwisseld.

B.V-34 Losplaats

De plaats waar de goederen van een motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg zijn gelost of de plaats waar de trekker voor het wegverkeer is verwisseld.

- 61 -


B. Wegvervoer B.V-35 Gebruik van vervoercapaciteit

Indicator voor het gebruik van de vervoercapaciteit.

De indicatoren kunnen worden berekend als de daadwerkelijke hoeveelheid vervoerde goederen of reizigers als percentage van de capaciteit van het voertuig gemeten in gewicht, volume, laadbakruimte of toegestaan aantal zittende of staande reizigers (zoals gedefinieerd in B.II.A-20, B.II.A-35 en B.II.A-36).

Rekening houdend met de vervoersafstand en het geleidelijk lossen tijdens een traject, kan een alternatieve indicator worden berekend als de daadwerkelijke vervoersprestatie als percentage van de grootst mogelijke vervoersprestatie voor de daadwerkelijke trajecten.

- 62 -


B. Wegvervoer B.VI ENERGIEVERBRUIK B.VI-01 Energieverbruik wegvervoer Finaal energieverbruik van motorvoertuigen voor het wegverkeer.

De energie gebruikt voor de aandrijving van vervoermiddelen en voor het hijsen door ingebouwde kranen, voor verlichting, verwarming en ander comfort in de vervoermiddelen wordt meegeteld. Het finale energieverbruik door lege wegvoertuigen wordt ook meegeteld.

B.VI-02 Ton aardolie-equivalent (TOE)

Eenheid van energieverbruik: 1 TOE = 0,041868 TJ.

De door het Internationaal Energieagentschap (IEA) in 1991 toegepaste omrekeningscoëfficiënten zijn:

-motorbenzine 1,070 -gasolie/dieselolie 1,035

-zware stookolie 0,960 -vloeibaar petroleumgas 1,130 -aardgas 0,917 De omrekeningscoëfficiënt die de IEA voor elektriciteit gebruikt, is: 1 TWh = 0,086 Mtoe.

B.VI-03 Joule

Eenheid van energieverbruik: 1 terajoule = 1012 Joule = 2,78 x 105 kWh, 1 terajoule = 23,88459 TOE.

B.VI-04 Motorbenzine

Lichte olie van koolwaterstoffen gebruikt in interne verbrandingsmotoren, behalve in vliegtuigmotoren.

Motorbenzine wordt tussen 35 °C en 215 °C gedistilleerd en gebruikt als brandstof voor vonkontstekingsmotoren in landvoertuigen. Motorbenzine kan additieven, oxygenaten en octaanverhogende stoffen, waaronder loodverbindingen zoals TEL (tetraethyllood) en TML (tetramethyllood), bevatten. Calorische waarde: 44,8 TJ/1 000 t.

B.VI-05 Gasolie/dieselolie

Olie verkregen uit de laatste fractie afkomstig van de atmosferische distillatie van ruwe aardolie.

Tot gasolie/dieselolie worden de zware gasoliën gerekend die worden verkregen door vacuümherdistillatie van het residu van de atmosferische distillatie. Gasolie/dieselolie distilleert tussen 200 °C en 380 °C, waarbij minder dan 65% van het volume (inclusief verliezen) bij 250 °C en 80% of meer bij 350 °C distilleert. Het vloeipunt ligt altijd boven 50 °C en de dichtheid bedraagt meer dan 0,81. De door vermenging verkregen zware olie wordt bij gasolie ingedeeld voor zover de kinematische viscositeit ervan 25 cST bij 40 °C niet overschrijdt.

Calorische waarde: 43,3 TJ/1 000 t.

- 63 -


B. Wegvervoer B.VI-06 Vloeibaar petroleumgas (lpg)

Lichte koolwaterstoffen behorend tot de paraffinen, alleen verkregen door distillatie van ruwe aardolie.

Lpg omvat propaan en butaan of een mengsel van beide koolwaterstoffen. Deze kunnen vloeibaar worden gemaakt onder lage druk (5-10 atmosfeer). In vloeibare toestand bij een temperatuur van 38 °C is hun dampdruk gelijk aan of lager dan 24,5 bar. De dichtheid varieert van 0,50 tot 0,58.

B.VI-07 Aardgascondensaten (NGL)

Vloeibare of vloeibaar gemaakte koolwaterstoffen verkregen bij de winning, zuivering en stabilisering van aardgas, met wisselende eigenschappen variërend van die van ethaan, butaan en propaan tot zware oliën. NGL's worden gedistilleerd met ruwe aardolie in raffinaderijen, vermengd met geraffineerde aardolieproducten of direct gebruikt, afhankelijk van hun eigenschappen.

B.VI-08 Elektriciteit

Energie opgewekt door waterkrachtcentrales, geothermische centrales, kerncentrales en klassieke thermische centrales, met uitzondering van energie opgewekt door pompcentrales. De meeteenheid is een calorische waarde van 3,6 TJ/GWh.

Een pompcentrale is een elektriciteitscentrale waarvan het reservoir door middel van pompen wordt gevuld.

- 64 -


B. Wegvervoer B.VII ONGEVALLEN B.VII-01 Ongeval met slachtoffers

Een ongeval waarbij minstens één rijdend wegvoertuig betrokken is op een voor het publiek toegankelijke openbare of particuliere weg en waarbij minstens één persoon omkomt of gewond geraakt.

Zelfmoord of poging tot zelfmoord is geen ongeval maar een incident veroorzaakt door een doelbewuste handeling om zichzelf dodelijk te verwonden. Indien een zelfmoord of poging tot zelfmoord echter verwondingen veroorzaakt aan een andere weggebruiker, dan wordt het incident beschouwd als een ongeval met slachtoffers.

Hieronder vallen: botsingen tussen wegvoertuigen, tussen wegvoertuigen en voetgangers, tussen wegvoertuigen en dieren of vaste obstakels en ongevallen waarbij slechts één wegvoertuig betrokken is. Hieronder vallen eveneens botsingen tussen wegvoertuigen en spoorvoertuigen. Botsingen waarbij meer voertuigen betrokken zijn, worden als één ongeval geteld wanneer tussen opeenvolgende botsingen zeer weinig tijd verloopt. Bij ongevallen met slachtoffers worden ongevallen die alleen met materiële schade gepaard gaan, niet meegeteld.

Terreurdaden worden niet meegeteld.

B.VII-02 Dodelijk ongeval

Ongeval waarbij een persoon om het leven komt.

B.VII-03 Niet-dodelijk ongeval

Alle andere ongevallen met slachtoffers dan dodelijke ongevallen.

B.VII-04 Slachtoffer

Een persoon die als gevolg van een ongeval wordt gewond of om het leven komt.

B.VII-05 Dodelijk slachtoffer

Iemand die bij een ongeval om het leven is gekomen of binnen dertig dagen daarna aan de gevolgen ervan overlijdt, met uitzondering van zelfmoord.

Een dodelijk slachtoffer wordt niet meegeteld als de bevoegde autoriteiten zelfmoord als doodsoorzaak aanwijzen, d.w.z. een doelbewuste handeling om zichzelf verwondingen toe te brengen met de dood tot gevolg. Voor landen die deze limiet van dertig dagen niet toepassen, worden omrekeningscoëfficiënten geschat, zodat vergelijkingen op basis van de definitie van dertig dagen kunnen worden gemaakt.

- 65 -


B. Wegvervoer B.VII-06 Gewonde

Iemand die als gevolg van een ongeval met slachtoffers niet onmiddellijk noch binnen de dertig dagen overleden is maar verwondingen heeft opgelopen die normaal gezien medische behandeling vereisen, met uitzondering van poging tot zelfmoord.

Personen met minder ernstige verwondingen, zoals kleine snijwonden en kneuzingen, worden normaal niet als gewonden beschouwd.

Een gewonde wordt niet meegeteld als de bevoegde autoriteiten poging tot zelfmoord door die persoon als oorzaak van de verwondingen aanwijzen, d.w.z. een doelbewuste handeling om zichzelf verwondingen toe te brengen met verwondingen, maar niet de dood, tot gevolg.

B.VII-07 Zwaargewonde

Iemand die bij een ongeval gewond is geraakt en langer dan 24 uur in het ziekenhuis was opgenomen.

B.VII-08 Lichtgewonde

B.IV/V-01 Alle gewonden met uitzondering van dodelijke slachtoffers en zwaargewonden.

Personen met minder ernstige verwondingen, zoals kleine snijwonden en kneuzingen, worden normaal niet als gewonden beschouwd.

B.VII-09 Bestuurder betrokken bij een ongeval met slachtoffers

Een bij een ongeval betrokken persoon die ten tijde van het ongeval een wegvoertuig bestuurde.

B.VII-10 Inzittende betrokken bij een ongeval met slachtoffers

Een bij een ongeval met slachtoffers betrokken persoon, met uitzondering van de bestuurder, die zich ten tijde van het ongeval in of op een wegvoertuig bevond of aan het instappen of uitstappen was.

B.VII-11 Voetganger betrokken bij een ongeval met slachtoffers

Een bij een ongeval met slachtoffers betrokken persoon, met uitzondering van een inzittende of bestuurder zoals hierboven gedefinieerd.

Hieronder vallen personen die in een kinderwagen, een invalidenwagentje of een ander klein voertuig zonder motor zitten of die een dergelijke wagen duwen of trekken. Hieronder vallen ook personen die een fiets of bromfiets duwen of die rolschaatsen, skateboards, ski's of andere soortgelijke voorwerpen gebruiken.

- 66 -


B. Wegvervoer B.VII-12 Ongeval tussen wegvoertuig en voetganger

Een ongeval met slachtoffers waarbij een of meer wegvoertuigen en een of meer voetgangers betrokken zijn.

Hierbij speelt het geen rol of een voetganger in de eerste of een latere fase van het ongeval betrokken was dan wel of een voetganger al dan niet op de weg werd gewond of gedood.

B.VII-13 Ongeval met één wegvoertuig

Een ongeval waarbij slechts één wegvoertuig betrokken is.

Hieronder vallen ongevallen met voertuigen die een botsing probeerden te vermijden en van de weg raakten of die werden veroorzaakt door een botsing omdat zich een obstakel of dieren op de weg bevonden. Uitgesloten zijn botsingen met voetgangers en geparkeerde voertuigen.

B.VII-14 Ongeval met meer wegvoertuigen

Een ongeval met slachtoffers waarbij twee of meer wegvoertuigen betrokken zijn.

Bij de volgende soorten ongevallen met slachtoffers zijn twee of meer wegvoertuigen betrokken:

a) Kop-staartbotsing: botsing met een ander voertuig dat dezelfde rijstrook van een rijbaan gebruikt en zich in dezelfde richting beweegt, vertraagt of tijdelijk tot stilstand is gekomen. Uitgesloten zijn botsingen met geparkeerde voertuigen.

b) Frontale botsing: botsing met een ander voertuig dat dezelfde rijstrook van een rijbaan gebruikt en zich in de tegenovergestelde richting beweegt, vertraagt of tijdelijk tot stilstand is gekomen. Uitgesloten zijn botsingen met geparkeerde voertuigen.

c) Botsing door oversteken of afslaan: botsing met een ander voertuig dat in zijwaartse richting beweegt bij het oversteken, verlaten of oprijden van een weg. Uitgesloten zijn botsingen met voertuigen die tot stilstand zijn gekomen en wachten om af te slaan; deze moeten onder a) of b) worden ingedeeld.

d) Overige botsingen met inbegrip van botsingen met geparkeerde voertuigen: botsing tussen twee voertuigen die zij aan zij rijden, inhalen of van rijstrook veranderen; of botsing met een voertuig dat is geparkeerd of tot stilstand gekomen aan de rand van een rijbaan, op bermen, gemarkeerde parkeerruimten, voetpaden of parkeerplaatsen enz. Onder B-VII-14 d) vallen botsingen die niet onder a), b) of c) vallen. Het bepalend element voor de indeling van ongevallen tussen voertuigen is de eerste botsing op de rijbaan of de eerste mechanische inslag op het voertuig.

- 67 -


B. Wegvervoer B.VII-15 Ongeval met bestuurder onder invloed van alcohol, drugs of medicijnen

Ongeval met slachtoffers waarbij ten minste één bestuurder onder invloed van alcohol, drugs of medicijnen verkeerde waardoor volgens de nationale regelgeving de rijvaardigheid in het gedrang komt.

B.VII-16 Daglicht

Zoals door de politie of andere instanties gerapporteerd.

B.VII-17 Duisternis

Zoals door de politie of andere instanties gerapporteerd.

B.VII-18 Schemering (of onbekend)

Zoals door de politie of andere instanties gerapporteerd.

Een restcategorie die alle gevallen bestrijkt waarin het daglicht zeer zwak is of geen informatie over de lichtsituatie beschikbaar is.

B.VII-19 Droog wegdek

Een wegdek waarop zich geen water, sneeuw, ijs of andere stoffen bevinden.

B.VII-20 Overig wegdek

Elk ander wegdek dan een droog wegdek.

- 68 -


C. BINNENVAARTVERVOER

C. Binnenvaartvervoer C.I INFRASTRUCTUUR C.I-01 Waterweg

Rivier, kanaal, meer of een ander wateroppervlak dat door natuurlijke of kunstmatige kenmerken geschikt is voor de scheepvaart.

Waterwegen met maritieme kenmerken (d.w.z. waterwegen die door het rapporterende land worden bestempeld als geschikt voor bevaring, hoofdzakelijk door schepen voor zee- en binnenvaart) vallen hieronder. Riviermondingen worden eveneens tot de waterwegen gerekend. De grens wordt gevormd door de plaats het dichtst bij de zee waar de rivier minder dan 3 km breed is bij eb en minder dan 5 km bij vloed.

C.I-02 Binnenwaterweg

Niet van de zee deel uitmakend wateroppervlak dat door natuurlijke of kunstmatige kenmerken geschikt is voor bevaring hoofdzakelijk door binnenvaartschepen. Deze term omvat zowel bevaarbare rivieren, meren, kanalen als riviermondingen.

De lengte van rivieren en kanalen wordt gemeten in het midden van de vaargeul. De lengte van meren en lagunen wordt gemeten over de kortst bevaarbare route tussen de verst van elkaar verwijderde punten waartussen vervoer plaatsvindt. Waterwegen die de grens tussen twee landen vormen, worden door beide landen gemeld.

C.I-03 Bevaarbare rivier

Natuurlijke waterweg, al dan niet genormaliseerd of gekanaliseerd, geschikt voor de scheepvaart.

C.I-04 Bevaarbaar meer

Natuurlijk wateroppervlak geschikt voor de scheepvaart.

Lagunen (van de zee door een landtong gescheiden brakwatergebieden) vallen hieronder.

C.I-05 Bevaarbaar kanaal

Waterweg die hoofdzakelijk voor de scheepvaart is gegraven.

C.I-06 Binnenwateren

Net van binnenwaterwegen binnen een bepaald gebied die toegankelijk zijn voor de openbare scheepvaart.

C.I-07 Categorieën binnenwaterwegen

Volgens de „Classification of European Inland Waterways, canals, navigable rivers and lakes” van de VN/ECE/ECMV van 1992 worden de verschillende categorieën als volgt gedefinieerd:

aan de hand van de horizontale afmetingen van schepen en duwkonvooien.

Klasse (lengte/grootste breedte)

I tot III tot 80/9 m

IV 80-85/9,5 m

V a 95-110/11,40 m

V b 172-175/11,40 m

- 70 -


C. Binnenvaartvervoer VI a 95-110/22,80 m

VI b 185-195/22,80 m

VI c 270-280/22,80 of 195-200/33-34,20 m

VII 285/33-34,20 m en meer.

In sommige gevallen wordt de „vervoercapaciteit van schepen” gebruikt om de binnenwaterwegen in te delen.

C.I-08 Haven

Een plaats voor het aanleggen van schepen, het laden of lossen van lading van schepen of voor het instappen of uitstappen van reizigers in of uit schepen, gewoonlijk direct op een pier.

C.I-09 Statistische haven

Een statistische haven bestaat uit een of meer havens die gewoonlijk worden gecontroleerd door een enkele havenautoriteit die bewegingen van schepen en ladingen kan registreren.

C.I-10 UN/LOCODE

Code bestaande uit vijf tekens waarbij de eerste twee tekens de ISO 3166-landencodes zijn, terwijl de drie overige zijn afgeleid van Aanbeveling 16 van de VN/ECE in Genève, samen met door Eurostat verstrekte havencodes die nog niet in het VN-systeem zijn opgenomen.

C.I-11 Kadelengte

Totale kadelengte in meter.

C.I-12 Roroligplaats

Plaats waar een roroschip kan aanleggen en motorvoertuigen en andere mobiele roroeenheden via opritten kan in- en uitladen.

C.I-13 Havenkranen naar hefvermogen

Aantal in havens beschikbare kranen naar hefvermogen.

Mogelijke klassen hefvermogen:

a) 10 ton of minder, b) meer dan 10 ton en tot en met 20 ton, c) meer dan 20 ton en tot en met 40 ton, d) meer dan 40 ton. C.I-14 Havenkranen naar soort

Aantal in havens beschikbare kranen naar soort.

a) mobiele containerkranen, b) overige containerkranen, c) overige kranen. C.I-15 Verbindingen met andere vervoermiddelen

Beschikbaarheid en afstanden van havens tot verbindingen met andere vervoermiddelen in km:

a) zeescheepvaart, - 71 -


C. Binnenvaartvervoer b) verbinding met reizigerstrein, c) verbinding met goederentrein, d) toegang autosnelweg, e) luchthaven. C.I-16 Aanlegplaatsen

Plaats waar schepen kunnen aanleggen enkel voor het in- en uitstappen van reizigers en die geen deel uitmaakt van een binnenhaven.

C.I-17 Sluis

Een afgesloten gedeelte van een binnenwaterweg met poorten aan beide kanten om het waterpeil te kunnen doen stijgen of dalen om schepen te kunnen laten doorvaren. Scheepsliften vallen hieronder.

Een scheepslift is een machine voor het vervoer van schepen tussen wateren met verschillend peil.

- 72 -


C. Binnenvaartvervoer VERVOERMIDDELEN

C.II.A VAARTUIGEN C.II.A-01 Binnenvaartschip

Een vaartuig, ontworpen voor goederenvervoer, openbaar personenvervoer of speciaal uitgerust voor een bepaalde commerciële functie, dat voornamelijk vaart over binnenwateren of over waterwegen in of dichtbij beschutte wateren of gebieden waar havenvoorschriften gelden.

Schepen in reparatie vallen hieronder. en binnenschepen die geschikt zijn bevonden voor de zeevaart (schepen voor zee- en binnenvaart) vallen hieronder. Uitgesloten zijn: havenboten, lichters, zeehavensleepboten, veerponten, visserijvaartuigen, baggerboten, schepen gebruikt voor waterwerken, alsook schepen uitsluitend gebruikt voor bunkering en opslag, drijvende werkplaatsen, woonboten en plezierboten.

C.II.A-02 Binnenlands binnenvaartschip

Binnenvaartschip dat op de peildatum in het rapporterende land is geregistreerd.

In landen waar geen registratie bestaat, worden binnenvaartschepen die eigendom zijn van een onderneming die voor belastingdoeleinden in dat land is gevestigd als binnenlandse binnenvaartschepen beschouwd.

C.II.A-03 Buitenlands binnenvaartschip

Binnenvaartschip dat op de peildatum in een ander dan het rapporterende land is geregistreerd.

C.II.A-04 Fluvio-maritiem vaartuig

Een binnenvaartschip dat eveneens ontworpen en geschikt is bevonden voor de exploitatie als zeeschip.

C.II.A-05 Binnenvaartvrachtschip

Schip met een capaciteit van ten minste 20 ton, dat voor goederenvervoer over binnenwaterwegen is ontworpen.

C.II.A-06 Binnenvaartreizigersschip

Schip ontworpen voor het vervoer op binnenwaterwegen van meer dan twaalf betalende reizigers.

C.II.A-07 Binnenvaartcontainerschip

Schip dat geheel is uitgerust met vaste en mobiele geleidingen voornamelijk bestemd voor het vervoer van containers.

- 73 -


C. Binnenvaartvervoer C.II.A-08 Binnenvloot

Aantal binnenvaartschepen dat op de peildatum in het rapporterende land is geregistreerd en geschikt is bevonden om de binnenwaterwegen te bevaren.

Veranderingen in de vloot hebben betrekking op veranderingen die zijn opgetreden in de totale vloot of in een bepaald type schip van de binnenlandse vloot van het rapporterende land en die het gevolg zijn van nieuwbouw, type- of capaciteitsveranderingen, aankopen en verkopen in het buitenland, sloop, ongevallen of overschrijvingen van of naar het zeescheepvaartregister.

C.II.A-09 Motorschip

Gemotoriseerde binnenvaartvrachtschepen die geen motortankschepen zijn.

Sleepschepen, duwbakken en duwsleepschepen met alleen een hulpmotor worden onder de desbetreffende categorie opgenomen. Motorschepen die ook voor slepen kunnen worden gebruikt, blijven onder deze categorie opgenomen.

C.II.A-10 Motorduwboot

Motorboot die is ontworpen of aangepast om duwbakken of duwsleepschepen te duwen.

C.II.A-11 Sleepschip

Binnenvaartvrachtschip, dat is ontworpen om te worden gesleept en geen eigen mechanische aandrijving heeft.

Sleepschepen die van een hulpmotor zijn voorzien, blijven onder deze categorie opgenomen.

C.II.A-12 Duwbak

Binnenvaartvrachtschip dat is ontworpen om te worden geduwd en geen eigen mechanische aandrijving heeft.

Duwbakken die van een hulpmotor zijn voorzien, blijven onder deze categorie opgenomen.

C.II.A-13 Duwsleepschip

Binnenvaartvrachtschip dat is ontworpen om te worden geduwd of gesleept en geen eigen mechanische aandrijving heeft.

Duwsleepschepen die voorzien zijn van een hulpmotor blijven onder deze categorie opgenomen.

C.II.A-14 Motortankschip

Motorschip voor bulkvervoer van vloeistoffen of gassen in vaste tanks.

Tankschepen voor bulkvervoer van goederen in poedervorm, zoals cement, meel, gips enz. zijn uitgezonderd en worden onder motorschepen opgenomen.

- 74 -


C. Binnenvaartvervoer C.II.A-15 Motorduwtanker

Motorduwboot voor bulkvervoer van vloeistoffen of gassen.

Tankschepen voor bulkvervoer van goederen in poedervorm, zoals cement, meel, gips enz. zijn uitgezonderd en worden onder motorduwboten opgenomen.

C.II.A-16 Sleeptankschip

Sleepschip bestemd voor bulkvervoer van vloeistoffen of gassen.

Tankschepen voor bulkvervoer van goederen in poedervorm, zoals cement, meel, gips enz. zijn uitgezonderd en worden onder sleepschepen opgenomen.

C.II.A-17 Tankduwbak

Duwbak voor bulkvervoer van vloeistoffen of gassen.

Tankduwbakken voor bulkvervoer van goederen in poedervorm, zoals cement, meel, gips enz. zijn uitgesloten en worden onder duwbakken opgenomen.

C.II.A-18 Duwsleeptanker

Duwsleepschip voor bulkvervoer van vloeistoffen of gassen.

Tankschepen voor bulkvervoer van goederen in poedervorm, zoals cement, meel, gips enz. zijn uitgesloten en worden onder duwsleepschepen opgenomen.

C.II.A-19 Overige vaartuigen voor goederenvervoer

Elk ander binnenvaartvrachtschip voor goederenvervoer dat niet valt onder de voorgaande categorieën.

C.II.A-20 Sleepboot

Motorschip met een vermogen van ten minste 37 kW, dat is ontworpen om sleepschepen, duwsleepschepen of vlotten te slepen, maar niet om goederen te vervoeren.

Haven- en zeesleepboten worden niet meegeteld.

C.II.A-21 Duwboot

Motorschip met een vermogen van ten minste 37 kW, dat is ontworpen of aangepast om duwbakken of duwsleepschepen te duwen, maar niet om goederen te vervoeren.

Havenduwboten worden niet meegeteld.

C.II.A-22 Duwsleepboot

Motorschip met een vermogen van ten minste 37 kW, dat is ontworpen of aangepast om sleepschepen, duwsleepschepen of vlotten te slepen of om duwbakken of duwsleepschepen te duwen, maar niet om goederen te vervoeren.

- 75 -


C. Binnenvaartvervoer C.II.A-23 Vervoercapaciteit van een binnenvaartvrachtschip

Het maximum toegestane gewicht van goederen, uitgedrukt in ton, dat een schip mag vervoeren.

C.II.A-24 Laadvermogen binnenvaartreizigersschip

Het maximum toegestane aantal reizigers dat een schip mag vervoeren.

C.II.A-25 Vermogen (kW)

Mechanische voortstuwingskracht ontwikkeld door de scheepsmotor.

Het vermogen wordt gemeten in effectieve kilowatts (schroefvermogen): 1 kW=1,36 pk; 1 pk = 0,735 kW.

C.II.A-26 Bouwjaar van het schip

Jaar waarin de scheepsromp in zijn oorspronkelijke uitvoering werd gebouwd.

- 76 -


C. Binnenvaartvervoer C.II.B CONTAINERS, ENZ. C.II.B-01 Laadeenheid

Container, wissellaadbak.

„Flats” (zie C.II.B-09 hierna) die voor zeevervoer worden gebruikt, zijn opgenomen als een speciaal containertype.

C.II.B-02 Intermodale transporteenheid (ITU)

Container, wissellaadbak of oplegger/motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg geschikt voor intermodaal vervoer.

C.II.B-03 Container

Speciale bak voor het vervoer van vracht, verstevigd en stapelbaar en geschikt voor horizontaal en verticaal overladen. Een meer formele, technische definitie van een container is:

onderdeel van vervoeruitrusting dat:

a) van duurzame aard en bijgevolg stevig genoeg is om meermaals te worden gebruikt; b) is ontworpen om het vervoer van goederen door middel van een of meer wijzen van vervoer zonder tussentijdse overslag te vergemakkelijken; c) is voorzien van toebehoren voor een eenvoudige goederenomslag en meer bepaald van één wijze van vervoer naar een andere; d) zodanig ontworpen is dat het gemakkelijk kan worden geladen en gelost; e) stapelbaar is en f) een inwendig volume heeft van ten minste 1 m3. Wissellaadbakken zijn uitgezonderd.

Hoewel ze geen inwendig volume hebben, en bijgevolg niet aan criterium f) hierboven voldoen, moeten flats (zie C.II.B-09 hierna) die voor zeevervoer worden gebruikt, als een speciaal containertype worden beschouwd. Ze worden daarom hier opgenomen.

C.II.B-04 Containerafmetingen

De voornaamste containerafmetingen zijn:

a) ISO-containers van 20 voet (lengte 40 voet en breedte 8 voet); b) ISO-containers van 40 voet (lengte 40 voet en breedte 8 voet); c) ISO-containers met een lengte van meer dan 20 en minder dan 40 voet; d) ISO-containers met een lengte van meer dan 40 voet; e) super high cube containers; f) luchttransportcontainers (containers die voldoen aan vastgestelde normen voor luchtvervoer). Containers zijn normaal 8 voet hoog maar andere hoogten bestaan eveneens. „High cube containers” zijn containers met een hoogte van 9,5 voet. De afmetingen van „super high cube containers” zijn groter dan de ISO-afmetingen. Dergelijke containers kunnen een lengte hebben van 45 voet, 48 voet of 53 voet. Containers met afmetingen zoals bepaald onder a) tot e) worden grote containers genoemd.

- 77 -


C. Binnenvaartvervoer C.II.B-05 Leeggewicht van een container

Het leeggewicht van een container is opgenomen in het totale gewicht van de in de container vervoerde goederen, ook wel het bruto-brutogewicht van de goederen genoemd. Het brutogewicht van de in de container vervoerde goederen kan worden berekend door het leeggewicht van de container af te trekken van het bruto-brutogewicht en omgekeerd. Indien geen informatie over het leeggewicht beschikbaar is, dan mag het leeggewicht aan de hand van onderstaande gemiddelden worden geraamd.

Het leeggewicht van een container mag worden geraamd op:

ISO-container van 20 voet 2,3 ton ISO-container van 40 voet 3,7 ton ISO-container met een lengte van meer dan 20 en minder dan 40 voet 3,0 ton ISO-container met een lengte van meer dan 40 voet 4,7 ton

C.II.B-06 Containertypes

De voornaamste containertypes, zoals gedefinieerd in het ISO Standards Handbook on Freight Containers, zijn:

1. gewone containers; 2. speciale containers: − gesloten geventileerde container; − container met open dak (open-topcontainer); − platformcontainer met open zijkanten; − platformcontainer met open zijkanten en met volledige opbouw; − platformcontainer met open zijkanten, onvolledige opbouw en vaste kopschotten; − platformcontainer met open zijkanten, onvolledige bovenbouw en opvouwbare kopschotten; − platform (container);

3 specifieke vrachtcontainers: − thermische container; − geïsoleerde container; − koelcontainer - (koudemiddelverbruikend); − mechanisch gekoelde container; − verwarmde container; − gekoelde en verwarmde container; − tankcontainer; − container voor droge bulkgoederen; − specifiek genoemde vrachtcontainer (zoals voor voertuigen, vee en andere); − luchttransportcontainer.

C.II.B-07 TEU (Twenty-foot Equivalent Unit)

Een statistische eenheid die op een ISO-container met een lengte van 20 voet (6,10 m) gebaseerd is. Deze statistische eenheid wordt gebruikt als een standaardmaat voor containers van verschillende capaciteit en voor het beschrijven van de capaciteit van containerschepen of -terminals. Eén ISO-container van 20 voet (6,10 m) is gelijk aan 1 TEU.

Eén ISO-container van 40 voet is gelijk aan 2 TEU’s. Eén container met een lengte van meer dan 20 en minder dan 40 voet is gelijk aan 1,50 TEU. Eén container met een lengte van meer dan 40 voet is gelijk aan 2,25 TEU’s.

- 78 -


C. Binnenvaartvervoer C.II.B-08 Wissellaadbak

Een vrachtvervoereenheid die aan de afmetingen van wegvoertuigen is aangepast en die voorzien is van toebehoren voor goederenomslag tussen meerdere vervoerswijzen, meestal weg/spoor.

Dergelijke, gevulde, eenheden konden oorspronkelijk niet worden gestapeld of aan de bovenzijde worden gehesen. Veel eenheden kunnen dat nu wel, maar niet in dezelfde mate als containers. Het belangrijkste verschil met containers is dat wissellaadbakken aangepast zijn aan de afmetingen van wegvoertuigen. Dergelijke eenheden moeten door de Internationale Spoorwegunie (UIC) worden goedgekeurd om op het spoor te kunnen worden gebruikt. Sommige wissellaadbakken zijn met opvouwbare poten uitgerust zodat zij kunnen staan als zij zich niet op het voertuig bevinden.

C.II.B-09 Flat

Een laadbaar platform zonder enige opbouw maar met dezelfde lengte en breedte als de bodem van een container en bovenaan en onderaan voorzien van hoekstukken.

Dit is een alternatief begrip dat wordt gebruikt voor bepaalde soorten speciale containers, namelijk platformcontainers en platformcontainers met onvolledige opbouw.

C.II.B-10 Pallet

Verhoogd platform bedoeld om het hijsen en stapelen van goederen te vergemakkelijken.

Pallets zijn gewoonlijk van hout en hebben standaardafmetingen: 1 000 mm x 1 200 mm (ISO) en 800 mm x 1 200 mm (CEN).

C.II.B-11 Roro-eenheid

Verrijdbare voorziening voor het vervoeren van goederen zoals een vrachtwagen, aanhangwagen of oplegger, die op een schip of op een trein kan worden gereden of gesleept.

Deze definitie omvat haven- en scheepstrailers.

C.II.B-12 Portaalkraan

Een brugkraan bestaande uit een horizontale rijbrug op poten die vast zijn, in vaste sporen lopen of op rubberbanden rijden, met een relatief beperkte bewegingsruimte. De vracht kan horizontaal, verticaal en zijwaarts worden verplaatst.

Dergelijke kranen worden meestal gebruikt bij een aansluiting weg/spoor en/of schip/kade.

C.II.B-13 Portaalwagen

Een brugheftruck op rubberen banden om containers te verplaatsen of te stapelen op een vlakke versterkte ondergrond.

- 79 -


C. Binnenvaartvervoer C.II.B-14 Reach stacker

Een trekvoertuig aan de voorkant uitgerust voor het heffen, stapelen of verplaatsen van ITU's.

C.II.B-15 Vorkheftruck

Een voertuig uitgerust met machinaal aangedreven horizontale vorken waarmee pallets, containers en wissellaadbakken kunnen worden gehesen, verplaatst of gestapeld. De containers en wissellaadbakken zijn meestal niet geladen.

C.II.B-16 Spreader

Aanpasbare voorzieningen aan een hefinrichting ontworpen voor verbinding met de bovenste hoekstukken van een ITU.

Vele spreaders hebben bovendien grijparmen die in de onderste rails van een ITU grijpen.

- 80 -


C. Binnenvaartvervoer C.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID C.III-01 Onderneming

Institutionele eenheid of kleinste combinatie van institutionele eenheden die alle noodzakelijke functies voor het uitoefenen van productieactiviteiten omvat en deze rechtstreeks of onrechtstreeks controleert.

Een onderneming wordt gekenmerkt door eenheid van eigendom of controle. Er kan evenwel verscheidenheid zijn wat betreft de economische activiteiten en de locaties waarop deze worden uitgeoefend. Ook ondernemingen zonder werknemers in loondienst worden in aanmerking genomen. Alleen eenheden die tijdens de referentieperiode daadwerkelijk een activiteit uitoefenen, worden in aanmerking genomen. „Slapende” eenheden of eenheden die hun activiteit nog niet hebben aangevat, zijn uitgesloten.

C.III-02 Binnenvaartonderneming

Onderneming die op een of meer plaatsen dienstverlenende activiteiten voor de binnenvaart verricht en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde in het vervoer over binnenwaterwegen en dienstverlening met betrekking tot vervoer over binnenwaterwegen bestaat.

In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

-ISIC/Rev.43: klasse 5022 – Vervoer over binnenwaterwegen - NACE/Rev.24: klasse 5040 – Binnenvaart. C.III-03 Openbare binnenvaartonderneming

Binnenvaartonderneming waarin de centrale of een andere overheid of een overheidsbedrijf een meerderheidsbelang (meer dan 50% van het kapitaal) heeft.

C.III-04 Binnenwaterhavenbedrijf

Onderneming die is opgericht om op een of meer plaatsen havendiensten op binnenwateren te verlenen en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde uit havendiensten op binnenwateren bestaat. Plezierhavenbedrijven zijn uitgezonderd.

In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

− ISIC/Rev.4 5022 - Diensten in verband met vervoer over water 5224 - Vrachtbehandeling − NACE/Rev.2 50.22 - Diensten in verband met vervoer over water

52.24 - Vrachtbehandeling Opmerking: ISIC 9329 en NACE 93.29 omvatten plezierhavenactiviteiten.

3 ISIC/Rev 4 – International Standard Industrial Classification of all economic activities, United Nations Statistical Division (Draft) (Internationale norm voor de classificatie van economische activiteiten, Verenigde Naties, VN- Commissie voor de statistiek (Ontwerp)) 4 NACE Rev. 2 – Statistische nomenclatuur van economische activiteiten in de Europese Gemeenschappen, Publicatieblad L 393 van 30 december 2006, blz. 1.

- 81 -


C. Binnenvaartvervoer C.III-05 Openbaar binnenwaterhavenbedrijf

Havenonderneming waarin de centrale of een andere overheid of een overheidsbedrijf een meerderheidsbelang (meer dan 50% van het kapitaal) heeft.

C.III-06 Personeel

Het gemiddelde aantal werknemers van een binnenvaartonderneming gedurende een verslagperiode (inclusief werkende eigenaars, permanent in de onderneming werkzame vennoten en onbezoldigd meewerkende gezinsleden), met inbegrip van het personeel dat buiten de onderneming werkt, maar door een arbeidsovereenkomst aan haar is verbonden en rechtstreeks door haar wordt betaald.

C.III-07 Omzet

Door de binnenvaartonderneming gedurende de verslagperiode in rekening gebracht totaalbedrag overeenkomend met de marktwaarde van de aan derden geleverde goederen of verleende diensten. Hierbij zijn alle kosten en alle belastingen en andere heffingen op de door de onderneming aan haar klanten in rekening gebrachte goederen en diensten inbegrepen, met uitzondering van de btw. Ook alle andere aan de klanten aangerekende kosten zijn inbegrepen. Aan de klant verleende prijsverminderingen, restituties en reducties, met uitzondering van kortingen voor contante betaling, alsook de waarde van retourverpakking, moeten in mindering worden gebracht.

De omzet omvat alleen gewone activiteiten en bijgevolg niet de verkoop van vaste activa. Van de overheid ontvangen exploitatiesteun wordt ook niet meegeteld.

C.III-08 Investeringsuitgaven voor infrastructuur

Uitgaven voor nieuwbouw en uitbreiding van de bestaande infrastructuur, met inbegrip van verbouwing of vernieuwing en grote herstelwerkzaamheden.

Uitgaven voor sluizen vallen hieronder.

C.III-09 Investeringsuitgaven voor varend materieel

Uitgaven voor de aankoop van varend materieel.

C.III-10 Onderhoudsuitgaven voor infrastructuur

Uitgaven om de infrastructuur operationeel te houden.

Uitgaven voor sluizen vallen hieronder.

C.III-11 Onderhoudsuitgaven voor varend materieel

Uitgaven om het varend materieel operationeel te houden.

- 82 -


C. Binnenvaartvervoer C.IV VERKEER C.IV-01 Binnenvaartverkeer Alle verplaatsingen van binnenvaartschepen binnen een bepaald netwerk van binnenwateren.

Wanneer een binnenschip door een ander voertuig wordt vervoerd, wordt alleen de verplaatsing van het vervoerende voertuig (actieve wijze) in aanmerking genomen.

C.IV-02 Binnenvaartverkeer op het binnenlands grondgebied

Alle verplaatsingen van binnenvaartschepen binnen de grenzen van een bepaald land, ongeacht het land van registratie van het schip.

C.IV-03 Binnenvaartverkeer in onbeladen toestand

Alle verplaatsingen van binnenvaartvrachtschepen waarbij het bruto-brutogewicht van de vervoerde goederen, inclusief het gewicht van uitrusting zoals containers, wissellaadbakken en pallets gelijk is aan nul en alle verplaatsingen van binnenvaartschepen voor personenvervoer zonder reizigers.

De verplaatsing van een binnenvaartschip dat containers, wissellaadbakken, pallets e.d. vervoert, wordt niet als een traject in onbeladen toestand beschouwd.

C.IV-04 Binnenvaarttraject

Verplaatsing van een binnenvaartschip van een vastgesteld beginpunt naar een vastgesteld eindpunt.

Een traject kan uit verschillende onderdelen bestaan.

C.IV-05 Scheepskilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van een binnenvaartschip over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand. Verplaatsingen van onbeladen schepen worden meegeteld. Bij konvooien wordt elke eenheid als een schip geteld.

C.IV-06 Binnenvaartkonvooi

Combinatie van een of meer binnenvaartschepen zonder eigen aandrijving die worden gesleept of geduwd door een of meer motorschepen.

C.IV-07 Konvooikilometer

Meeteenheid voor verkeer die overeenkomt met de verplaatsing van een konvooi op een binnenwaterweg over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand. Verplaatsingen van onbeladen schepen of konvooien worden meegeteld.

- 83 -


C. Binnenvaartvervoer C.IV-08 Aangeboden tonkilometer

Meeteenheid voor de verplaatsing van één ton beschikbare capaciteit in een binnenvaartschip voor goederenvervoer in het gewone verkeer over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand.

C.IV-09 Aangeboden zitplaatskilometer

Meeteenheid voor de verplaatsing van één beschikbare zitplaats in een binnenschip voor personenvervoer in het gewone verkeer over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand.

C.IV-10 Binnengekomen binnenvaartschip

Beladen of leeg binnenvaartschip dat het land over de binnenwaterwegen is binnengekomen.

Indien een binnenvaartschip het land via een ander vervoermiddel binnenkomt, wordt alleen de actieve wijze (het vervoerende vervoermiddel) geregistreerd.

C.IV-11 Uitgegaan binnenvaartschip

Beladen of leeg binnenvaartschip dat het land over de binnenwaterwegen is uitgegaan.

Indien een binnenvaartschip het land via een ander vervoermiddel uitgaat, wordt alleen de actieve wijze (het vervoerende vervoermiddel) geregistreerd.

C.IV-12 Binnenvaartschip in doorvoer

Beladen of leeg binnenvaartschip dat het land is binnengekomen en het op een andere plaats heeft verlaten, ongeacht de wijze van vervoer, voor zover het volledige traject op het grondgebied van dat land over binnenwateren is afgelegd en er geen belading of lossing in het land heeft plaatsgevonden.

Binnenvaartschepen die bij de grens van het land worden geladen op of gelost van een ander vervoermiddel worden meegeteld.

- 84 -


C. Binnenvaartvervoer C.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER C.V-01 Binnenvaartvervoer Alle verplaatsingen van goederen en/of reizigers met binnenvaartschepen die geheel of gedeeltelijk plaatsvinden op binnenwaterwegen.

Bunkers en bevoorrading van schepen in de haven zijn uitgesloten. Wanneer een binnenvaartschip door een ander vervoermiddel wordt vervoerd, wordt alleen de verplaatsing van het vervoerende vervoermiddel (actieve wijze) in aanmerking genomen.

C.V-02 Binnenlandse binnenvaart

Alle verplaatsingen van goederen en/of reizigers met een binnenvaartschip tussen twee plaatsen (een laad- of instapplaats en een los- of uitstapplaats) in eenzelfde nationale grondgebied ongeacht de plaats van registratie van het binnenvaartschip. Dit kan gepaard gaan met doorvoer door een ander land maar dit vervoer dient te worden geregistreerd als doorvoer in dit land.

C.V-03 Binnenlandse verplaatsing

Alle verplaatsingen van goederen en/of reizigers van en naar binnenlandse havens die met elkaar verbonden zijn door waterwegen en die mogelijk bevaarbaar zijn gemaakt door één of meer sluizen.

C.V-04 Binnenvaartcabotage

Binnenlandse binnenvaart verricht door een binnenvaartschip dat in een ander land is geregistreerd.

C.V-05 Internationale binnenvaart

Binnenvaartvervoer tussen twee in verschillende landen gelegen plaatsen (een laad- of instapplaats en een los- of uitstapplaats). Kan gepaard gaan met doorvoer door een of meer andere landen. Voor deze landen dient dit vervoer te worden geregistreerd als doorvoer.

C.V-06 Derdelandenbinnenvaart

Binnenvaartvervoer door een onderneming van een land dat zich bevindt tussen de laad- of instapplaats in een tweede land en een los- of uitstapplaats in een derde land.

Dit kan gepaard gaan met doorvoer door een of meer andere landen.

C.V-07 Vervoer tussen een rivier en de zee

Vervoer dat gedeeltelijk verloopt via binnenwateren en gedeeltelijk over zee, zonder overladen. Dit kan gebeuren met binnenvaart- of zeeschepen.

Een binnenvaartschip dat voor dit soort vervoer wordt gebruikt, dient over de juiste zeevaartvergunning te beschikking.

- 85 -


C. Binnenvaartvervoer C.V-08 Doorvaartvervoer op binnenwateren

Binnenvaartvervoer over het grondgebied van een land tussen twee in andere landen gelegen plaatsen (een laad- of instapplaats en een los- of uitstapplaats), voor zover het volledige traject op het grondgebied van dat land over binnenwateren wordt afgelegd en er geen belading/instappen en lossing/uitstappen in dat land plaatsvindt.

Binnenvaartschepen die bij de grens van het land worden geladen op of gelost van een ander vervoermiddel worden meegeteld.

C.V-09 Binnenvaart over stadswateren

Binnenvaart over waterwegen die in een stedelijk gebied zijn gelegen.

Alleen binnenvaart die uitsluitend of hoofdzakelijk in een bebouwde kom plaatsvindt, wordt als binnenvaart over stadswateren beschouwd.

C.V-10 Binnenvaartreiziger

Een persoon die een reis op een binnenvaartschip maakt. Het personeel van binnenvaartschepen wordt niet als reiziger beschouwd.

C.V-11 Reizigerskilometer over de binnenwateren

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één binnenvaartreiziger over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk door de reiziger afgelegde afstand.

C.V-12 Ingestapte binnenvaartreiziger

Reiziger die op een binnenvaartschip stapt om zich te laten vervoeren.

Het overstappen van het ene binnenvaartschip op het andere tijdens een reis wordt als instappen na uitstappen beschouwd.

C.V-13 Uitgestapte binnenvaartreiziger

Reiziger die een binnenvaartschip na een reis verlaat.

Het overstappen van het ene binnenvaartschip op het andere tijdens een reis wordt als uitstappen voor het opnieuw instappen beschouwd.

C.V-14 Binnenvaartverbinding (reizigersvervoer)

Verbinding over de binnenwateren tussen de instapplaats en de uitstapplaats van reizigers, ongeacht de gevolgde reisweg.

De plaatsen worden aangeduid overeenkomstig internationale classificaties zoals NUTS (Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek - Eurostat).

C.V-15 Instapplaats

De plaats waar de reiziger voor de reis op een binnenvaartschip is ingestapt.

Het overstappen van het ene binnenvaartschip op het andere tijdens een reis wordt als instappen na uitstappen beschouwd.

- 86 -


C. Binnenvaartvervoer C.V-16 Uitstapplaats

De plaats waar de reiziger na een reis een binnenvaartschip verlaat.

Het overstappen van het ene binnenvaartschip op het andere tijdens een reis wordt als uitstappen voor het opnieuw instappen beschouwd.

C.V-17 Over de binnenwateren vervoerde goederen

Alle per binnenvaartvrachtschip verplaatste goederen.

Verpakkingen en containers, wissellaadbakken, pallets e.d. vallen hieronder.

C.V-18 Bruto-brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen, alle verpakking en het leeggewicht van de transporteenheden (bv. containers, wissellaadbakken en pallets voor goederen, alsmede wegvoertuigen voor goederenvervoer die op het vaartuig vervoerd worden).

C.V-19 Brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen met inbegrip van alle verpakking maar zonder leeggewicht van de transporteenheden (bv. containers, wissellaadbakken en pallets voor goederen, alsmede wegvoertuigen voor goederenvervoer die op het vaartuig vervoerd worden).

C.V-20 Leeggewicht

Het gewicht van een transporteenheid (bv. containers, wissellaadbakken en pallets voor goederen, evenals wegvoertuigen voor goederenvervoer die op het vaartuig worden vervoerd) alvorens een vracht wordt geladen.

C.V-21 Tonkilometer over de binnenwateren

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één ton goederen over de binnenwateren over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de afstand afgelegd in het rapporterende land.

C.V-22 TEU-km over de binnenwateren

Meeteenheid voor goederentransport in containers die gelijk zijn aan één TEU vervoerd over een afstand van één kilometer.

Voor de verslaggeving van de TEU-km-prestatie wordt enkel de afstand bedoeld die op bevaarbare binnenwaterwegen in het rapporterende land werd afgelegd.

C.V-23 Soorten over de binnenwateren vervoerde goederen

Vervoerde goederen kunnen in categorieën worden ingedeeld.

Voorbeelden van classificatieschema’s zijn NST 2007 (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport), dat de CSTE-nomenclatuur (Commodity Classification for Transport Statistics in Europe – VN/ECE) en de NST/R-nomenclatuur (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport, Revisée) vervangen heeft.

- 87 -


C. Binnenvaartvervoer C.V-24 Gevaarlijke goederen

De soorten over de binnenwateren vervoerde, gevaarlijke goederen zijn diegene die zijn gedefinieerd in de vijftiende herziene uitgave van de „UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods”, VN, Genève 2007.

-klasse 1: ontplofbare stoffen en voorwerpen, -klasse 2: gassen, -klasse 3: brandbare vloeistoffen, -klasse 4: brandbare vaste stoffen, voor zelfontbranding vatbare stoffen, stoffen die in contact met water brandbare gassen ontwikkelen, -klasse 5: stoffen die de verbranding bevorderen en organische peroxiden, -klasse 6: giftige en besmettelijke stoffen, -klasse 7: radioactieve stoffen, -klasse 8: corrosieve stoffen, -klasse 9: diverse gevaarlijke stoffen en voorwerpen. C.V-25 Geladen goederen

In een binnenvaartschip geplaatste en over de binnenwateren verzonden goederen.

Het overladen van het ene binnenvaartschip op het andere wordt als laden na lossen beschouwd. Hetzelfde geldt voor het verwisselen van duwsleepboten of sleepboten.

C.V-26 Geloste goederen

Na vervoer over de binnenwateren van een binnenvaartschip afgehaalde goederen.

Het overladen van het ene binnenvaartschip op het andere wordt als lossen voor opnieuw laden beschouwd. Hetzelfde geldt voor het verwisselen van duwsleepboten en sleepboten.

C.V-27 Binnenvaartverbinding (goederenvervoer)

Verbinding over de binnenwateren tussen de laadplaats en de losplaats van goederen, ongeacht de gevolgde reisweg.

De plaatsen worden aangeduid overeenkomstig internationale classificaties zoals NUTS (Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek - Eurostat).

C.V-28 Laadplaats

De laatste plaats waar de goederen in een binnenschip zijn geladen of de laatste plaats waar de sleepduwboot is verwisseld.

C.V-29 Losplaats

De eerste plaats waar de goederen van een binnenschip zijn gelost of de eerste plaats waar de sleepduwboot is verwisseld.

C.V-30 Land / regio van laden / instappen

Het land of de regio van de havens waar vervoerde goederen worden geladen of reizigers instappen op een schip.

C.V-31 Land / regio van lossen / uitstappen

Het land of de regio van de havens waar vervoerde goederen worden gelost of reizigers uitstappen van een schip.

- 88 -


C. Binnenvaartvervoer C.VI ENERGIEVERBRUIK C.VI-01 Energieverbruik binnenvaart

Finaal energieverbruik van binnenvaartschepen.

Het finale energieverbruik van onbeladen varende binnenvaartschepen valt hieronder.

C.VI-02 Ton aardolie-equivalent (TOE)

Eenheid van energieverbruik: 1 TOE = 0,041868 TJ.

De door het Internationaal Energieagentschap (IEA) in 1991 toegepaste omrekeningscoëfficiënten zijn:

-motorbenzine 1,070 -gasolie/dieselolie 1,035

-zware stookolie 0,960 -vloeibaar petroleumgas 1,130 -aardgas 0,917 De omrekeningscoëfficiënt die de IEA voor elektriciteit gebruikt, is: 1 TWh = 0,086 Mtoe.

C.VI-03 Joule

Eenheid van energieverbruik: 1 terajoule = 1012 J = 2,78 x 105 kWh 1 terajoule = 23,88459 TOE.

C.VI-04 Motorbenzine

Lichte olie van koolwaterstoffen gebruikt in interne verbrandingsmotoren, behalve in vliegtuigmotoren.

Motorbenzine wordt tussen 35 °C en 215 °C gedistilleerd en gebruikt als brandstof voor vonkontstekingsmotoren in landvoertuigen. Motorbenzine kan additieven, oxygenaten en octaanverhogende stoffen, waaronder loodverbindingen zoals TEL (tetraethyllood) en TML (tetramethyllood), bevatten. Calorische waarde: 44,8 TJ/1 000 t.

C.VI-05 Gasolie/dieselolie

Olie verkregen uit de laatste fractie afkomstig van de atmosferische distillatie van ruwe aardolie.

Tot gasolie/dieselolie worden de zware gasoliën gerekend die worden verkregen door vacuümherdistillatie van het residu van de atmosferische distillatie. Gasolie/dieselolie distilleert tussen 200 °C en 380 °C, waarbij minder dan 65% van het volume (inclusief verliezen) bij 250 °C en 80% of meer bij 350 °C distilleert. Het vloeipunt ligt altijd boven 50°C en hun dichtheid bedraagt meer dan 0,8 1. De door vermenging verkregen zware olie wordt bij gasolie ingedeeld voorzover de kinematische viscositeit ervan 25 cST bij 40°C niet overschrijdt.

Calorische waarde: 43,3 TJ/1 000 t.

- 89 -


C. Binnenvaartvervoer C.VII ONGEVALLEN OP BINNENWATERWEGEN C.VII-01 Ongeval

Ongewenste of onbedoelde plotselinge gebeurtenis of reeks gebeurtenissen met schadelijke gevolgen.

C.VII-02 Ongeval op de binnenwaterwegen

Een ongeval op de binnenwaterwegen is een specifieke, identificeerbare, onverwachte, ongewone en onbedoelde externe gebeurtenis veroorzaakt door, of in verband staande met de exploitatie van een binnenvaartschip en die een binnenscheepvaartslachtoffer of –incident veroorzaakt dat zich voordoet op een bepaald tijdstip en op een bepaalde plaats zonder aanwijsbare oorzaak maar met een duidelijk gevolg.

De definitie sluit zelfmoord uit omdat dit een doelbewuste handeling is. Daarom wordt zelfmoord niet opgenomen in de statistieken van de Internationale Spoorwegunie over spoorwegongevallen, noch in de internationale statistieken over wegongevallen. Omwille van hun belangrijkheid dienen zelfmoordstatistieken afzonderlijk te worden bijgehouden. De definitie sluit terreurdaden en misdrijven uit.

C.VII-03 Ongeval met slachtoffers

Alle ongevallen waarbij ten minste één binnenvaartschip in beweging op een binnenwaterweg betrokken is en met ten minste één gewonde of dode.

Zelfmoord of poging tot zelfmoord is geen ongeval maar een incident veroorzaakt door een doelbewuste handeling om zichzelf dodelijk te verwonden. Indien een zelfmoord of poging tot zelfmoord echter verwondingen veroorzaakt aan een andere persoon op het binnenvaartschip, dan wordt het incident beschouwd als een ongeval met slachtoffers.

Bij ongevallen met slachtoffers worden ongevallen die alleen met materiële schade gepaard gaan, niet meegeteld.

C.VII-04 Dodelijk ongeval

Ongeval waarbij een persoon om het leven komt.

C.VII-05 Niet-dodelijk ongeval

Alle andere ongevallen met slachtoffers dan dodelijke ongevallen.

C.VII-06 Dodelijk slachtoffer

Iemand die bij een ongeval om het leven is gekomen of binnen dertig dagen daarna aan de gevolgen ervan overlijdt, met uitzondering van zelfmoordenaars.

Een dodelijk slachtoffer wordt niet meegeteld als de plaatselijke autoriteiten zelfmoord als doodsoorzaak aanwijzen, d.w.z. een doelbewuste handeling om zichzelf verwondingen toe te brengen met de dood tot gevolg.

Voor landen die deze limiet van 30 dagen niet toepassen, worden omrekeningscoëfficiënten geschat, zodat vergelijkingen op basis van de definitie van dertig dagen kunnen worden gemaakt.

- 90 -


C. Binnenvaartvervoer C.VII-07 Gewonde

Alle personen die als gevolg van een ongeval met slachtoffers niet onmiddellijk noch binnen de 30 dagen overleden zijn maar verwondingen hebben opgelopen die normaal gezien medische behandeling vereisen, met uitzondering van pogingen tot zelfmoord.

Personen met minder ernstige verwondingen, zoals kleine snijwonden en kneuzingen, worden normaal niet als gewonden beschouwd.

Een gewonde wordt niet meegeteld als de plaatselijke autoriteiten poging tot zelfmoord als oorzaak van de verwondingen aanwijzen, d.w.z. een doelbewuste handeling om zichzelf verwondingen toe te brengen met verwondingen, maar niet de dood, tot gevolg.

C.VII-08 Ernstig letsel

Een verwonding die werd opgelopen door een persoon in een ongeval met als gevolg een ongeschiktheid van meer dan 72 uur die aanvangt binnen zeven dagen na het ongeval.

C.VII-09 Zwaargewonde

Iemand die bij een ongeval gewond is geraakt en langer dan 24 uur in het ziekenhuis was opgenomen.

C.VII-10 Lichtgewonde

Alle gewonden met uitzondering van zwaargewonden.

Personen met minder ernstige verwondingen, zoals kleine snijwonden en kneuzingen, worden normaal niet als gewonden beschouwd.

C.VII-11 Ongeluk op de binnenwaterwegen

Een gebeurtenis die het volgende heeft veroorzaakt:

1. de dood of ernstige verwonding van een persoon veroorzaakt door of in verband staand met de exploitatie van een binnenvaartschip; of 2. het verlies van een persoon op een binnenvaartschip veroorzaakt door of in verband staand met de exploitatie van een binnenvaartschip; of 3. het verlies, vermoedelijk verlies of de verlating van een binnenvaartschip; of 4. materiële schade aan een binnenvaartschip; of 5. het vastlopen of onbruikbaar worden van een binnenvaartschip of de betrokkenheid van een binnenvaartschip bij een aanvaring; of 6. materiële schade veroorzaakt door of in verband met de exploitatie van een binnenvaartschip; of 7. schade aan het milieu door schade aan een binnenvaartschip of binnenvaartschepen veroorzaakt door of in verband staand met de exploitatie van een binnenvaartschip of binnenvaartschepen. C.VII-12 Zeer zwaar ongeluk

Een ongeluk met een binnenvaartschip dat het volledige verlies van het binnenvaartschip, doden of ernstige vervuiling veroorzaakt.

- 91 -


C. Binnenvaartvervoer C.VII-13 Zwaar ongeluk

Een ongeluk dat niet in aanmerking wordt genomen als zeer zwaar ongeluk en waarin het volgende zich voordoet:

− brand, ontploffing, stranding, contact, schade door weersomstandigheden, schade door ijsvorming, het scheuren van de scheepsromp of een vermoedelijk defect aan de scheepsromp, enz. met als resultaat

− structurele schade waardoor het binnenvaartschip niet meer kan varen, zoals penetratie van de scheepsromp onder water, immobilisatie van de hoofdmotoren, grote schade aan de accommodatie enz.; of

− vervuiling (ongeacht de hoeveelheid); en/of − averij die sleping of assistentie op de oever noodzakelijk maakt.

C.VII-14 Incident op de binnenwaterwegen

Een voorval of gebeurtenis veroorzaakt door of in verband staand met de exploitatie van een binnenvaartschip waarbij het binnenvaartschip of een persoon aan gevaar werd blootgesteld of die kan resulteren in ernstige schade aan het binnenvaartschip, de structuur of het milieu.

C.VII-15 Oorzaken van een ongeval op de binnenwaterwegen

Handelingen, verzuim, gebeurtenissen, bestaande of vooraf bestaande omstandigheden of een combinatie daarvan die geleid hebben tot een ongeval of incident op de binnenwaterwegen.

C.VII-16 Daglicht

Zoals door de politie of andere instanties gerapporteerd.

C.VII-17 Duisternis

Zoals door de politie of andere instanties gerapporteerd.

C.VII-18 Schemering (of onbekend)

Zoals door de politie of andere instanties gerapporteerd.

Een restcategorie die alle gevallen bestrijkt waarin het daglicht zeer zwak is of geen informatie over de lichtsituatie beschikbaar is.

- 92 -


D. VERVOER VIA PIJPLEIDINGEN

D. Vervoer Via Pijpleidingen D.I INFRASTRUCTUUR D.I-01 Olie- en gaspijpleiding

Een gesloten leiding met pompen, kleppen en controlemechanismen waardoor door middel van pompen of compressie vloeistoffen, gassen of fijn verdeelde vaste stoffen worden getransporteerd.

Alleen eenheden die tijdens de referentieperiode daadwerkelijk een activiteit uitoefenen, worden in aanmerking genomen. "Slapende" eenheden of eenheden die hun activiteit nog niet hebben aangevat, vallen hier niet onder.

D.I-02 Pijpleidingfaciliteit

Nieuwe en bestaande pijpleidingen, doorgangsrechten en alle voorzieningen, faciliteiten of gebouwen die voor het vervoer van gas, gevaarlijke vloeistoffen of kooldioxide of bij de behandeling van gas in de loop van het vervoer worden gebruikt.

D.I-03 Pijpleidingennet

Alle pijpleidingen in een bepaald gebied.

Pijpleidingen op de zeebodem van een staat behoren tot de pijpleidingen op het nationale grondgebied.

D.I-04 Oliepijpleiding

Alle onderdelen van een pijpleidingfaciliteit waardoor olie of aardolieproducten worden vervoerd, met inbegrip van maar niet beperkt tot buizen, kleppen en andere uitrusting behorend bij buizen, pompeenheden, constructie-elementen voor pompeenheden, meet- en afleveringstations en constructie-elementen daarin, alsmede buffertanks.

D.I-05 Gaspijpleiding

Alle onderdelen van de pijpleiding, compleet met uitrusting zoals kleppen, compressorstations, communicatiesystemen en meters voor het vervoer van aardgas en/of aanvullend gas van het ene punt naar het andere, doorgaans van een punt in of voorbij het productieveld of de verwerkingsinstallatie naar een andere pijpleiding of naar verbruikspunten.

D.I-06 Categorieën olie- en gaspijpleidingen

In het algemeen kunnen pijpleidingen naar hun primaire doel in drie hoofdcategorieën worden ingedeeld:

1. Verzamelpijpleidingen Een groep van kleinere, onderling verbonden pijpleidingen die complexe netwerken vormen met als primair doel ruwe olie of aardgas vanuit een aantal bronnen in de omgeving naar een behandelings- of verwerkingsinstallatie te brengen.

De pijpleidingen in deze categorie zijn met een lengte van een paar honderd meter doorgaans kort en hebben een kleine diameter. Ook onderzeese pijpleidingen om producten van productieplatforms in diep water te verzamelen worden als verzamelsystemen beschouwd.

2. Transportpijpleidingen (hoofdpijpleidingen) Voornamelijk lange buizen met grote diameters, waardoor producten (olie, gas, geraffineerde producten) tussen steden, landen en zelfs continenten worden vervoerd. Deze

- 94 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen transportnetwerken omvatten een aantal compressorstations in gasleidingen of pompstations voor pijpleidingen voor ruwe olie en voor multiproductpijpleidingen.

Aftakleidingen, voor zover deze voldoen aan de eisen voor transportpijpleidingen, en pijpleidingen tussen het vasteland en boorplatforms op zee vallen hieronder. Uitgezonderd zijn pijpleidingen met een totale lengte van minder dan 50 km of een inwendige diameter van minder dan 15 cm, pijpleidingen die uitsluitend voor militaire doeleinden worden gebruikt, pijpleidingen die geheel op een bedrijfsterrein of geheel in volle zee liggen (offshorepijpleidingen). Over het grondgebied van het rapporterende land lopende gedeelten die korter zijn dan 50 km worden meegeteld als zij deel uitmaken van internationale pijpleidingen met een totale lengte van 50 km of meer. Pijpleidingen die uit twee (of meer) parallelleidingen bestaan, worden dubbel (of vaker) geteld.

3. Distributiepijpleidingen Deze zijn samengesteld uit een aantal onderling verbonden pijpleidingen met kleine diameters en worden gebruikt om de producten naar de eindverbruiker te brengen.

Tot deze categorie behoren voornamelijk toevoerleidingen voor gasdistributie naar woningen en bedrijven verder in het distributieproces of pijpleidingen bij terminals om eindproducten te distribueren naar tanks en opslagfaciliteiten.

- 95 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen VERVOERMIDDELEN (ZIE D.I.)

- 96 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen D.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID D.III-01 Onderneming

Institutionele eenheid of kleinste combinatie van institutionele eenheden die alle noodzakelijke functies voor het uitoefenen van productieactiviteiten omvat en daarover rechtstreeks of onrechtstreeks zeggenschap uitoefent.

Een onderneming wordt gekenmerkt door eenheid van eigendom of zeggenschap. Er kan evenwel verscheidenheid zijn wat betreft de economische activiteiten en de locaties waarop deze worden uitgeoefend.

D.III-02 Pijpleidingonderneming

Onderneming die is opgericht om op een of meer plaatsen dienstverlenende activiteiten op het gebied van vervoer via olie- of gaspijpleidingen te verrichten en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde uit het vervoer van goederen via olie- of gaspijpleidingen bestaat.

-In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld: -ISIC/Rev. 45: 4930 - Vervoer via pijpleidingen, - NACE/Rev. 26: 49.50 - Vervoer via pijpleidingen. D.III-03 Openbare pijpleidingonderneming

Een pijpleidingonderneming waarin de centrale of een andere overheid of een overheidsbedrijf een meerderheidsbelang (meer dan 50% van het kapitaal) heeft.

D.III-04 Personeel

Het gemiddelde aantal werknemers van een pijpleidingonderneming gedurende een verslagperiode, met inbegrip van het personeel dat buiten de onderneming werkt, maar door een arbeidsovereenkomst aan haar is verbonden en rechtstreeks door haar wordt betaald.

D.III-05 Omzet

Door de pijpleidingonderneming gedurende de verslagperiode in rekening gebracht totaalbedrag, overeenkomend met de marktwaarde van de aan derden geleverde goederen of verleende diensten. Hierbij zijn alle belastingen en andere heffingen op de door de onderneming aan haar klanten in rekening gebrachte goederen en diensten inbegrepen, met uitzondering van de btw. De omzet omvat ook alle andere aan de klanten aangerekende kosten. Aan de klant verleende prijsverminderingen, restituties en reducties, met uitzondering van kortingen voor contante betaling, moeten in mindering worden gebracht.

Opbrengsten uit de verkoop van vaste activa en van de overheid ontvangen exploitatiesteun worden niet meegeteld.

5 ISIC/Rev. 4 – International Standard Industrial Classification of all economic activities, United Nations Statistical Division. 6

NACE Rev. 2 – Statistische nomenclatuur van economische activiteiten in de Europese Gemeenschappen, Publicatieblad L 393 van 30 december 2006, blz. 1.

- 97 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen D.III-06 Investeringsuitgaven voor infrastructuur

Uitgaven voor de aanleg van nieuwe infrastructuur of de uitbreiding van bestaande infrastructuur, met inbegrip van verbouwing of renovatie en grote herstelwerkzaamheden.

De uitgaven voor pompinstallaties en compressiefaciliteiten vallen hieronder.

D.III-07 Onderhoudsuitgaven voor infrastructuur

Uitgaven om de infrastructuur operationeel te houden.

De uitgaven voor pompinstallaties en compressiefaciliteiten vallen hieronder.

- 98 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen D.IV VERKEER (ZIE D.V) - 99 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen D.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER D.V-01 Vervoer via pijpleidingen

Alle verplaatsingen van ruwe of geraffineerde vloeibare aardolieproducten of gassen in een bepaald pijpleidingennet.

D.V-02 Binnenlands vervoer via oliepijpleidingen

Vervoer via oliepijpleidingen tussen twee in een bepaald land of in het aan dit land toegewezen deel van de zeebodem gelegen plaatsen (een plaats van inpompen en een plaats van uitpompen). Kan gepaard gaan met doorvoer door een tweede land.

D.V-03 Binnenlands vervoer via gaspijpleidingen

Vervoer via gaspijpleidingen tussen twee in een bepaald land of in het aan dit land toegewezen deel van de zeebodem gelegen plaatsen (een aanvankelijke compressiefaciliteit en een decompressiefaciliteit). Kan gepaard gaan met doorvoer door een tweede land.

D.V-04 Internationaal vervoer via oliepijpleidingen

Vervoer via oliepijpleidingen tussen twee in verschillende landen of in de aan deze landen toegewezen delen van de zeebodem gelegen plaatsen (een plaats van inpompen en een plaats van uitpompen). Kan gepaard gaan met doorvoer door een of meer andere landen.

D.V-05 Internationaal vervoer via gaspijpleidingen

Vervoer via gaspijpleidingen tussen twee in verschillende landen of in de aan deze landen toegewezen delen van de zeebodem gelegen plaatsen (een aanvankelijke compressiefaciliteit en een decompressiefaciliteit). Kan gepaard gaan met doorvoer door een of meer andere landen.

D.V-06 Vervoercapaciteit van een pijpleiding

Maximumhoeveelheid product die de pijpleiding in een bepaalde tijdspanne kan verplaatsen.

Bij multiproductpijpleidingen moet ofwel de gemiddelde dichtheid van de producten ofwel de dichtheid van het product dat overwegend door de pijpleiding wordt vervoerd, worden gebruikt voor het omrekenen van de capaciteit – die doorgaans wordt gemeten in vaten of kubieke meters in een bepaalde tijdspanne – in ton.

D.V-07 Via pijpleiding vervoerde goederen

Gassen (aardgas, geproduceerd gas, gas in vloeibare vorm of in gasvorm7), ruwe olie8 en geraffineerde aardolieproducten9 die door pijpleidingen worden vervoerd.

7 SITC/Rev. 4, Afdeling 34. Standard International Trade Classification, Statistical Papers, Series M, No. 34/Rev. 4, United Nations, 2006. 8 SITC/Rev. 4, Klasse 333. Standard International Trade Classification, Statistical Papers, Series M, No. 34/Rev. 4, United Nations, 2006. 9 SITC/Rev. 4, Klasse 334. Standard International Trade Classification, Statistical Papers, Series M, No. 34/Rev. 4, United Nations, 2006.

- 100 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen D.V-08 Ruwe olie

Een mengsel van koolwaterstoffen die in de vloeibare fase voorkomen in natuurlijke ondergrondse reservoirs en die bij atmosferische druk vloeibaar blijven nadat ze door oppervlakteseparatoren zijn gegaan.

D.V-09 Geraffineerde aardolieproducten

Geraffineerde aardolieproducten omvatten onder meer benzine, kerosine, destillaten (inclusief stookolie nr. 2), vloeibaar petroleumgas (lpg), asfalt, smeeroliën, dieselbrandstoffen en stookoliën.

D.V-10 Vloeibaar aardgas (lng)

In hoofdzaak uit methaan bestaand, al dan niet samen met aardolie in de ondergrond voorkomend gas of uit kolenmijnen gewonnen gas (mijngas). Om het vervoer te vereenvoudigen, kan aardgas in vloeibare vorm worden omgezet door de temperatuur onder atmosferische druk te verlagen tot -160 °C. Het wordt dan vloeibaar aardgas (lng).

De dichtheid van lng ligt tussen 0,44 en 0,47 ton per kubieke meter, naargelang de samenstelling ervan.

D.V-11 Vloeibaar petroleumgas (lpg)

Bestaat uit propaan en butaan en is doorgaans verkregen uit aardgas.

Op plaatsen waar geen aardgas is en waar het benzineverbruik gering is, wordt nafta door middel van katalytische reforming omgezet in lpg.

D.V-12 Tonkilometer per pijpleiding

Meeteenheid van vervoer die overeenkomt met de verplaatsing van één ton goederen door een pijpleiding over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand.

D.V-13 Per pijpleiding het land uitgegane goederen (behalve doorvoergoederen die het volledige traject per pijpleiding hebben afgelegd)

Goederen die in het ene land of in het aan dat land toegewezen deel van de zeebodem door middel van pompen of compressie in een pijpleiding zijn gevoerd, het land per pijpleiding zijn uitgegaan en in een ander land zijn afgeleverd.

D.V-14 Per pijpleiding het land binnengekomen goederen (behalve doorvoergoederen die het volledige traject per pijpleiding hebben afgelegd)

Goederen die in een ander land of in het aan dat land toegewezen deel van de zeebodem door middel van pompen of compressie in een pijpleiding zijn gevoerd, het land per oliepijpleiding zijn binnengekomen en daar zijn afgeleverd.

- 101 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen D.V-15 Doorvoer via pijpleidingen

Goederen die het land per pijpleiding zijn binnengekomen en het per pijpleiding op een andere plaats hebben verlaten nadat zij uitsluitend via pijpleiding over het grondgebied van het land zijn vervoerd.

Goederen die het land per schip zijn binnengekomen en/of hebben verlaten voordat zij door middel van pompen of compressie in een pijpleiding bij de grens zijn gevoerd of nadat zij uit een dergelijke pijpleiding zijn afgeleverd, vallen hieronder.

D.V-16 Pijpleidingverbinding (goederenvervoer)

Verbinding per pijpleiding van de plaats waar de goederen door middel van pompen of compressie worden geladen en de plaats waar deze worden afgeleverd, ongeacht de gevolgde weg.

De plaatsen worden aangeduid in overeenstemming met internationale classificaties zoals NUTS (Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek die wordt gebruikt door Eurostat).

D.V-17 Plaats van het aanvankelijke inpomp- of compressiestation

De eerste plaats waar de goederen in een pijpleiding zijn gepompt of gecomprimeerd.

D.V-18 Plaats van uitpompen of afleveren van gas

De plaats waar de goederen uit een pijpleiding zijn gepompt of daaruit zijn afgeleverd.

- 102 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen D.VI ENERGIEVERBRUIK D.VI-01 Energieverbruik van het vervoer via oliepijpleidingen

Finaal energieverbruik van het vervoer van producten via oliepijpleidingen.

D.VI-02 Ton aardolie-equivalent (TOE)

Eenheid van energieverbruik: 1 TOE = 0,041868 TJ.

Coëfficiënten voor de omrekening van één metrische ton olieproduct in één TOE, aanvaard door het Internationaal Energieagentschap (IEA):

-motorbenzine 1,070 -gasolie/dieselolie 1,035

-zware stookolie 0,960 -vloeibaar petroleumgas 1,130 -aardgas 0,917 Voor elektriciteit is de IEA-omrekeningscoëfficiënt: 1 TWh = 0,086 Mtoe.

D.VI-03 Joule

Eenheid van energieverbruik: 1 terajoule = 1012 J = 2,78 x 105 kWh 1 terajoule = 23,88459 TOE.

D.VI-04 Motorbenzine

Lichte olie van koolwaterstoffen gebruikt in interne verbrandingsmotoren, behalve in vliegtuigmotoren.

Motorbenzine wordt tussen 35 °C en 215 °C gedistilleerd en gebruikt als brandstof voor vonkontstekingsmotoren in landvoertuigen. Motorbenzine kan additieven, oxygenaten en octaanverhogende stoffen, waaronder loodverbindingen zoals TEL (tetraethyllood) en TML (tetramethyllood), bevatten.

Calorische waarde: 44,8 TJ/1 000 t.

D.VI-05 Gasolie/dieselolie

Olie verkregen uit de laatste fractie afkomstig van de atmosferische distillatie van ruwe aardolie.

Tot gasolie/dieselolie worden de zware gasoliën gerekend die worden verkregen door vacuümherdistillatie van het residu van de atmosferische distillatie. Gasolie/dieselolie distilleert tussen 200 °C en 380 °C, waarbij minder dan 65% van het volume (inclusief verliezen) bij 250 °C en 80% of meer bij 350 °C distilleert. Het vloeipunt ligt altijd boven 50 °C en de dichtheid bedraagt meer dan 0,81. De door vermenging verkregen zware olie wordt bij gasolie ingedeeld voor zover de kinematische viscositeit ervan 25 cST bij 40 °C niet overschrijdt.

Calorische waarde: 43,3 TJ/1 000 t.

- 103 -


D. Vervoer Via Pijpleidingen D.VI-06 Vloeibaar petroleumgas (lpg)

Lichte koolwaterstoffen behorend tot de paraffinen, alleen verkregen door distillatie van ruwe aardolie.

Lpg omvat propaan en butaan of een mengsel van beide koolwaterstoffen. Deze kunnen vloeibaar worden gemaakt onder lage druk (5-10 atmosfeer). In vloeibare toestand bij een temperatuur van 38 °C is de dampdruk gelijk aan of lager dan 24,5 bar. De dichtheid varieert van 0,50 tot 0,58.

D.VI-07 Vloeibaar aardgas (lng)

In hoofdzaak uit methaan bestaand, al dan niet samen met aardolie in de ondergrond voorkomend gas of uit kolenmijnen gewonnen gas (mijngas). Om het vervoer te vereenvoudigen, kan aardgas in vloeibare vorm worden omgezet door de temperatuur onder atmosferische druk te verlagen tot -160 °C. Het wordt dan vloeibaar aardgas (lng).

De dichtheid van lng ligt tussen 0,44 en 0,47 ton per kubieke meter, naargelang de samenstelling ervan.

D.VI-08 Aardgascondensaten (NGL)

NGL (aardgascondensaten) zijn vloeibare of vloeibaar gemaakte koolwaterstoffen die in separatoren of gasverwerkingsinstallaties uit aardgas worden teruggewonnen. NGL omvat ethaan, propaan, butaan (gewoon butaan en isobutaan), (iso)pentaan en hogere koolwaterstoffen (soms aardgasbenzine of condensaat genoemd).

D.VI-09 Elektrische energie

Energie opgewekt door klassieke thermische centrales, kerncentrales, waterkrachtcentrales, geothermische centrales of uit andere hernieuwbare bronnen, met uitzondering van energie opgewekt door hydro-elektrische pompcentrales. De meeteenheid is een calorische waarde van 3,6 TJ/GWh.

- 104 -


E. Zeevervoer E. ZEEVERVOER - 105 -


E. Zeevervoer E.I INFRASTRUCTUUR E.I-01 Kustgebied

Een kustgebied wordt gewoonlijk gedefinieerd als een aan zee grenzende kuststrook, samen met voor de kust gelegen eilanden. Bij de definitie wordt uitgegaan van hetzij een of meer havengebieden langs de kust, hetzij de breedte- en lengtegraad van een of meer uiteinden van het kustgebied.

Rivieroevers kunnen worden meegeteld. Voor sommige landen kunnen twee afzonderlijke kuststroken als één kustgebied worden geteld, zoals bijvoorbeeld de Atlantische kust en de Stille Oceaankust van Mexico.

E.I-02 Haven

Een plaats met faciliteiten voor het aanmeren en laden of lossen van vracht van koopvaardijschepen of voor het instappen of uitstappen van reizigers in of uit schepen, gewoonlijk direct op een pier.

E.I-03 Statistische haven

Een statistische haven bestaat uit een of meer havens die gewoonlijk worden gecontroleerd door een enkele havenautoriteit die scheeps- en vrachtbewegingen kan registreren.

E.I-04 Centrale haven

Een haven waar geregeld zeevervoer over lange en korte afstanden wordt afgehandeld.

E.I-05 UN/LOCODE

Code bestaande uit vijf tekens waarbij de eerste twee tekens de ISO 3166-landencodes zijn, terwijl de drie overige zijn afgeleid van Aanbeveling 16 van de VN/ECE in Genève, samen met door Eurostat verstrekte havencodes die nog niet in het VN-systeem zijn opgenomen.

E.I-06 Toegankelijkheid zeehaven

De toegankelijkheid van een haven wordt aangegeven met de volgende kenmerken:

a) maximale lengte van een schip dat de haven kan binnenlopen - meter, b) maximale diepgang van een schip dat de haven kan binnenlopen - meter, c) breedte haveninvaart en diepte boven het laagwaterpeil - meter, d) breedte toegangskanaal en diepte boven het laagwaterpeil - meter, e) getijvenster in aantal uren wanneer schepen met een maximale diepgang de haven kunnen in- en uitvaren, f) hoogtebeperkingen boven hoogwaterpeil - meter (reflecterende bruggen), g) getijverschil -meter. - 106 -


E. Zeevervoer E.I-07 Havenfaciliteiten aan land

a) totaal haventerrein (land) - m2, b) opslagterrein voor ruwe- en andere aardolieproducten - m2, c) overig opslagterrein voor bulk en stapelterrein - m2, d) stapelterrein voor containers - in m2 en TEU, e) overige terreinen - m2, f) wegen - m, g) sporen -m, h) reizigersterminals - aantal terminals en mogelijk aantal schepen per terminal. Het opslagterrein voor bulk en het stapelterrein omvat faciliteiten voor droge bulk, hout, papier, semibulk enz. Sporen omvatten aftakkingen.

E.I-08 Opslagterreinen in havens

Terrein in m2 in havens voor opslag naar soort voorzieningen. Hoogte in meter voor overdekte terreinen.

a) open, niet veilig omheind, b) open en veilig omheind, c) overdekt maar niet omheind, d) overdekt, omheind. Een veilig omheind terrein heeft hekken, muren en/of beveiligingssystemen.

E.I-09 Kadelengte naar bestemming

a) totale kadelengte in meter, b) kadelengte in meter naar bestemming: -multiservicekaden, -kaden voor exclusief gebruik: 1 roro, 2 containers, 3 overig stukgoed, 4 droge bulk, 5 vloeibare bulk, 6 passagiers, 7 visserij, -overige.

E.I-10 Kadelengte naar waterdiepte

Beschikbare kadelengte in meter naar waterdiepte voor langszij bij laagtij aangemeerde schepen.

Mogelijke diepteklassen:

a) tot en met 4 meter, b) meer dan 4 en tot en met 6 meter, c) meer dan 6 en tot en met 8 meter, d) meer dan 8 en tot en met 10 meter, e) meer dan 10 en tot en met 12 meter, f) meer dan 12 en tot en met 14 meter, g) meer dan 14 meter. - 107 -


E. Zeevervoer E.I-11 Roroligplaats

Plaats waar een roroschip kan aanleggen en motorvoertuigen en andere mobiele roroeenheden via opritten kan in- en uitladen.

E.I-12 Havenkranen naar hefvermogen

Aantal in havens beschikbare kranen naar hefvermogen.

Mogelijke klassen hefvermogen:

a) 10 ton of minder, b) meer dan 10 ton en tot en met 20 ton, c) meer dan 20 ton en tot en met 40 ton, d) meer dan 40 ton. E.I-13 Havenkranen naar soort

Aantal in havens beschikbare kranen naar soort.

a) mobiele containerkranen, b) overige containerkranen, c) overige kranen. E.I-14 Reparatiefaciliteiten in havens

Reparatiefaciliteiten in havens naar aantal en naar maximale scheepsgrootte.

a) droogdokken, b) drijvende dokken, c) scheepshellingen, d) kaden exclusief voor scheepsreparatie. E.I-15 Navigatiehulpmiddelen en -diensten in havens

Navigatiehulpmiddelen en -diensten al dan niet beschikbaar a) in havens en b) in de toegangskanalen:

a) loodsdiensten, b) lichten en vuurtorens, c) radars en radiobakens, d) beheerssysteem voor scheepsverkeer (VTS) in de haven en kustnavigatiediensten bij de haven, e) sleepboten voor manoeuvreren in de haven – aantal, f) escortevaartuigen voor tankers – aantal, g) bunkerfaciliteiten, h) aanmeerdiensten. E.I-16 Haven-hinterlandverbindingen en zeevervoer over korte afstanden

Beschikbaarheid van zeevervoer over korte afstanden en beschikbaarheid van en afstand tot hinterlandverbindingen vanaf de dichtstbijzijnde haveningang in kilometer.

a) zeevervoer over korte afstanden, b) eindpunt reizigersspoorlijn, c) eindpunt goederenspoorlijn, d) toegang autosnelweg, e) binnenvaartverbindingen, f) luchthaven. - 108 -


E. Zeevervoer VERVOERMIDDELEN

E.II.A VAARTUIGEN E.II.A-01 Zeeschip

Drijvende mariene constructie met waterverplaatsende romp.

Draagvleugelboten, luchtkussenboten (hovercrafts), catamarans (hogesnelheidsvaartuigen), booreilanden, lichte vaartuigen en zeegaande binnenschepen vallen hieronder. Ook schepen in reparatie vallen hieronder. Schepen die enkel varen over binnenwateren of over waterwegen in of dichtbij beschutte wateren waar havenvoorschriften gelden, zijn uitgesloten.

E.II.A-02 Bouwjaar van het schip

Jaar waarin de bouw van een schip is voltooid.

E.II.A-03 Jaar van laatste grote herstelbeurt of verandering

Het jaar waarin een schip voor het laatst een grote verandering of herstelbeurt heeft ondergaan, die de constructie beïnvloedt.

E.II.A-04 Zeegaand drogeladingschip

Deze categorie omvat dekschuiten, hopperzuigers, lash/seabee-schuiten, open drogeladingschepen, gesloten drogeladingschepen en overige drogeladingschepen.

E.II.A-05 Schip (boot)

Waterverplaatsend zeevaartuig met eigen aandrijving.

Catamarans (hogesnelheidsvaartuigen) vallen hieronder. Draagvleugelboten, luchtkussenboten (hovercrafts) en onderzeeërs zijn uitgesloten. Een zeeschip verplaatst zich daadwerkelijk op zee, met andere woorden buiten de werkingssfeer van de technische veiligheidsvoorschriften voor de binnenwateren en binnen de werkingssfeer van de maritieme voorschriften.

E.II.A-06 Koopvaardijschip

Schip bestemd voor het vervoer van goederen of reizigers of speciaal aangepast voor een specifieke commerciële functie.

Marineschepen en door de overheid en overheidsdiensten gebruikte schepen zijn uitgesloten. Koopvaardijschepen worden ingedeeld in schepen die een vracht vervoeren, schepen die reizigers vervoeren en schepen voor gemengde activiteiten die speciaal voor een specifieke taak zijn uitgerust. Schepen voor gemengde activiteiten omvatten visserijvaartuigen en fabrieksschepen voor visverwerking, sleep- en duwboten, baggerboten, onderzoeksschepen en voor offshoreproductie en -bevoorrading gebruikte schepen.

Terwijl de volgende specifieke types worden geïdentificeerd op basis van de Eurostatclassificatie (ICST-COM) die geharmoniseerd is met de internationale classificatie van

- 109 -


E. Zeevervoer scheepstypes van de Unctad (International Classification of Ship Types), worden binnenschepen afzonderlijk behandeld en vallen zij niet onder de definitie van een koopvaardijschip:

1. Bulkcarrier voor vloeibare lading Deze categorie omvat olietankers, chemicaliënvrachtschepen, gastankers, sleeptankschepen en andere tankschepen. Bulkcarriers voor vloeibare lading moeten verder worden onderverdeeld in: a. enkelwandige bulkcarriers voor vloeibare lading, b. dubbelwandige bulkcarriers voor vloeibare lading. 2. Bulkcarrier voor droge lading Deze categorie omvat bulk/oliecarriers en bulkcarriers. 3. Containerschip Schip dat geheel is uitgerust met vaste en mobiele geleidingen, uitsluitend bestemd voor het vervoer van containers. 4. Gespecialiseerd vrachtschip Schip dat speciaal voor het vervoer van specifieke ladingen is ontworpen. Deze categorie omvat vrachtschepen voor voertuigen, vrachtschepen voor vee, vrachtschepen voor bestraalde splijtstof, kangoeroeschepen en chemicaliënvrachtschepen. 5. Stukgoedschip niet-gespecialiseerd Schip ontworpen voor het vervoer van zeer uiteenlopende soorten goederen. Deze categorie omvat koelschepen, roropassagiersschepen, rorocontainerschepen, overige rorovrachtschepen, combinatieschepen passagiers/stukgoed en combinatieschepen container/stukgoed. Deze categorie moet worden onderverdeeld in: a. niet-gespecialiseerde hogesnelheidsstukgoedschepen die voldoen aan de vereisten in punt 1.4.30 van de IMO-code voor hogesnelheidsvaartuigen (IMO HSC Code), b. overige niet-gespecialiseerde stukgoedschepen. 6. Droge ladingschip Deze categorie omvat dekschuiten, hopperzuigers, lash/seabee-schuiten, open drogeladingschepen, gesloten drogeladingschepen en overige drogeladingschepen. 7. Passagiersschip Schip ontworpen voor het vervoer van meer dan twaalf betalende reizigers, al dan niet met hutten. Deze categorie moet worden onderverdeeld in: a. gespecialiseerde hogesnelheidspassagiersschepen die voldoen aan de vereisten in punt 1.4.30 van de IMO-code voor hogesnelheidsvaartuigen (IMO HSS Code), b. overige passagiersschepen Een schip met een of meer dekken, die speciaal bestemd zijn voor het vervoer van reizigers en die hetzij geen hutaccommodatie voor de reizigers hebben, hetzij wel hutten hebben, maar niet voor alle reizigers; soms veerboot genoemd. Roropassagiersschepen zijn uitgezonderd. 8. Visserijschip Deze categorie omvat visserijvaartuigen en fabrieksschepen voor visverwerking. 9. Offshoreschip Deze categorie omvat boor- en exploratieschepen en offshorebevoorradingsschepen. 10. Sleep- en duwboot Schip ontworpen voor het slepen en/of duwen van schepen of van andere drijvende constructies. Havensleep- en duwboten vallen hieronder. 11. Diversen Deze categorie omvat baggerboten, onderzoeksschepen en overige schepen. - 110 -


E. Zeevervoer Voor de verslaglegging in het kader van Richtlijn 95/64/EG betreffende de statistiek van het zeevervoer worden de volgende scheepstypes onderscheiden: bulkcarriers voor vloeibare lading, bulkcarriers voor droge lading, containerschepen, gespecialiseerde vrachtschepen, algemene niet-gespecialiseerde vrachtschepen en passagiersschepen.

E.II.A-07 IMO-scheepsidentificatienummer

Permanent aan elk schip toegekend nummer voor identificatiedoeleinden. Het nummer blijft ongewijzigd bij overdracht van het schip naar een andere vlag en wordt ingeschreven in de scheepscertificaten. Het IMO-scheepsidentificatienummer bestaat uit de drie letters "IMO" gevolgd door zeven cijfers die door Lloyd's Register Fairplay aan elk schip bij de bouw ervan worden toegekend. Dit nummer bestaande uit zeven cijfers is uniek en wordt toegekend aan gemotoriseerde zeevarende koopvaardijschepen van 100 bt en meer bij het leggen van de kiel met de volgende uitzonderingen:

− schepen uitsluitend voor visserij, − schepen zonder mechanische aandrijving, − plezierjachten, − schepen voor speciale diensten (bv. lichtschepen, SAR-schepen), − hopperzuigers, − draagvleugelboten, luchtkussenboten, − drijvende dokken en structuren die op een soortgelijke manier geclassificeerd zijn, − oorlogsschepen en troepentransportschepen, − houten schepen.

E.II.A-08 Cruiseschip

Passagiersschip dat de reizigers een volledige toeristische service aanbiedt. Alle reizigers hebben een hut. Er zijn faciliteiten voor recreatie aan boord.

Schepen die gewone veerdiensten exploiteren, zijn uitgesloten, zelfs als sommige reizigers de dienstverlening als cruisedienst beschouwen. Ook vrachtschepen die een zeer beperkt aantal reizigers met een eigen hut kunnen meenemen, zijn uitgesloten. Schepen die alleen voor dagexcursies dienen, zijn eveneens uitgesloten.

E.II.A-09 Nationaliteit van de registratie van zeeschepen (vlagstaat)

Land en/of gebied dat de registratie van een zeeschip toestaat.

Een zeeschip is onderworpen aan de maritieme voorschriften met betrekking tot de omvang van de bemanning, de veiligheidsnormen en de consulaire vertegenwoordiging in het buitenland van zijn land en/of gebied van registratie. Sommige landen, bijvoorbeeld Noorwegen en Denemarken, bieden "internationale" of "open" registers waarbij de vereisten verschillen van de vereisten in het binnenlandse register.

E.II.A-10 Zeeschip onder binnenlandse vlag

Zeeschip dat in het rapporterende land is geregistreerd.

E.II.A-11 Zeeschip onder buitenlandse vlag

Zeeschip dat in een ander land dan het rapporterende land is geregistreerd.

- 111 -


E. Zeevervoer E.II.A-12 Koopvaardijvloot

Aantal koopvaardijschepen van meer dan 100 ton die op een bepaalde datum in een land zijn geregistreerd.

Veranderingen in de vloot betreffen veranderingen in het totaal aantal schepen of binnen een scheepstype, in de zeevloot van het rapporterende land, als gevolg van nieuwbouw, verandering in type of capaciteit, overdracht naar of van een andere vlagstaat, sloop, ongevallen of overdracht naar of uit het binnenvaartregister. Schepen in reparatie vallen hieronder.

E.II.A-13 Draagvermogen

Het draagvermogen van een schip is het verschil in ton tussen de waterverplaatsing van een schip op de zomerlastlijn in water met een soortelijk gewicht van 1,025 en het leeggewicht van het schip, dat wil zeggen de waterverplaatsing in ton van het schip zonder vracht, zonder brandstof of smeerolie, zonder ballastwater, zonder vers water of drinkwater in de tanks, zonder proviand, zonder passagiers of bemanningsleden en zonder hun persoonlijke bezittingen.

E.II.A-14 Brutotonnage (bt)

De brutotonnage is de maat voor de totale grootte van een schip, bepaald overeenkomstig het Internationaal Verdrag betreffende de meting van schepen van 1969.

Vóór de goedkeuring van dit internationale verdrag gold het Osloverdrag (1947), dat voor de brutotonnage van sommige schepen zeer verschillende cijfers opleverde. In sommige gevallen is de brutotonnage van een schip alleen op basis van het vroegere verdrag beschikbaar.

E.II.A-15 Automatisch identificatiesysteem

Een automatisch identificatiesysteem is een systeem dat:

-automatisch informatie verstrekt - onder meer over identiteit, type, positie, koers, snelheid, navigatieomstandigheden en andere veiligheidsinformatie betreffende het schip - aan passend uitgeruste kuststations, andere schepen en vliegtuigen, -automatisch dergelijke informatie van op soortgelijke wijze uitgeruste schepen ontvangt, -schepen volgt en opspoort, -gegevens met kustfaciliteiten uitwisselt. - 112 -


E. Zeevervoer E.II.B CONTAINER E.II.B-01 Laadeenheid

Container, wissellaadbak.

Flatcontainers (zie E.II.B-09), die in het zeevervoer worden gebruikt, vallen hieronder omdat ze als een speciaal containertype worden beschouwd.

E.II.B-02 Intermodale transporteenheid (ITU)

Container, wissellaadbak of oplegger/motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg geschikt voor intermodaal vervoer.

E.II.B-03 Container

Speciale bak voor het vervoer van vracht, verstevigd en stapelbaar en geschikt voor horizontaal en verticaal overladen. Een meer formele, technische definitie van een container is:

"Een onderdeel van het vervoermaterieel dat:

a) van duurzame aard en bijgevolg stevig genoeg is om meermaals te worden gebruikt, b) ontworpen is om het vervoer van goederen door middel van een of meer vervoerswijzen zonder overslag te vergemakkelijken, c) voorzien is van inrichtingen voor een gemakkelijke goederenomslag en meer bepaald van één vervoerswijze naar een andere, d) zodanig ontworpen is dat het gemakkelijk kan worden beladen en geleegd, e) stapelbaar is, en f) een inwendig volume heeft van ten minste 1 m3." Wissellaadbakken blijven buiten beschouwing.

Hoewel ze geen inwendig volume hebben, en bijgevolg niet aan criterium f) hierboven voldoen, moeten flatcontainers (zie E.II.B-09) die voor zeevervoer worden gebruikt, als een speciaal containertype worden beschouwd. Ze worden daarom hier opgenomen.

E.II.B-04 Containerafmetingen

De voornaamste containerafmetingen zijn:

a) ISO-containers van 20 voet (lengte 20 voet en breedte 8 voet), b) ISO-containers van 40 voet (lengte 40 voet en breedte 8 voet), c) ISO-containers van meer dan 20 en minder dan 40 voet, d) ISO-containers van meer dan 40 voet, e) extra hoge cubecontainers, f) luchttransportcontainers (containers die voldoen aan vastgestelde normen voor luchtvervoer). - 113 -


E. Zeevervoer Containers zijn gewoonlijk 8 voet hoog, maar ook andere hoogten komen voor. "Extra hoge cubecontainers" hebben een hoogte van 9,5 voet. De afmetingen van "extra hoge cubecontainers" zijn groter dan de ISO-afmetingen. Dergelijke containers kunnen een lengte hebben van 45 voet, 48 voet of 53 voet. Containers met afmetingen zoals bepaald onder a) tot en met e) worden grote containers genoemd.

E.II.B-05 Leeggewicht van een container

Het leeggewicht van een container is opgenomen in het totale gewicht van de in de container vervoerde goederen, ook wel het bruto-brutogewicht van de goederen genoemd. Het brutogewicht van de in de container vervoerde goederen kan worden berekend door het leeggewicht van de container af te trekken van het bruto-brutogewicht en omgekeerd. Indien geen informatie over het leeggewicht beschikbaar is, dan mag het leeggewicht aan de hand van onderstaande gemiddelden worden geraamd.

Het leeggewicht van een container mag worden geraamd op:

ISO-container van 20 voet 2,3 ton ISO-container van 40 voet 3,7 ton ISO-container van meer dan 20 en minder dan 40 voet 3,0 ton ISO-container van meer dan 40 voet 4,7 ton

E.II.B-06 Containertypes

De voornaamste containertypes, zoals gedefinieerd in het ISO Standards Handbook on Freight Containers, zijn:

1. Gewone containers 2. Speciale containers − gesloten geventileerde container, − container met open dak (open-topcontainer), − platformcontainer met open zijkanten, − platformcontainer met open zijkanten en met volledige opbouw, − platformcontainer met open zijkanten, onvolledige opbouw en vaste kopschotten, − platformcontainer met open zijkanten, onvolledige bovenbouw en opvouwbare kopschotten − platform (container).

3. Specifieke vrachtcontainers − thermische container, − geïsoleerde container, − koelcontainer (koudemiddelverbruikend), − mechanisch gekoelde container, − verwarmde container, − gekoelde en verwarmde container, − tankcontainer, − container voor droge bulkgoederen, − specifiek genoemde vrachtcontainer (zoals voor voertuigen, vee en andere), − luchttransportcontainer. - 114 -


E. Zeevervoer E.II.B-07 TEU (Twenty-foot Equivalent Unit)

Een statistische eenheid die op een ISO-container met een lengte van 20 voet (6,10 m) gebaseerd is. Deze statistische eenheid wordt gebruikt als een standaardmaat voor containers van verschillende capaciteit en voor het beschrijven van de capaciteit van containerschepen of -terminals. Eén ISO-container van 20 voet is gelijk aan 1 TEU.

Eén ISO-container van 40 voet is gelijk aan 2 TEU’s. Eén container van meer dan 20 en minder dan 40 voet is gelijk aan 1,50 TEU. Eén container van meer dan 40 voet is gelijk aan 2,25 TEU’s.

E.II.B-08 Wissellaadbak

Een vrachtvervoereenheid die aan de afmetingen van wegvoertuigen is aangepast en die voorzien is van toebehoren voor goederenoverslag tussen meerdere vervoerswijzen, meestal weg-spoor.

Dergelijke, gevulde, eenheden konden oorspronkelijk niet worden gestapeld of aan de bovenzijde worden gehesen. Veel eenheden kunnen dat nu wel, maar niet in dezelfde mate als containers. Het belangrijkste verschil met containers is dat wissellaadbakken aangepast zijn aan de afmetingen van wegvoertuigen. Dergelijke eenheden moeten door de Internationale Spoorwegunie (UIC) worden goedgekeurd om op het spoor te kunnen worden gebruikt. Sommige wissellaadbakken zijn uitgerust met opvouwbare poten waarop zij staan als ze zich niet op het voertuig bevinden.

E.II.B-09 Flatcontainer

Een laadbaar platform zonder enige opbouw maar met dezelfde lengte en breedte als de bodem van een container en bovenaan en onderaan voorzien van hoekstukken.

Dit is een alternatief begrip dat wordt gebruikt voor bepaalde soorten speciale containers, namelijk platformcontainers en platformcontainers met onvolledige opbouw.

E.II.B-10 Pallet

Verhoogd platform bedoeld om het hijsen en stapelen van goederen te vergemakkelijken.

Pallets zijn gewoonlijk van hout en hebben standaardafmetingen: 1 000 mm x 1 200 mm (ISO) en 800 mm x 1 200 mm (CEN).

E.II.B-11 Roro-eenheid

Verrijdbare voorziening voor het vervoeren van goederen zoals een vrachtwagen, aanhangwagen of oplegger, die op een schip of op een trein kan worden gereden of gesleept.

Deze definitie omvat haven- en scheepstrailers.

- 115 -


E. Zeevervoer E.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID E.III-01 Vervoer tegen vergoeding

Personen- of goederenvervoer voor rekening van derden.

E.III-02 Vervoer voor eigen rekening

Vervoer dat niet tegen vergoeding is.

Dergelijk vervoer gebeurt wanneer een onderneming haar eigen vracht vervoert zonder dat dit met een financiële transactie gepaard gaat.

E.III-03 Onderneming

Institutionele eenheid of kleinste combinatie van institutionele eenheden die alle noodzakelijke functies voor het uitoefenen van productieactiviteiten omvat en deze rechtstreeks of onrechtstreeks controleert.

Een onderneming wordt gekenmerkt door eenheid van eigendom of zeggenschap. Er kan evenwel verscheidenheid zijn wat betreft de economische activiteiten en de locaties waarop deze worden uitgeoefend. Ook ondernemingen zonder werknemers in loondienst worden in aanmerking genomen. Alleen eenheden die tijdens de referentieperiode daadwerkelijk een activiteit uitoefenen, worden in aanmerking genomen. "Slapende" eenheden of eenheden die hun activiteit nog niet hebben aangevat, zijn uitgesloten.

E.III-04 Zeevervoeronderneming (scheepvaartbedrijf)

Onderneming die is opgericht om op een of meer plaatsen dienstverlenende activiteiten op het gebied van zeevervoer te verrichten en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde uit het zeevervoer bestaat.

In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

ISIC Rev. 4 Klasse: 501 - Zee- en kustvaart

NACE/Rev. 2: Klasse 50.1 - Zee- en kustvaart, personenvervoer Klasse 50.2 - Zee- en kustvaart, goederenvervoer

Scheepsbeheersbedrijven die koopvaardijschepen namens hun eigenaars exploiteren of leasebedrijven zijn uitgesloten. Havens en andere eenheden die ondersteunende of hulpvervoerdiensten aanbieden, zijn uitgesloten en vallen onder punt E.III-06 hieronder.

E.III-05 Openbare zeevervoeronderneming

Zeevervoeronderneming waarin de centrale of een andere overheid of een overheidsbedrijf een meerderheidsbelang (meer dan 50% van het kapitaal) heeft.

E.III-06 Havenonderneming

Onderneming die is opgericht om op een of meer plaatsen havendiensten te verlenen en waarvan de hoofdactiviteit uit het oogpunt van toegevoegde waarde uit havendiensten bestaat. Plezierhavenbedrijven zijn uitgezonderd.

- 116 -


E. Zeevervoer Havenbedrijven zelf die geen plezierhavenbedrijven zijn, worden meegeteld. In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

ISIC Rev. 4 Ontwerp: Klasse: 5222 – Diensten in verband met vervoer over water NACE Rev. 2: Klasse 5222 – Diensten in verband met vervoer over water

E.III-07 Openbare havenonderneming

Havenonderneming waarin de centrale of een andere overheid of een overheidsbedrijf een meerderheidsbelang (meer dan 50% van het kapitaal) heeft.

E.III-08 Classificatiebureau

Een bedrijf dat normen bepaalt voor het ontwerp en de bouw van zeeschepen en dat de instandhouding van deze normen tijdens de levensduur van het schip volgt om in het belang van de gemeenschap hoge technische normen te garanderen voor het ontwerp, de productie, de bouw, het onderhoud, de exploitatie en de prestaties en zo de veiligheid van leven en eigendom op zee te verhogen.

In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

ISIC Rev.4 Ontwerp: Klasse: 5229 – Andere vervoerondersteunende activiteiten NACE Rev 2: Klasse 5229 – Andere vervoerondersteunende activiteiten

E.III-09 Omzet

Door een onderneming gedurende de verslagperiode in rekening gebracht totaalbedrag, overeenkomend met de marktwaarde van de aan derden geleverde goederen of verleende diensten. De omzet omvat "overige exploitatie-inkomsten", bv. inkomsten uit concessies, octrooien, handelsmerken en dergelijke waarden. Hierbij zijn alle belastingen en andere heffingen op de door de onderneming aan haar klanten in rekening gebrachte goederen en diensten inbegrepen, met uitzondering van de btw. De omzet omvat ook alle andere aan de klanten aangerekende kosten. Aan de klant verleende prijsverminderingen, restituties en reducties, met uitzondering van kortingen voor contante betaling, alsook de waarde van retourverpakking, moeten in mindering worden gebracht.

De omzet omvat alleen gewone activiteiten en bijgevolg niet de verkoop van vaste activa. Exploitatiesteun van de overheid, met inbegrip van de instellingen van de Europese Unie, worden evenmin meegeteld.

E.III-10 Personeel

Het personeel is het aantal personen in dienst, met andere woorden het totaal aantal personen dat in de onderneming werkt (met inbegrip van de werkende eigenaars, de permanent in de onderneming werkzame vennoten en de onbezoldigd meewerkende gezinsleden) met inbegrip van het personeel dat buiten de onderneming werkt, maar door een arbeidsovereenkomst aan haar is verbonden en rechtstreeks door haar wordt betaald (bv. vertegenwoordigers, bezorgers, reparatie- en onderhoudsploegen). Hieronder vallen personen die voor een korte periode afwezig zijn (bv. wegens ziekteverlof, vakantieverlof of buitengewoon verlof), evenals personen die in staking zijn, maar niet afwezigen voor onbepaalde tijd. Hieronder vallen ook deeltijdwerkers die krachtens de wetgeving van het betrokken land als zodanig worden beschouwd en die op de loonlijst staan, alsmede seizoenarbeiders, leerlingen en thuiswerkers die op de loonlijst staan.

Van het personeel uitgesloten zijn arbeidskrachten die door andere bedrijven aan de onderneming worden geleverd, personen die namens andere ondernemingen in de geënquêteerde onderneming reparatie- en onderhoudswerkzaamheden uitvoeren, alsmede personen die hun militaire dienstplicht vervullen. Anderzijds moeten personen die in het kader van een langetermijncontract om commerciële redenen ter beschikking staan van een onderneming (bv. promotiepersoneel op passagiersveerboten) worden opgenomen als

- 117 -


E. Zeevervoer personeel van de onderneming waar zij werken en niet van de onderneming waarmee zij een arbeidsovereenkomst hebben.

Onbezoldigd meewerkende gezinsleden betreffen personen die bij de eigenaar van de onderneming wonen en regelmatig voor de onderneming werken maar geen dienstenovereenkomst hebben en voor het verrichte werk geen vast bedrag vergoed krijgen. Dit is beperkt tot de personen die niet voor hun hoofdactiviteit op de loonlijst van een andere onderneming staan.

Het personeel komt overeen met het aantal banen zoals gedefinieerd in het Europees Systeem van rekeningen 1995 (ESR) en wordt als jaargemiddelde gemeten.

E.III-11 Personeelscategorie - personeel zeevervoeronderneming

Personeel dat werkt voor een zeevervoeronderneming wordt als volgt ingedeeld:

- officiers,

-matrozen, -cadetten en andere stagiairs, -overig personeel aan boord, inclusief personeel voor restauratie en recreatie, -personeel op het vasteland voor beheer, verkoop, afhandeling van reizigers en goederen enz. E.III-12 Personeelscategorie - personeel havenbedrijf

Personeel dat werkt voor een havenbedrijf wordt als volgt ingedeeld:

-personeel voor havenbeheer en –administratie, -loodsen en ander scheepspersoneel, -dokwerkers, -technisch en onderhoudspersoneel, -overig. - 118 -


E. Zeevervoer E.IV VERKEER E.IV-01 Zeevaartdienst

Alle bewegingen van een zeeschip op zee.

Eénhavenverkeer (bewegingen van zeeschepen naar offshore-installaties, of voor storten op zee, of verkeer van de zeebodem naar havens) valt hieronder. Bewegingen van zeeschepen tussen een rivier en de zee vallen hieronder. Bewegingen op binnenwateren tussen zeehavens en binnenhavens zijn uitgesloten en vallen onder binnenvaartverkeer. Interne bewegingen van schepen, tussen verschillende bekkens of dokken in dezelfde haven, zijn uitgesloten.

E.IV-02 Geregelde zeevaartdienst

Door zeeschepen verleende dienst volgens een gepubliceerde dienstregeling dan wel zo regelmatig dat een herkenbare systematische reeks wordt gevormd.

E.IV-03 Niet-geregelde zeevaartdienst

Een zeevaartdienst die geen geregelde zeevaartdienst is.

E.IV-04 Zeetraject (zeereis)

Verkeer op zee van een vastgesteld beginpunt naar een vastgesteld eindpunt.

Een traject kan uit verschillende onderdelen bestaan. Eénhaventrajecten van een zeehaven naar een offshore-installatie of een locatie op zee vallen hieronder. In de maritieme context worden zeetrajecten ook zeereizen genoemd.

E.IV-05 Zee-etappe

Een etappe van een zeetraject is de beweging van een schip rechtstreeks van een haven naar een andere zonder een tussenhaven aan te doen.

E.IV-05 Vrachtreis

Een zeetraject dat de verplaatsing van vracht omvat tussen een plaats van laden of instappen en een haven van lossen of uitstappen.

Een zeetraject kan inhouden dat een aantal havens worden aangedaan tussen het vastgestelde beginpunt en het vastgestelde eindpunt en een aantal vrachtreizen inclusief laden en lossen van vracht in een aantal havens omvatten.

E.IV-06 Afstand tussen havens

Voor statistische doeleinden is de afstand tussen havens de daadwerkelijk gevaren afstand.

Ten slotte mag ook een raming van de daadwerkelijke afstand worden gegeven.

- 119 -


E. Zeevervoer E.IV-07 Scheepskilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de beweging van een schip over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand. Bewegingen van onbeladen schepen worden meegeteld.

E.IV-08 Havenverblijf van een koopvaardijschip

Een koopvaardijschip verblijft in een haven wanneer het voor anker ligt of aanlegt om een vracht te laden en/of te lossen, reizigers in of uit te schepen of excursies van reizigers te vergemakkelijken.

Voor anker gaan zonder enige verplaatsing van vracht of reizigers blijft buiten beschouwing.

E.IV-09 Bunkerverblijf

Een bunkerverblijf van een vracht- of passagiersschip houdt in dat het schip in een haven voor anker gaat of aanlegt voor het innemen van bunkerolie of bevoorrading.

E.IV-10 Overig verblijf

Andere verblijven van een vracht- of passagiersschip in een haven dan haven- of bunkerverblijven.

E.IV-11 Aankomst van een koopvaardijschip

De aankomst van een koopvaardijschip voor een havenverblijf op het grondgebied van het rapporterende land.

E.IV-13 Vertrek van een koopvaardijschip

Het vertrek van een koopvaardijschip na een havenverblijf op het grondgebied van het rapporterende land.

E.IV-12 Opgelegd koopvaardijschip

Een koopvaardijschip is opgelegd wanneer het bij gebrek aan werk in een haven is aangemeerd.

E.IV-13 Havenstaatscontrole

Inspectie uitgevoerd door de staat waar de haven voor koopvaardijschepen is gevestigd om toezicht uit te oefenen op de zeewaardigheid van deze schepen.

E.IV-14 Beslag onder havenstaatstoezicht

Beslag in de haven onder havenstaatstoezicht op een koopvaardijschip dat niet zeewaardig is bevonden.

- 120 -


E. Zeevervoer E.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER E.V-01 Zeevervoer

Verplaatsingen van goederen en/of reizigers die gebruikmaken van koopvaardijschepen op trajecten die geheel of gedeeltelijk over zee worden ondernomen.

Eénhavenvervoer (verplaatsingen van goederen die zijn verscheept naar offshore-installaties, of om op zee te worden gestort, of die uit de zeebodem zijn gewonnen en in havens worden gelost) valt hieronder. Terwijl bunkers en bevoorrading geleverd aan schepen in de haven buiten beschouwing blijven, wordt bunkerolie die naar schepen voor de kust wordt verscheept, meegeteld.

Verplaatsingen van goederen tussen een rivier en de zee door koopvaardijschepen vallen hieronder. Verplaatsingen van goederen op binnenvaartschepen tussen zeehavens en binnenhavens zijn uitgesloten. (Zij vallen onder binnenvaartvervoer). Interne verplaatsingen van goederen tussen verschillende bekkens of dokken in dezelfde haven, zijn uitgezonderd.

E.V-02 Commercieel zeevervoer

Zeevervoer voor commerciële doeleinden ofwel tegen vergoeding ofwel voor eigen rekening van de onderneming als onderdeel van ruimere economische activiteiten.

E.V-03 Binnenlands zeevervoer

Zeevervoer tussen twee havens van hetzelfde binnenlands grondgebied of éénhavenvervoer binnen het binnenlands grondgebied.

In de maritieme context wordt binnenlands zeevervoer ook cabotage genoemd als het wordt uitgevoerd door een koopvaardijschip dat in het rapporterende land of in een ander land is geregistreerd.

E.V-04 Internationaal zeevervoer

Ander zeevervoer dan binnenlands zeevervoer.

Internationaal éénhavenvervoer valt hieronder.

E.V-05 Derdelandenzeevervoer

Internationaal zeevervoer tussen twee landen dat wordt uitgevoerd door een in een derde land geregistreerd koopvaardijschip.

Een derde land is een ander land dan het land van laden of instappen of dan het land van lossen of uitstappen.

E.V-06 Zeevervoer over korte afstanden

Verplaatsing van vracht over zee tussen havens gelegen in een relatief smal geografisch gebied.

Veerdiensten en feederverkeer worden meegeteld. Voor Europa is zeevervoer over korte afstanden de verplaatsing van vracht over zee tussen in Europa gelegen havens en tussen havens in Europa en havens in niet-Europese landen met een kuststrook aan de Europese grenszeeën.

- 121 -


E. Zeevervoer E.V-07 Zeevervoer over lange afstanden

Ander vrachtvervoer over zee dan zeevervoer over korte afstanden.

E.V-08 Geünitiseerd vervoer

Geünitiseerd vervoer is het vervoer van vracht in intermodale transporteenheden zoals containers of mobiele (roro-)eenheden.

Vervoer in wissellaadbakken valt hieronder.

E.V-09 Niet-geünitiseerd vervoer

Ander vervoer dan geünitiseerd vervoer.

Dergelijk vervoer omvat vervoer van vloeibare en droge bulk, bosbouwproducten en stukgoed.

E.V-10 Tonkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één ton vracht in een koopvaardijschip over één kilometer.

E.V-11 Aangeboden tonkilometer

Een tonkilometer is aangeboden wanneer één ton vervoercapaciteit in een koopvaardijschip over een afstand van één kilometer wordt gevaren. Aangeboden tonkilometers zijn gelijk aan de vrachtvervoercapaciteit van het schip vermenigvuldigd met de afstand tussen havens voor alle trajecten. Vervoer in binnenschepen valt hieronder.

E.V-12 Afgelegd aantal tonkilometers

Het aantal afgelegde tonkilometers is de som voor alle trajecten van het product van het totale tonnage van de vervoerde vracht en de afstand tussen havens voor elk traject.

E.V-13 Gebruikte vrachtcapaciteit

Het aantal afgelegde tonkilometers als percentage van de aangeboden tonkilometers.

E.V-14 Tonnage aan boord

Tonnage van de vracht aan boord van een koopvaardijschip bij aankomst in of vertrek uit een haven.

E.V-15 TEU-kilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één TEU over een afstand van één kilometer.

E.V-16 Aangeboden TEU-kilometer

Een aangeboden TEU-kilometer is de verplaatsing van één TEU capaciteit in een containerschip over een afstand van één kilometer. Aangeboden TEU-kilometers zijn gelijk aan de TEU-vervoercapaciteit van het schip vermenigvuldigd met de afstand tussen havens voor alle trajecten.

De TEU-vervoercapaciteit komt overeen met de in het register van het classificatiebureau geregistreerde capaciteit.

- 122 -


E. Zeevervoer E.V-17 Aantal afgelegde TEU-kilometers

Het aantal afgelegde TEU-kilometers is de som voor alle trajecten van het product van het totaal aantal vervoerde TEU's en de afstand tussen havens voor elk traject.

E.V-18 Gebruikte TEU-capaciteit

Het aantal afgelegde TEU-kilometers als percentage van de aangeboden TEU-kilometers.

E.V-19 TEU's aan boord

De TEU's aan boord van een koopvaardijschip bij aankomst in of vertrek uit een haven.

E.V-20 Zeereiziger

Een persoon die een zeereis op een koopvaardijschip maakt.

Het personeel van koopvaardijschepen wordt niet als reiziger beschouwd. Niet-betalende bemanningsleden die geen dienst hebben en baby's op de arm zijn uitgezonderd.

E.V-21 Cruisepassagier

Een zeereiziger die een zeereis op een cruiseschip maakt.

Reizigers op dagexcursie zijn uitgezonderd.

E.V-22 Traject zeereiziger

De verplaatsing van een reiziger van de haven waar de reis begint naar de haven waar ze eindigt. Voor sommige reizigers, met name cruisepassagiers, kan dit dezelfde haven zijn.

Bedoeld is de daadwerkelijk door de reiziger afgelegde afstand.

E.V-23 Reizigerskilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één reiziger in een koopvaardijschip over één kilometer.

E.V-24 Aangeboden reizigerskilometer

Een reizigerskilometer wordt aangeboden wanneer een eenheid reizigerscapaciteit over een afstand van een kilometer wordt gevaren.

Aangeboden reizigerskilometers zijn gelijk aan de som van de producten verkregen door vermenigvuldiging van de toegestane reizigerscapaciteit van het schip en de afstand tussen havens voor alle trajecten. De reizigersvervoercapaciteit komt overeen met de in het register van het classificatiebureau geregistreerde capaciteit.

E.V-25 Reizigers aan boord

Het aantal reizigers aan boord van een koopvaardijschip bij aankomst in of vertrek uit een haven.

- 123 -


E. Zeevervoer E.V-26 Aantal afgelegde reizigerskilometers

De som van de producten die worden verkregen door vermenigvuldiging van het aantal op elk traject vervoerde reizigers met de afstand tussen havens.

E.V-27 Gebruikte reizigerscapaciteit

Het aantal afgelegde reizigerskilometers als percentage van de aangeboden reizigerskilometers.

E.V-28 Soorten zeereizigersverkeer

De soorten reizigersverkeer, ingedeeld naar de reden van de verplaatsing, zijn:

-pendelverkeer (werk en onderwijs), - zaken, -toerisme, -overig (winkelen, recreatie, familiebezoek). E.V-29 Ingestapte zeereiziger

Reiziger die plaatsneemt in een koopvaardijschip om een zeereis te ondernemen.

Het overstappen van het ene koopvaardijschip op het andere tijdens een reis wordt als instappen na uitstappen beschouwd. Cruisepassagiers op een cruise-excursie zijn uitgesloten.

E.V-30 Uitgestapte zeereiziger

Reiziger die een koopvaardijschip op het einde van een zeereis verlaat.

Het overstappen van het ene koopvaardijschip op het andere tijdens een reis wordt als uitstappen voor het opnieuw instappen beschouwd. Cruisepassagiers op een cruise-excursie zijn uitgesloten.

E.V-31 Cruise-excursie

Een kort bezoek van een cruisepassagier aan een toeristische attractie vanuit een haven terwijl een hut aan boord gereserveerd blijft.

E.V-32 Zeeverbinding reizigers

Verbinding tussen de haven waar de zeereiziger instapt en de haven waar hij uitstapt, ongeacht de gevolgde reisweg.

Het betreft zeehavens (behalve voor vervoer tussen een rivier en de zee waar het om binnenhavens kan gaan), gecodeerd overeenkomstig internationale classificaties zoals de UNLOCODE (codering voor havens en andere plaatsen). Deze havens kunnen worden gegroepeerd volgens hun geografische ligging onder gebruikmaking van internationale classificaties zoals NUTS (Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek - Eurostat). Wanneer het bij het instappen en het uitstappen om dezelfde haven gaat, is er geen sprake van een zeeverbinding.

- 124 -


E. Zeevervoer E.V-33 Instaphaven

De haven waar een reiziger een reis aanvat.

Het overstappen van het ene koopvaardijschip op het andere tijdens een reis wordt als instappen na uitstappen beschouwd. Cruisepassagiers op een cruise-excursie zijn uitgesloten.

E.V-34 Uitstaphaven

De haven waar een reiziger een reis beëindigt.

Het overstappen van het ene koopvaardijschip op het andere tijdens een reis wordt als uitstappen voor het opnieuw instappen beschouwd. Cruisepassagiers op een cruise-excursie zijn uitgesloten.

E.V-35 Over zee vervoerde goederen

Alle door koopvaardijschepen vervoerde goederen.

Verpakkingen en containers, wissellaadbakken, pallets, wegvoertuigen voor goederenvervoer

e.d. vallen hieronder. Hieronder valt post, evenals goederen die worden vervoerd op of in goederenwagens, vrachtwagens, aanhangwagens, opleggers of binnenschepen. Buiten beschouwing blijven daarentegen: voertuigen voor personenvervoer met chauffeur, terugkerende lege commerciële voertuigen en aanhangwagens, bunkers en bevoorrading van schepen, in vissersvaartuigen en fabrieksschepen voor visverwerking vervoerde vis, intern tussen verschillende bekkens of dokken in dezelfde haven vervoerde goederen. E.V-36 Bruto-brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen, alle verpakking en het leeggewicht van de transporteenheid (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets, alsook wegvoertuigen voor goederenvervoer, goederenwagens of binnenschepen die op het vaartuig vervoerd worden).

E.V-37 Brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen met inbegrip van verpakking maar zonder leeggewicht van de transporteenheden (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets, alsook wegvoertuigen voor goederenvervoer, goederenwagens of binnenschepen die op het vaartuig vervoerd worden).

E.V-38 Leeggewicht

Het gewicht van een transporteenheid (bv. containers, wissellaadbakken en goederenpallets, evenals wegvoertuigen voor goederenvervoer, goederenwagens of binnenvaartschepen die op het vaartuig worden vervoerd) alvorens een vracht wordt geladen.

E.V-39 Vrachtcategorieën

Vracht kan worden ingedeeld op basis van het ontwerp van het schip zelf en van de uitrusting voor afhandeling in havens en op het schip. De voornaamste categorieën zijn:

-vloeibare bulk, -droge bulk, -containers, -roro-eenheden met eigen beweegkracht, -roro-eenheden zonder eigen beweegkracht, -overig stukgoed. - 125 -


E. Zeevervoer E.V-40 Lolo (lift-on-lift-off)

Laden of lossen met de eigen scheepslaadbomen of -kranen of door havenkranen.

E.V-41 Containervracht

Containervracht omvat containers met of zonder vracht, die in of van de schepen die ze over zee vervoeren, worden gehesen.

E.V-42 Roro (roll-on-roll-off)

Laden of lossen via de scheepsdeuren of -hellingen met een verrijdbaar vervoermiddel.

Het laden of lossen van levend vee wordt hier meegeteld.

E.V-43 Rorovracht

Rorovracht omvat goederen, al dan niet in containers, op roro-eenheden die op en van de schepen die ze over zee vervoeren, worden gerold.

E.V-44 Soorten over zee vervoerde goederen

De belangrijkste soorten over zee vervoerde goederen zijn de in de classificaties NST (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport - Eurostat) of CSTE (Commodity Classification for Statistics of Transport in Europe - VN/ECE) gedefinieerde goederen.

E.V-45 Gevaarlijke goederen

De classificaties van gevaarlijke goederen zijn bepaald in hoofdstuk VII van het Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (SOLAS, 1974), zoals gewijzigd en gespecificeerd in de IMDG-code (International Maritime Dangerous Goods).

E.V-46 Overlading tussen schepen

Het lossen van vracht van het ene koopvaardijschip en het laden van deze vracht in een ander voor de uitvoering van het traject, ook als de vracht tijdelijk aan de kade blijft alvorens het traject wordt voortgezet.

Het overladen op andere vervoerswijzen blijft buiten beschouwing.

E.V-47 Geladen goederen

Voor vervoer over zee in een koopvaardijschip geplaatste goederen.

Het overladen van het ene koopvaardijschip op het andere wordt als laden na lossen beschouwd. Geladen goederen omvatten binnenlandse goederen, overgeladen goederen (binnenlandse of buitenlandse goederen die over zee in een haven aankomen) en over land doorgevoerde goederen (buitenlandse goederen die over de weg, per spoor, door de lucht of over binnenwaterwegen in een haven aankomen).

- 126 -


E. Zeevervoer E.V-48 Geloste goederen

Van een koopvaardijschip afgehaalde goederen.

Het overladen van het ene koopvaardijschip op het andere wordt als lossen na opnieuw laden beschouwd. Geloste goederen omvatten binnenlandse goederen, overgeladen goederen (binnenlandse of buitenlandse goederen die over zee een haven verlaten), over land doorgevoerde goederen (buitenlandse goederen die over de weg, per spoor, door de lucht of over binnenwaterwegen een haven verlaten).

E.V-49 Zeeverbinding goederen

Verbinding over zee tussen de laadhaven en de loshaven van goederen, ongeacht de gevolgde reisweg.

Het betreft zeehavens (behalve voor vervoer tussen een rivier en de zee waar het om binnenhavens kan gaan), gecodeerd overeenkomstig internationale classificaties zoals de UNLOCODE (codering voor havens en andere plaatsen). Deze havens kunnen worden gegroepeerd volgens hun geografische ligging onder gebruikmaking van internationale classificaties zoals NUTS (Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek - Eurostat).

E.V-50 Laadhaven

De haven waar een goederenzending werd geladen in het schip waaruit ze in de rapporterende haven wordt gelost.

Het overladen van het ene koopvaardijschip op het andere wordt als laden na lossen beschouwd.

E.V-51 Loshaven

De haven waar een goederenzending die in een schip in de rapporterende haven werd geladen, uit hetzelfde schip wordt gelost.

Het overladen van het ene koopvaardijschip op het andere wordt als lossen na opnieuw laden beschouwd.

- 127 -


E. Zeevervoer E.VI ENERGIEVERBRUIK E.VI-01 Energieverbruik koopvaardijschepen

Finaal energieverbruik van schepen.

Het finale energieverbruik van leeg varende schepen valt hieronder.

E.VI-02 Ton aardolie-equivalent (TOE)

Eenheid van energieverbruik: 1 TOE = 0,041868 terajoule (TJ).

De door het Internationaal Energieagentschap (IEA) toegepaste omrekeningscoëfficiënten zijn:

-gasolie/dieselolie 1,035

-zware stookolie 0,960. E.VI-03 Joule

Eenheid van energieverbruik:

1 terajoule = 1012 J = 2,78 x 105 kWh 1 terajoule = 23,88459 TOE.

E.VI-04 Gasolie/dieselolie

Olie verkregen uit de laatste fractie afkomstig van de atmosferische distillatie van ruwe aardolie.

Tot gasolie/dieselolie worden de zware gasoliën gerekend die worden verkregen door vacuümherdistillatie van het residu van de atmosferische distillatie. Gasolie/dieselolie distilleert tussen 200 °C en 380 °C, waarbij minder dan 65% van het volume (inclusief verliezen) bij 250 °C en 80% of meer bij 350 °C distilleert. De door vermenging verkregen zware olie wordt bij gasolie ingedeeld voor zover de kinematische viscositeit ervan 25 cST bij 40°C niet overschrijdt.

Calorische waarde: 43,3 TJ/1 000 t.

E.VI-05 Zware residustookolie

Zware olie die overblijft na distillatie (het residu).

De definitie omvat alle residuaire stookoliën (inclusief die verkregen door vermenging). De viscositeit van zware stookolie is meer dan 25 cST bij 40°C. Het vloeipunt ligt altijd boven 50°C en de dichtheid bedraagt meer dan 0,90.

- 128 -


F. Luchtvervoer F. LUCHTVERVOER -129 -


F. Luchtvervoer F.I INFRASTRUCTUUR F.I-01 Luchthaven

Een bepaald terrein te land of te water (met inbegrip van alle gebouwen, installaties en uitrusting) dat bedoeld is om geheel of gedeeltelijk te worden gebruikt voor de aankomst, het vertrek en de grondbewegingen van luchtvaartuigen en dat beschikbaar is voor commerciële luchtvervoersactiviteiten.

De meeste luchthavens hebben een vierlettercode van de ICAO, zoals opgenomen in ICAO- document 7910. De meeste, maar niet alle luchthavens hebben ook IATA-codes.

F.I-02 Internationale luchthaven

Elke luchthaven die door de staat waarin hij is gelegen als een aankomst- en vertrekluchthaven voor internationaal luchtverkeer wordt aangeduid en waar de formaliteiten op het gebied van douane, immigratie, volksgezondheid, landbouwquarantaine en gelijkaardige procedures al dan niet voltijds worden uitgevoerd.

F.I-03 Nationale luchthaven

Elke luchthaven die niet voor internationaal verkeer is bestemd.

F.I-04 Luchthaventerminal

Een zelfstandige faciliteit voor personen- en/of goederenafhandeling.

-Passagiersterminal Een luchthaventerminal met faciliteiten voor personenafhandeling, zoals een incheckbalie voor reizigers, bagageafhandeling, beveiliging, immigratie, en in- en uitstapfaciliteiten voor reizigers.

-Vrachtterminal Een luchthaventerminal die enkel bestemd is voor de afhandeling van goederen, met inbegrip van de ontvangst en vrijgave van goederen, de veilige opslag en beveiliging ervan en de verwerking van de vrachtdocumenten.

F.I-05 Start- en landingsbaan

Een bepaald rechthoekig gebied op een luchthaven waar luchtvaartuigen kunnen landen en opstijgen en dat de volgende kenmerken heeft:

-beschikbare aanlooplengte De lengte van een baan die geschikt is en beschikbaar voor de aanloop van een opstijgend luchtvaartuig.

-beschikbare landingsbaanlengte De lengte van een baan die geschikt is en beschikbaar voor de uitloop van een landend luchtvaartuig.

-130 -


F. Luchtvervoer F.I-06 Taxibaan

Een bepaald pad op een luchthaven voor het taxiën van een luchtvaartuig dat de verbinding tussen de verschillende delen van een luchthaven vormt.

F.I-07 Incheckvoorzieningen

-Gewone voorzieningen Een gewone incheckvoorziening waar personeel van een luchtvaartmaatschappij rechtstreeks de tickets verwerkt, de bagage van labels voorziet, de "fast bag drop"-bagage afhandelt en instapkaarten verstrekt.

-Incheckautomaten Een automaat waar reizigers zelf kunnen inchecken, die automatisch tickets verwerkt, instapkaarten en in sommige gevallen ook bagagelabels afdrukt.

F.I-08 Passagiersuitgang

Een deel van de passagiersterminal waar de passagiers samenkomen voordat zij in het luchtvaartuig stappen.

a) met aviobrug (of vliegtuigslurf) Een uitgang die via een aviobrug met het luchtvaartuig is verbonden zodat de passagiers kunnen instappen zonder langs de begane grond of een trap te moeten gaan.

b) overig Uitgangen zonder aviobrug. F.I-09 Luchthavenparking

Parkeervoorzieningen op de luchthaven.

-Korte parkeertijd Parking waar de maximale toegelaten parkeertijd minder dan 24 uur bedraagt. -Middellange en lange parkeertijd Parking waar de maximale toegelaten parkeertijd minstens 24 uur bedraagt. De parkeerfaciliteiten die buiten de luchthaven liggen, mogen slechts worden meegeteld als zij door luchthavenbussen worden bediend.

-131 -


F. Luchtvervoer F.I-10 Intermodale vrachtfaciliteiten

Een vrachtterminal in de luchthaven die aan landzijde verbindingen heeft met andere vervoermiddelen dan het wegvervoer.

F.I-11 Verbindingen met andere vervoermiddelen

Faciliteiten in de luchthaven voor verbindingen met de volgende vervoermiddelen over land:

a) hogesnelheidsspoor Toegang tot hogesnelheidsspoordiensten. b) hoofdspoorlijn Toegang tot hoofdspoorlijndiensten. c) metro Toegang tot metrodiensten. d) interlokale busdiensten Toegang tot snelbusdiensten en interlokale busdiensten. e) stadsbusdiensten Toegang tot lokale busdiensten. -132 -


F. Luchtvervoer F.II VERVOERMIDDELEN (LUCHTVAARTUIGEN) F.II-01 Luchtvaartuig

Een machine die in de atmosfeer kan worden gehouden door andere reacties van de lucht dan die tussen lucht en het aardoppervlak.

Bestuurbare luchtballons en luchtkussenboten (hovercrafts) vallen hier niet onder. De ICAO geeft in zijn document 8643 de codes van vliegtuigtypes. Bovendien hebben de ICAO en het Commercial Aviation Safety team (CAST) samen een nieuwe taxonomie opgesteld om een luchtvaartuig correct te kunnen identificeren. Bijzonderheden kunnen op de volgende website worden geraadpleegd: http://www.intlaviationstandards.org/.

F.II-02 Luchtvloot

Alle luchtvaartuigen die op een bepaalde datum in een land geregistreerd zijn.

F.II-03 Operationele vloot

De operationele vloot omvat alle luchtvaartuigen die voor commerciële doeleinden worden ingezet (met inbegrip van alle luchtvaartuigen die tijdelijk niet kunnen worden ingezet omwille van ernstige ongevallen, verbouwingswerken en maatregelen van de overheid zoals een door de regelgevende overheidsinstanties opgelegd vliegverbod).

Luchtvaartuigen die enkel worden gebruikt voor opleidingen, communicatie en privévluchten maken geen deel uit van de operationele vloot.

F.II-04 Classificatie van luchtvaartuigen naar configuratie

a) Passagiersvliegtuig Een luchtvaartuig dat is ingericht voor het vervoer van passagiers en hun bagage. Vracht, waaronder post, wordt meestal vervoerd in het laadruim in de buik van het luchtvaartuig.

b) Vrachtvliegtuig Een luchtvaartuig dat uitsluitend is ingericht voor het vervoer van vracht en/of post.

Ook kunnen personen worden vervoerd die bepaalde soorten vracht, zoals vee, vergezellen.

c) Gecombineerd vliegtuig Een passagiersvliegtuig met bijkomende voorzieningen voor het vervoeren van vracht in het passagiersgedeelte.

d) Snel veranderbaar vliegtuig -133 -


F. Luchtvervoer Een luchtvaartuig dat ontworpen is voor een snelle verandering van de configuratie, namelijk van een passagiers- naar een vrachtvliegtuig en omgekeerd.

e) Overig Een luchtvaartuig dat niet voor commercieel luchtvervoer wordt gebruikt. F.II-05 Classificatie van luchtvaartuigen naar geluidskenmerken

a) Luchtvaartuig zonder geluidscertificaat Luchtvaartuig zonder certificatie op het gebied van internationale geluidsvereisten.

b) Hoofdstuk II-luchtvaartuig Luchtvaartuig dat voldoet aan de bepalingen van bijlage 16, hoofdstuk II van het ICAO- Verdrag van Chicago.

c) Hoofdstuk III-luchtvaartuig Luchtvaartuig dat voldoet aan de bepalingen van bijlage 16, hoofdstuk III van het ICAO- Verdrag van Chicago.

d) Hoofdstuk IV-luchtvaartuig Luchtvaartuig dat voldoet aan de bepalingen van bijlage 16, hoofdstuk IV van het ICAO- Verdrag van Chicago.

F.II-06 Ouderdom van een luchtvaartuig

Aantal jaren sinds de eerste registratie van een luchtvaartuig.

-134 -


F. Luchtvervoer F.III ONDERNEMINGEN, ECONOMISCHE RESULTATEN EN WERKGELEGENHEID F.III-01 Onderneming

Institutionele eenheid of kleinste combinatie van institutionele eenheden die alle noodzakelijke functies voor het uitoefenen van productieactiviteiten omvat en deze rechtstreeks of onrechtstreeks controleert.

Een onderneming wordt gekenmerkt door eenheid van eigendom of controle. Er kan evenwel verscheidenheid zijn wat betreft de economische activiteiten en de locaties waarop deze worden uitgeoefend.

F.III-02 Luchtvaartmaatschappij (commerciële luchtvervoersonderneming)

Een luchtvervoersonderneming die luchtvaartuigen exploiteert voor commerciële doeleinden en die voor het publiek geregelde en/of niet-geregelde luchtdiensten uitvoert voor het vervoer van passagiers, post en/of vracht, en die voor deze doeleinden gecertificeerd is door de burgerluchtvaartautoriteiten van de staat waarin zij is gevestigd.

In document 8585 geeft de ICAO drielettercodes voor luchtvervoersondernemingen. Alle luchtvaartmaatschappijen die internationale vluchten uitvoeren, moeten een dergelijke code hebben. In overeenstemming met de bepalingen van haar Resolutie 762, wijst IATA elke luchtvaartmaatschappij een code toe bestaande uit twee tekens. Deze codes worden gebruikt voor reserveringen, dienstregelingen, tijdschema’s, telecommunicatie, ticketverkoop, vrachtdocumenten, wettelijke doeleinden, tarieven en/of andere commerciële of verkeersgebonden doeleinden. In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

ISIC Rev. 4 Ontwerp Afdeling 51 Luchtvervoer, NACE Rev. 2 Afdeling 51 Luchtvervoer.

F.III-03 Luchthavenexploitant

Een luchtvervoersonderneming die een commerciële luchthaven uitbaat.

In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

ISIC Rev 4 Ontwerp Klasse 5223 Diensten in verband met de luchtvaart NACE Rev 2 Klasse 52.23 Diensten in verband met de luchtvaart.

F.III-04 Luchtverkeersleiding

Een luchtvervoersonderneming die luchtverkeerscontrolediensten verleent.

In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

ISIC Rev 4 Ontwerp Klasse 5223 Diensten in verband met de luchtvaart NACE Rev 2 Klasse 52.23 Diensten in verband met de luchtvaart.

-135 -


F. Luchtvervoer F.III-05 Luchthavendienstverlener

Een onderneming die luchthavendiensten verleent voor luchtvaartuigen zoals gronddiensten, brandstofbevoorradingen, onderhoud en veiligheid, en voor passagiers zoals inchecken, bagageafhandeling, vrachtafhandeling en andere diensten.

In de activiteitenclassificaties worden deze ondernemingen onder de volgende klassen ingedeeld:

ISIC Rev 4 Ontwerp Klasse 5223 Diensten in verband met de luchtvaart; Klasse 5224 Vrachtbehandeling; NACE Rev 2 52.23 Diensten in verband met de luchtvaart; Klasse 52.24 Vrachtbehandeling.

F.III-06 Omzet

Door de luchtvervoersonderneming gedurende de verslagperiode in rekening gebracht totaalbedrag, overeenkomend met de marktwaarde van de aan derden geleverde goederen of verleende diensten. De omzet omvat „overige exploitatie-inkomsten”, bv. inkomsten uit concessies, franchiseovereenkomsten, octrooien, handelsmerken en soortgelijke waarden. Hierbij zijn alle belastingen en andere heffingen op de door de onderneming aan haar klanten in rekening gebrachte goederen en diensten inbegrepen, met uitzondering van de btw. Ook alle andere aan de klanten aangerekende kosten zijn inbegrepen. Aan de klant verleende prijsverminderingen, restituties en reducties, met uitzondering van kortingen voor contante betaling, moeten in mindering worden gebracht.

De omzet omvat alleen gewone activiteiten en bijgevolg niet de verkoop van vaste activa. Van de overheid ontvangen exploitatiesteun wordt ook niet meegeteld.

F.III-07 Onderhoudskosten – luchthavens

Noodzakelijke uitgaven voor het onderhoud van vaste infrastructuur en essentiële uitrusting zodat de luchthavenactiviteiten kunnen worden uitgevoerd, bijvoorbeeld het onderhoud van de start- en landingsbanen en van de uitrusting voor bagage- en vrachthandeling.

F.III-08 Onderhoudskosten – luchtvaartuigen

Noodzakelijke uitgaven voor het onderhoud van luchtvaartuigen en hun motoren zodat zij luchtwaardig blijven.

Dit omvat routineonderhoud van het casco en de motoren, ongeacht of het onderhoud intern wordt uitgevoerd dan wel wordt uitbesteed.

F.III-09 Personeel

Het personeel is het aantal personen in dienst, m.a.w. het totaal aantal personen dat in de onderneming werkt (met inbegrip van de werkende eigenaars, de permanent in de onderneming werkzame vennoten en de onbezoldigd meewerkende gezinsleden) met inbegrip van het personeel dat buiten de onderneming werkt, maar door een arbeidsovereenkomst aan haar is verbonden en rechtstreeks door haar wordt betaald (bv. vertegenwoordigers, bezorgers, reparatie- en onderhoudsploegen). Hieronder vallen personen die voor een korte periode afwezig zijn (bv. wegens ziekteverlof, vakantieverlof of buitengewoon verlof), evenals personen die in staking zijn, maar niet afwezigen voor onbepaalde tijd. Hieronder vallen ook deeltijdwerkers die krachtens de wetgeving van het betrokken land als zodanig worden

-136 -


F. Luchtvervoer beschouwd en die op de loonlijst staan, alsmede seizoenarbeiders, leerlingen en thuiswerkers die op de loonlijst staan.

Van het personeel uitgesloten zijn arbeidskrachten die door andere bedrijven aan de onderneming worden geleverd, personen die namens andere ondernemingen in de geënquêteerde onderneming reparatie- en onderhoudswerkzaamheden uitvoeren, alsmede personen die hun militaire dienstplicht vervullen. Anderzijds moeten personen die in het kader van een langetermijncontract om commerciële redenen ter beschikking staan van een onderneming (bv. demonstrateurs in supermarkten) worden opgenomen als personeel van de onderneming waar zij werken en niet van de onderneming waarmee zij een arbeidsovereenkomst hebben.

Het aantal personeelsleden komt overeen met het gemiddelde aantal personeelsleden per jaar.

F.III-10 Personeelscategorieën

a) Algemeen bestuur Omvat leidinggevend personeel (bv. financieel, juridisch, personeelszaken enz.) op centraal en regionaal niveau en de leden van de raden van bestuur.

Het leidinggevend personeel van de gespecialiseerde diensten (exploitatie en verkeer, luchtvaartuigen, luchtverkeersleiding, aanleg en onderhoud van start- en landingsbanen, bouw en onderhoud van terminals, nooddiensten) valt hier niet onder maar wordt opgenomen in de statistiek van de desbetreffende dienst.

b) Exploitatie en verkeer Cabine- en grondpersoneel (uitgezonderd cockpitpersoneel) en personeel van desbetreffende centrale en regionale kantoren. Dit omvat toeristische en reclameactiviteiten, en de exploitatie van terminals.

c) Luchtvaartuigen Cockpitpersoneel, onderhouds- en controlepersoneel en desbetreffende centrale en regionale kantoren.

d) Luchthavens Luchtverkeersleidingspersoneel, terminalpersoneel, personeel voor de aanleg of de bouw, het onderhoud en het toezicht van start- en landingsbanen en andere luchthavenfaciliteiten, personeel voor gronddiensten en nooddiensten.

e) Overige diensten Passagiers- en vrachtdiensten, vrachtvervoerdiensten enz.

-137 -


F. Luchtvervoer F.IV VERKEER F.IV-01 Vliegtuigbeweging

Start of landing van een luchtvaartuig op een luchthaven.

Voor luchthavenverkeer telt een aankomst en een vertrek als twee bewegingen. Hieronder vallen alle commerciële vliegtuigbewegingen en niet-commerciële algemene luchtvaartactiviteiten. Overheidsvluchten, doorstartlandingen, doorgeschoten landingen en mislukte naderingen vallen hier niet onder.

F.IV-02 Commerciële vliegtuigbeweging

Een vliegtuigbeweging tegen vergoeding of huur.

Omvat commerciële luchtdienstbewegingen en commerciële algemene luchtvaartactiviteiten.

F.IV-03 Vertrek van een luchtvaartuig

Het opstijgen van een luchtvaartuig.

F.IV-04 Aankomst van een luchtvaartuig

Het landen van een luchtvaartuig.

F.IV-05 Betalende tussenlanding

Een tussenlanding om betalende lading te laden en/of te lossen.

F.IV-06 Niet-betalende tussenlanding

Een tussenlanding die niet onder de betalende tussenlandingen valt.

Dergelijke tussenlandingen omvatten positioneringsvluchten, overheidsvluchten, opleidingsvluchten en technische tussenlandingen.

F.IV-07 Uitwijking

Een luchtvaartuig dat landt in een andere luchthaven dan in het vliegplan was voorzien omwille van operationele of technische moeilijkheden in het luchtvaartuig of op de luchthaven van bestemming.

Uitwijkingen kunnen ook worden veroorzaakt door wangedrag van passagiers, technische problemen aan het luchtvaartuig, slechte weersomstandigheden, ongevallen of andere noodgevallen op de geplande luchthaven van bestemming.

-138 -


F. Luchtvervoer F.IV-08 Luchthavenpaar

Een luchthavenpaar omvat de twee luchthavens waartussen met een passagiersticket of een deel daarvan kan worden gereisd, of waartussen vracht en post wordt vervoerd in overeenstemming met een vervoersbewijs of een deel daarvan (luchtvrachtbrief of pas).

F.IV-09 Afstand tussen luchthavens

Voor statistische doeleinden is de afstand tussen luchthavens gelijk aan de orthodromische afstand tussen de luchthavens, uitgedrukt in kilometers.

De meting gebeurt op basis van de coördinaten van de luchthavens en een formule om de orthodromische afstand te berekenen.

F.IV-10 Stedenpaar – Herkomst en bestemming van de vlucht

Twee steden waartussen met een passagiersticket of een deel daarvan kan worden gereisd, of waartussen vracht en post wordt vervoerd in overeenstemming met een vervoersbewijs of een deel daarvan (luchtvrachtbrief of pas).

Stedenpaar en luchthavenpaar worden in de praktijk soms door elkaar gebruikt.

F.IV-11 Etappe

De beweging van een luchtvaartuig van de opstijging tot de volgende landing.

Technische tussenlandingen vallen hier niet onder.

F.IV-12 Binnenlandse etappe

Een etappe tussen twee punten binnen de nationale grenzen van een staat.

Etappen tussen een staat en gebieden die tot die staat behoren, alsook alle etappen tussen dergelijke gebieden, worden ook als binnenlandse etappen beschouwd.

F.IV-13 Internationale etappe

Een etappe waarbij het luchtvaartuig opstijgt in een bepaald land en vervolgens landt in een ander land.

F.IV-14 Vlucht

De beweging van een luchtvaartuig tijdens een of meer etappen onder één door de luchtvaartmaatschappij toegekend vluchtnummer.

F.IV-15 Binnenlandse vlucht

Een vlucht met uitsluitend binnenlandse etappen die allemaal hetzelfde vluchtnummer hebben.

F.IV-16 Internationale vlucht

Een vlucht met minstens één internationale etappe, waarbij alle etappen hetzelfde vluchtnummer hebben.

-139 -


F. Luchtvervoer F.IV-17 Commerciële vlucht

Een vlucht voor het openbaar vervoer van passagiers en/of van vracht en post, tegen vergoeding of huur.

F.IV-18 Commerciële luchtdienst

Een vlucht of een reeks vluchten voor het openbaar vervoer van passagiers en/of vracht en post, tegen vergoeding of huur.

De luchtdienst kan geregeld of niet-geregeld zijn.

F.IV-19 Geregelde luchtdienst

Een commerciële luchtdienst die wordt geëxploiteerd volgens een bekendgemaakte dienstregeling of met een zodanige regelmatige frequentie dat een gemakkelijk herkenbare systematische reeks vluchten wordt gevormd.

Omvat extra vluchten die worden ingelegd als gevolg van overloopverkeer van geregelde vluchten.

F.IV-20 Niet-geregelde luchtdienst

Een commerciële luchtdienst die niet onder de geregelde luchtdienst valt.

F.IV-21 Passagiersluchtdienst

Geregelde of niet-geregelde luchtdienst uitgevoerd door luchtvaartuigen die een of meer betalende passagiers vervoeren en alle vluchten die in de bekendgemaakte dienstregeling openstaan voor passagiers.

Omvat vluchten die zowel betalende passagiers als betalende vracht en post vervoeren.

F.IV-22 Vracht- en postluchtdienst

Geregelde of niet-geregelde luchtdienst uitgevoerd door luchtvaartuigen die tegen betaling andere ladingen dan betalende passagiers, d.w.z. vracht en post, vervoeren.

Omvat niet de vluchten die een of meer betalende passagiers vervoeren en de vluchten die in de bekendgemaakte dienstregeling openstaan voor passagiers. De combinatie van luchtvracht en luchtpost wordt soms ook luchtcargo genoemd.

F.IV-23 Algemene luchtvaartactiviteiten – commercieel

Alle commerciële burgerluchtvaartactiviteiten die niet onder de geregelde luchtdiensten en de niet-geregelde luchtvervoersactiviteiten tegen vergoeding of huur vallen. De voornaamste commerciële algemene luchtvaartcategorieën zijn:

a) luchttaxivluchten, b) fotovluchten, c) rondvluchten, d) reclamevluchten, e) landbouwvluchten/spuitvluchten, f) medische vluchten/luchtambulancevluchten, g) overige commerciële doeleinden. -140 -


F. Luchtvervoer F.IV-24 Algemene luchtvaartactiviteiten – niet-commercieel

Alle niet-commerciële burgerluchtvaartactiviteiten die niet onder de geregelde luchtdiensten en de niet-geregelde luchtvervoersactiviteiten tegen vergoeding of huur vallen. De voornaamste niet-commerciële algemene luchtvaartcategorieën zijn:

a) overheidsvluchten, Vluchten die worden uitgevoerd ten behoeve van de strijdkrachten, douane-, politie- of andere wetshandhavingsdiensten van een land. Vluchten die door de overheidsinstanties van een land als "overheidsvlucht" worden bestempeld.

b) instructievluchten, c) privévluchten, d) zakenvluchten, e) vluchten die parachutisten meenemen en vluchten die zweefvliegtuigen lanceren, f) technische tussenlandingen, g) testvluchten, Een testvlucht is een niet-commerciële vlucht om het luchtvaartuig te testen alvorens het in dienst wordt genomen.

h) positioneringsvluchten, Een positioneringsvlucht is een niet-commerciële vlucht om het luchtvaartuig klaar te zetten voor een geregelde of niet-geregelde vlucht of dienst.

i) overige niet-commerciële doeleinden. F.IV-25 Vluchtnummer (luchtvaartuig)

Een vluchtnummer is het belangrijkste gepubliceerde vluchtnummer dat door de luchtvervoersonderneming aan een vlucht wordt toegekend. Passagiers die reizen met een luchtvaartuig, kunnen reizen onder verschillende vluchtnummers. Enkel het actieve vluchtnummer voor de vlucht is hier van belang.

F.IV-26 Code-sharing

Het gebruik van een vluchtnummer van een onderneming voor de diensten/vluchten van andere ondernemingen.

Voor statistische doeleinden wordt het verkeer toegewezen aan de onderneming die de vlucht uitvoert en wier vluchtnummer wordt gebruikt door de luchtverkeersleiding.

F.IV-27 Bloktijd

De totale tijd in uren en minuten tussen het vertrek van het luchtvaartuig van zijn vertrekplaats tot zijn laatste stop op zijn aankomstpunt.

-141 -


F. Luchtvervoer F.IV-28 Vlieguur

Men spreekt van een vlieguur als een luchtvaartuig een uur in werking is. Vlieguren worden berekend op basis van de bloktijd.

F.IV-29 Gemiddeld dagelijks luchtvaartuiggebruik – betalende uren

Totale betalende gevlogen uren (in geregelde dienst en charteruren) van een luchtvaartuigtype tijdens een periode (bloktijd), gedeeld door het bijbehorende aantal beschikbare luchtvaartuigdagen. „Beschikbare luchtvaartuigdagen” is de som van het aantal dagen waarop elk luchtvaartuig tijdens de desbetreffende periode beschikbaar is. De volgende dagen worden niet als beschikbare dagen beschouwd:

a) dagen tussen aankoop en effectieve ingebruikneming, b) dagen tussen laatste betalende vlucht en uitdienstneming, c) dagen van uitdienstneming door ernstige ongevallen of verbouwingswerken, dagen waarop een luchtvaartuig in het bezit is van anderen of niet beschikbaar is door maatregelen van de overheid zoals een door de regelgevende overheidsinstanties opgelegd vliegverbod. Alle andere dagen, inclusief onderhouds- en revisiedagen, moeten als „beschikbare dagen” worden beschouwd.

F.IV-30 Aantal afgelegde luchtvaartuigkilometers

Het aantal afgelegde luchtvaartuigkilometers is gelijk aan de som van de uitkomsten die worden verkregen door het aantal in elke etappe afgelegde vluchten te vermenigvuldigen met de afstand tussen de luchthavens.

F.IV-31 Beschikbare passagiersstoelen

Het totaal aantal zitplaatsen in een luchtvaartuig dat op een etappe tussen een luchthavenpaar te koop wordt aangeboden.

Omvat stoelen die op een etappe al verkocht zijn, m.a.w. die door direct doorreizende passagiers zijn bezet. Omvat niet de stoelen die feitelijk niet voor het vervoer van passagiers beschikbaar zijn wegens beperkingen van het maximale brutogewicht.

F.IV-32 Aangeboden zitplaatskilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één zitplaats in een passagiersvliegtuig in het gewone verkeer over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand. Verplaatsingen tijdens het rangeren en andere soortgelijke verplaatsingen vallen hier niet onder.

F.IV-33 Aangeboden tonkilometer

Meeteenheid die overeenkomt met de verplaatsing van één ton beschikbaar laadvermogen in een luchtvaartuig in het gewone verkeer over een afstand van één kilometer.

Bedoeld is de daadwerkelijk afgelegde afstand.

-142 -


F. Luchtvervoer F.V KWANTIFICERING VAN HET VERVOER F.V-01 Luchtvervoer

Elke beweging van goederen en/of passagiers tijdens een vliegtuigbeweging.

F.V-02 Commercieel luchtvervoer

Elke beweging van goederen en/of passagiers tijdens een commerciële vliegtuigbeweging.

F.V-03 Binnenlands luchtvervoer

Luchtvervoer tijdens een binnenlandse vlucht.

F.V-04 Internationaal luchtvervoer

Luchtvervoer tijdens een internationale vlucht.

F.V-05 Herkomst en bestemming van de vlucht

Verkeer op een commerciële luchtdienst gekenmerkt door hetzelfde vluchtnummer, onderverdeeld naar luchthavenpaar bestaande uit de luchthaven van vertrek en de luchthaven van bestemming van de betrokken vlucht.

Bij passagiers, vracht of post waarvan niet bekend is waar zij aan boord zijn gekomen, wordt uitgegaan van de herkomst van het luchtvaartuig; indien niet bekend is waar zij van boord zullen gaan, wordt uitgegaan van de bestemming van het luchtvaartuig.

F.V-06 Vliegtuigpassagier

Een persoon, met uitzondering van het cockpit- en cabinepersoneel van dienst, die een reis per vliegtuig maakt.

Omvat baby’s.

F.V-07 Betalende vliegtuigpassagier

Een commerciële passagier die een luchtvaartmaatschappij in ruil voor zijn vervoer een commerciële vergoeding betaalt.

Deze definitie omvat bijvoorbeeld i) passagiers die reizen in het kader van een algemeen beschikbare promotie (bijvoorbeeld "twee voor de prijs van één") of een getrouwheidsprogramma (in ruil voor frequent flyer-punten); ii) passagiers die reizen als compensatie voor instapweigering; iii) passagiers die reizen met een bedrijfskorting; iv) passagiers die reizen aan voordeeltarief (regeringsleden, zeelieden, militairen, studenten, enz.); Deze definitie omvat bijvoorbeeld geen i) personen die gratis reizen; ii) personen die reizen aan een tarief of met een korting uitsluitend voor werknemers van luchtvaartmaatschappijen of hun agenten of uitsluitend in het kader van de operationele activiteiten van de maatschappijen;

iii) baby’s die geen zitplaats innemen. F.V-08 Niet-betalende vliegtuigpassagier

Andere passagiers dan betalende passagiers.

-143 -


F. Luchtvervoer F.V-09 Vervoerde vliegtuigpassagiers

Alle passagiers op een bepaalde vlucht (met hetzelfde vluchtnummer) slechts één keer geteld en niet herhaaldelijk geteld bij elke etappe van die vlucht.

Alle betalende en niet-betalende passagiers wier reis op de luchthaven van aangifte begint of eindigt en doorreizende passagiers die de vlucht op de luchthaven van aangifte aanvatten of verlaten. Direct doorreizende passagiers vallen hier niet onder.

F.V-10 Bestemmingspassagiers

Passagiers die hun reis in de aangegeven luchthaven starten of beëindigen.

F.V-11 Direct doorreizende passagiers

Passagiers die, na een korte tussenlanding, hun reis voortzetten met hetzelfde luchtvaartuig op een vlucht met hetzelfde vluchtnummer als de vlucht waarmee zij aankomen. Passagiers die wegens technische problemen van luchtvaartuig veranderen maar hun reis voortzetten op een vlucht met hetzelfde vluchtnummer worden ook als direct doorreizende passagiers geteld.

Op sommige vluchten met tussenlandingen verandert het vluchtnummer op een luchthaven om de verandering tussen een inkomende en een uitgaande vlucht aan te geven. Wanneer passagiers voor een tussenbestemming in een dergelijke situatie hun reis met hetzelfde luchtvaartuig voortzetten, worden zij als direct doorreizende passagiers geteld.

F.V-12 Overstappende of niet-direct doorreizende passagiers

Passagiers die in een tijdsspanne van 24 uur met een verschillend luchtvaartuig aankomen en vertrekken, of met hetzelfde luchtvaartuig, maar met andere vluchtnummers. Zij worden tweemaal geteld: eenmaal bij aankomst en eenmaal bij vertrek.

Op sommige vluchten met tussenlandingen verandert het vluchtnummer op een luchthaven om de verandering tussen een inkomende en een uitgaande vlucht aan te geven. Wanneer passagiers voor een tussenbestemming hun reis met hetzelfde luchtvaartuig voortzetten, mogen zij op de luchthaven waar het vluchtnummer is veranderd, niet als overstappende of niet-direct doorreizende passagiers worden geteld.

F.V-13 Passagiers in de terminal

Totaal van bestemmingspassagiers en overstappende passagiers.

F.V-14 Vliegtuigpassagiers aan boord

Alle passagiers aan boord van het luchtvaartuig bij de landing op de luchthaven van aangifte of bij de opstijging van de luchthaven van aangifte.

Alle betalende en niet-betalende passagiers aan boord van een luchtvaartuig tijdens een etappe. Direct doorreizende passagiers worden meegeteld.

F.V-15 Reizigerskilometer

Een reizigerskilometer is afgelegd als een passagier over een afstand van één kilometer wordt vervoerd.

-144 -


F. Luchtvervoer F.V-16 Passagiersbezettingsgraad

Het aantal reizigerskilometers als percentage van de beschikbare zitplaatskilometers.

F.V-17 Aantal afgelegde reizigerskilometers per etappe

De som van de uitkomsten die worden verkregen door vermenigvuldiging van het aantal in elke etappe vervoerde passagiers met de afstand tussen de luchthavens.

F.V-18 Aantal afgelegde reizigerskilometers per herkomst-/bestemmingsluchthaven van de vlucht

De uitkomst die wordt verkregen door het aantal passagiers dat tussen twee luchthavens (de startplaats en de eindbestemming) wordt vervoerd te vermenigvuldigen met de afstand tussen de luchthavens.

F.V-19 Aantal afgelegde passagierstonkilometers

De uitkomst die wordt verkregen door de afgelegde reizigerskilometers te vermenigvuldigen met het gewicht per passagier, inclusief de toegelaten bagage en de overbagage.

Elke luchtvervoersonderneming kan haar eigen passagiersgewichten of het standaardgewicht van 100 kg (inclusief bagage) gebruiken.

F.V-20 Bagage

Persoonlijke bezittingen van passagiers en personeelsleden die met toestemming van de onderneming aan boord van een luchtvaartuig worden geladen of vervoerd.

F.V-21 Vracht

Alle bezittingen, uitgezonderd post, boordproviand en bagage, die met een luchtvaartuig worden vervoerd.

Voor statistische doeleinden omvat vracht ook expresgoederen en –pakketten en diplomatieke tassen, maar geen passagiersbagage. Het vervoer over de weg van luchtvracht met een luchtvrachtbrief wordt niet meegeteld.

F.V-22 Bruto-brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de goederen, het gewicht van de verpakking en het leeggewicht van de transporteenheid (bv. luchttransportcontainer).

F.V-23 Brutogewicht van goederen

Het totale gewicht van de vervoerde goederen, inclusief het gewicht van de verpakking maar exclusief het leeggewicht van de transporteenheden (bv. luchttransportcontainer).

F.V-24 Leeggewicht

Het gewicht van een transporteenheid (bv. luchttransportcontainer) vóór het laden van vracht.

-145 -


F. Luchtvervoer F.V-25 Geladen of geloste vracht

Alle vracht die in een luchtvaartuig wordt geladen of daaruit wordt gelost.

Direct doorreizende vracht wordt niet meegeteld.

F.V-26 Vracht aan boord

Alle vracht aan boord van een luchtvaartuig bij de landing op een luchthaven of bij het opstijgen van een luchthaven.

Direct doorreizende vracht wordt zowel bij de landing als bij de opstijging meegeteld.

F.V-27 Aantal afgelegde vrachttonkilometers per etappe

Eén tonkilometer is één ton betalende vracht die over één kilometer is vervoerd. Het aantal afgelegde tonkilometers wordt verkregen door het totale aantal in de etappe vervoerde ton betalende vracht te vermenigvuldigen met de afstand tussen de luchthavens.

F.V-28 Aantal afgelegde vrachttonkilometers per herkomst-bestemmingsluchthaven van de vlucht

Eén tonkilometer is één ton betalende vracht die over één kilometer is vervoerd. Het aantal afgelegde tonkilometers wordt verkregen door het totale aantal tussen twee luchthavens (de startplaats en de eindbestemming) vervoerde ton betalende vracht te vermenigvuldigen met de afstand tussen de luchthavens.

F.V-29 Post

Met een luchtvaartuig vervoerde brieven en andere zendingen die afkomstig zijn van en bestemd zijn voor postdiensten.

Expresgoederen en –pakketten vallen hier niet onder.

F.V-30 Geladen en geloste post

Alle post die in een luchtvaartuig wordt geladen of daaruit wordt gelost.

Direct doorreizende post valt hier niet onder.

F.V-31 Post aan boord

Alle post aan boord tijdens elke etappe, inclusief geladen post en direct doorreizende post.

F.V-32 Diplomatieke tas

Een postzak die door overheden wordt gebruikt om officiële brieven en post te verzenden.

F.V-33 Aantal afgelegde posttonkilometers per etappe

Eén tonkilometer is één ton betalende post die over één kilometer is vervoerd. Het aantal afgelegde tonkilometers wordt verkregen door het totale aantal vervoerde ton betalende post te vermenigvuldigen met de afstand tussen de luchthavens.

-146 -


F. Luchtvervoer F.V-34 Aantal afgelegde posttonkilometers per herkomst-/bestemmingsluchthaven van de vlucht

Eén tonkilometer is één ton betalende post die over één kilometer is vervoerd. Het aantal afgelegde tonkilometers wordt verkregen door het totale aantal tussen twee luchthavens (de startplaats en de eindbestemming) vervoerde ton betalende post te vermenigvuldigen met de afstand tussen de luchthavens.

F.V-35 Totale vracht/post

De som van de totale geladen en geloste vracht en post op de luchthaven van aangifte. Het vervoer over de weg van luchtvracht met een luchtvrachtbrief wordt niet meegeteld.

De combinatie van luchtvracht en luchtpost wordt soms ook luchtcargo genoemd.

F.V-36 Soorten door de lucht vervoerde goederen

Vervoerde goederen kunnen in categorieën worden ingedeeld.

Voorbeelden van classificaties zijn NST 2007 (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport), die de CSTE (Classification pour les Statistiques de Transport de marchandises en Europe - VN/ECE) vervangt, en de NST/R (Nomenclature uniforme des marchandises pour les Statistiques de Transport, Revisée - Eurostat).

F.V-37 Gevaarlijke goederen

De belangrijkste soorten door de lucht vervoerde gevaarlijke goederen zijn gedefinieerd in de vijftiende herziene uitgave van de UN Recommendations on the Transport of Dangerous Goods, Verenigde Naties, Genève 2007.

- klasse 1: springstoffen, - klasse 2: gassen, - klasse 3: brandbare vloeistoffen, - klasse 4: brandbare vaste stoffen, voor zelfontbranding vatbare stoffen, stoffen die in contact met water brandbare gassen ontwikkelen, - klasse 5: oxiderende stoffen en organische peroxiden, -klasse 6: giftige en besmettelijke stoffen, - klasse 7: radioactief materiaal, - klasse 8: corrosieve stoffen, -klasse 9: diverse gevaarlijke stoffen en voorwerpen. F.V-38 Vervoerde lading

De betalende, in het luchtvaartuig vervoerde lading bestaande uit passagiers, bagage, vracht en post, uitgedrukt in ton.

F.V-39 Aantal afgelegde betalende tonkilometers

Eén tonkilometer is één ton betalende lading die over één kilometer is vervoerd. Het aantal afgelegde tonkilometers is de som van de uitkomsten die zijn verkregen door het totale aantal en alle soorten vervoerde ton betalende lading te vermenigvuldigen met de afstand tussen de luchthavens.

-147 -


F. Luchtvervoer F.V-40 Gewichtsbezettingsgraad

Het totale aantal afgelegde betalende tonkilometers uitgedrukt als percentage van de beschikbare tonkilometers.

-148 -


F. Luchtvervoer F.VI ENERGIEVERBRUIK F.VI-01 Energieverbruik luchtvervoer Finaal energieverbruik van een luchtvaartuig voor aandrijving, stroom en verwarming. F.VI-02 Ton aardolie-equivalent (TOE) F.VI-03Eenheid van energieverbruik: 1 TOE = 0,041868 TJ. De door het Internationaal Energieagentschap (IEA) toegepaste omrekeningscoëfficiënt voor kerosine is: -kerosine 1,045. Joule Eenheid van energieverbruik: 1 terajoule = 1012 J = 2,78 x 105 kWh, 1 terajoule = 23,88459 TOE.

-149 -


F. Luchtvervoer F.VII LUCHTVAARTONGEVALLEN F.VII-01 Ongeval

Een met het gebruik van een luchtvaartuig verband houdend voorval dat plaatsvindt tussen het tijdstip waarop een persoon zich aan boord begeeft met het voornemen de vlucht mee te maken en het tijdstip waarop alle personen zijn uitgestapt, en waarbij:

a) een persoon dodelijk of ernstig gewond raakt. Indien dit het gevolg is van het zich in het luchtvaartuig bevinden; of direct contact met een onderdeel van het luchtvaartuig, inclusief onderdelen die van het luchtvaartuig zijn losgeraakt; of directe blootstelling aan de uitlaatstroom van de reactoren, behalve wanneer de letsels een natuurlijke oorzaak hebben, door de persoon zelf of door anderen zijn toegebracht, of wanneer de letsels verstekelingen treffen die zich buiten de normale voor de passagiers en de bemanning bedoelde ruimten ophouden.

b) het luchtvaartuig schade of een structurele storing oploopt. Waardoor afbreuk wordt gedaan aan zijn soliditeit, prestaties of vluchtkenmerken en die normaliter ingrijpende herstelwerkzaamheden of vervanging van het getroffen onderdeel noodzakelijk zou maken. Behalve wanneer het gaat om motorstoring of motorschade en de schade beperkt is tot de motor, de motorkap of motoronderdelen, dan wel om schade die beperkt is tot de propellers, de vleugelpunten, de antennes, de banden, de remmen, de stroomlijnkappen of tot deukjes of gaatjes in de vliegtuighuid.

c) het luchtvaartuig vermist wordt of volledig ontoegankelijk is. Een luchtvaartuig wordt vermist wanneer de officiële zoektocht werd gestaakt en het wrak niet werd gevonden.

F.VII-02 Incident

Een met het gebruik van een luchtvaartuig verband houdend voorval, niet zijnde een ongeval, dat afbreuk doet of zou kunnen doen aan veilige vluchtuitvoering.

F.VII-03 Ernstig incident

Een incident dat zich voordoet onder omstandigheden die erop wijzen dat bijna een ongeval heeft plaatsgevonden.

Een ernstig incident verschilt slechts van een ongeval door de gevolgen. Voorbeelden van ernstige incidenten staan in het "ICAO Accident/Incident Reporting Manual".

F.VII-04 Dodelijk letsel

Een letsel dat binnen dertig dagen na het ongeval tot de dood leidt, wordt beschouwd als een dodelijk letsel.

F.VII-05 Niet-dodelijk letsel

Een letsel, maar geen dodelijk letsel, dat een persoon bij een ongeval oploopt.

-150 -


F. Luchtvervoer F.VII-06 Ernstig letsel

Een niet-dodelijk letsel dat een persoon bij een ongeval oploopt en dat:

a) een ziekenhuisopname vereist die minstens 48 uur duurt en die binnen zeven dagen na het oplopen van het letsel aanvangt; of b) een botbreuk veroorzaakt (behalve enkelvoudige breuken van vingers, tenen of neus); of c) scheurwonden veroorzaakt met ernstige bloedingen, beschadiging van zenuwen, spieren of pezen tot gevolg; of d) letsels aan inwendige organen veroorzaakt; of e) tweede- of derdegraadsbrandwonden veroorzaakt, of brandwonden die minstens 5% van het lichaamsoppervlak betreffen; of f) geverifieerde blootstelling aan besmettelijke stoffen of schadelijke straling veroorzaakt. F.VII-07 Licht letsel

Een niet-dodelijk letsel, maar geen ernstig letsel, dat een persoon in een ongeval oploopt.

F.VII-08 Staat waar de gebeurtenis zich heeft voorgedaan

De staat waar een ongeval of incident plaatsvindt.

F.VII-09 Staat waar de hoofdzetel van de luchtvaartmaatschappij is gevestigd

De staat waar de hoofdzetel van de luchtvaartmaatschappij is gevestigd of, indien er geen hoofdzetel is, de vaste verblijfplaats van die onderneming.

F.VII-10 Staat van registratie

De staat waarin het luchtvaartuig werd geregistreerd.

F.VII-11 Binnenlands ongeval

Een ongeval op het grondgebied van een staat.

F.VII-12 Een ongeval met een nationaal geregistreerd luchtvaartuig

Een ongeval met een luchtvaartuig dat in het nationale luchtvaartuigregister van een staat is opgenomen.

-151 -


G. INTERMODAAL GOEDERENVERVOER

G. Intermodaal Goederenvervoer G.I INLEIDING G.I-01 Intermodaal goederenvervoer

Multimodaal vervoer van goederen, in dezelfde intermodale transporteenheid, met opeenvolgende vervoerswijzen zonder dat bij de verandering van de vervoerswijze de goederen zelf worden verplaatst.

De intermodale transporteenheid kan een container, wissellaadbak, een weg- of spoorvoertuig of een schip zijn.

De terugkeer van lege containers of wissellaadbakken en lege wegvoertuigen voor goederenvervoer of aanhangwagens maakt op zichzelf geen deel uit van het intermodaal vervoer aangezien geen goederen worden verplaatst. Dergelijke verplaatsingen horen echter bij intermodaal vervoer en het is wenselijk dat gegevens over ongeladen verplaatsingen samen met de gegevens over intermodaal vervoer worden verzameld.

G.I-02 Multimodaal goederenvervoer

Goederenvervoer met minstens twee verschillende vervoerswijzen.

Intermodaal vervoer is een bijzonder soort multimodaal vervoer.

Internationaal multimodaal vervoer is vaak gebaseerd op een contract dat het volledige multimodale vervoer regelt.

G.I-03 Gecombineerd goederenvervoer

Intermodaal goederenvervoer waarbij het grootste gedeelte van het traject per spoor, over binnenwateren of over zee wordt afgelegd en aanvankelijke of laatste etappes over de weg zo kort mogelijk zijn.

Overeenkomstig de Europese Richtlijn 92/106/EEG mag bij het vervoer per spoor het traject over de weg niet meer dan 100 km (hemelsbreed gemeten) bedragen; bij vervoer over de binnenwateren of over zee is dat 150 km.

G.I-04 Gelijktijdig gebruik van twee vervoermiddelen (actief)/(passief)

Intermodaal goederenvervoer waarbij twee vervoermiddelen gelijktijdig worden gebruikt, waarbij één (passief) vervoermiddel wordt vervoerd door een ander (actief) vervoermiddel dat beweegkracht levert en energie verbruikt, bv. spoor-/wegvervoer, zee-/wegvervoer, zee/ spoorvervoer.

Spoor-/wegvervoer wordt ook kangoeroevervoer genoemd.

G.I-05 Kangoeroevervoer

Vervoer van wegvoertuigen per spoor.

De term werd aanvankelijk voor het vervoer van opleggers per spoor gebruikt, maar wordt nu ook op het vervoer van wegvoertuigen in het algemeen toegepast.

-153 -


G. Intermodaal Goederenvervoer G.I-06 Rollende weg

Vervoer van volledige wegvoertuigen, met het roll-on-roll-offsysteem, op treinen die doorgaans volledig bestaan uit goederenwagens met lage vloer.

Het vervoer van vrachtwagens via de Eurotunnel is een voorbeeld van een rollende weg.

G.I-07 Vervoer van een door de chauffeur begeleid motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg

Vervoer van een volledig motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg, begeleid door de chauffeur, door een andere vervoerswijze (bijvoorbeeld over zee of per spoor).

G.I-08 Vervoer van een niet door de chauffeur begeleid motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg

Vervoer van een motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg of aanhangwagen, met een andere vervoerswijze (bijvoorbeeld over zee of per spoor), niet begeleid door de chauffeur.

G.I-09 Vervoerswijze

Vervoersmethode gebruikt voor het vervoer van goederen en reizigers.

Voor statistische doeleinden moet de volgende indeling van vervoerswijzen worden gebruikt:

a) onbekende vervoerswijze, b) spoor, c) weg, d) binnenwateren, e) zee, f) pijpleiding, g) lucht. De classificatie is alleen van toepassing op de actieve vervoerswijze of op de actieve én de passieve vervoerswijze samen. In dat laatste geval kan een code van twee cijfers worden gebruikt, waarbij het eerste cijfer voor de actieve en het tweede cijfer voor de passieve vervoerswijze staat.

G.I-10 Vervoersketen

Opeenvolging van vervoerswijzen die worden gebruikt om goederen van een beginpunt naar een eindpunt te brengen. In de loop van die keten kunnen verschillende overladingen plaatsvinden.

In de loop van de vervoersketen hoeven de goederen niet per se in dezelfde laadeenheid te blijven. Tijdens het traject kunnen goederen in een intermodale transporteenheid worden aangevuld en daaruit worden verwijderd.

-154 -


G. Intermodaal Goederenvervoer G.I-11 Intermodale terminal

Plaats die is uitgerust om intermodale transporteenheden (ITU’s) tussen de vervoerswijzen over te laden en op te slaan.

Bij het hub-and-spokeconcept worden de goederen verzameld in een centraal punt („hub”, naaf) en gedistribueerd in verschillende richtingen („spokes”, spaken). De „hub” is een centraal punt voor het verzamelen, sorteren, overladen en distribueren van goederen naar een bepaalde regio.

-155 -


G. Intermodaal Goederenvervoer G.II MATERIEEL G.II-01 Laadeenheid

Container, wissellaadbak.

"Flatcontainers" (zie G.II-09) die in het zeevervoer worden gebruikt, vallen hieronder omdat ze als een speciaal containertype worden beschouwd.

G.II-02 Intermodale transporteenheid (ITU)

Container, wissellaadbak of oplegger/motorvoertuig voor goederenvervoer over de weg geschikt voor intermodaal vervoer.

G.II-03 Container

Speciale bak voor het vervoer van vracht, verstevigd en stapelbaar en geschikt voor horizontaal en verticaal overladen. Een meer formele, technische definitie van een container is:

een onderdeel van het vervoermaterieel dat:

a) van duurzame aard en bijgevolg stevig genoeg is om meermaals te worden gebruikt, b) ontworpen is om het vervoer van goederen door middel van een of meer vervoerswijzen zonder overslag te vergemakkelijken, c) voorzien is van inrichtingen voor een gemakkelijke goederenoverslag, meer bepaald van één vervoerswijze naar een andere, d) zodanig ontworpen is dat het gemakkelijk kan worden geladen en gelost; e) stapelbaar is, en f) een inwendig volume heeft van ten minste 1 m³. Wissellaadbakken blijven buiten beschouwing.

Hoewel ze geen inwendig volume hebben, en bijgevolg niet aan criterium f) hierboven voldoen, moeten flatcontainers (zie G.II-09) die voor zeevervoer worden gebruikt, als een speciaal containertype worden beschouwd. Ze worden daarom hier opgenomen.

G.II-04 Containerafmetingen

De voornaamste containerafmetingen zijn:

a) ISO-container van 20 voet (lengte 20 voet en breedte 8 voet), b) ISO-container van 40 voet (lengte 40 voet en breedte 8 voet), c) ISO-container van meer dan 20 en minder dan 40 voet, d) ISO-container van meer dan 40 voet, e) extra hoge cube container, f) luchttransportcontainer (containers die voldoen aan vastgestelde normen voor luchtvervoer). Containers zijn normaal 8 voet hoog maar ook andere hoogten komen voor. "Hoge cube containers" hebben een hoogte van 9,5 voet. "Extra hoge cube containers" zijn groter dan de ISO-afmetingen. Dergelijke containers kunnen een lengte hebben van 45 voet, 48 voet of 53 voet. Containers met afmetingen zoals bepaald onder a) tot en met e) worden grote containers genoemd.

-156 -


G. Intermodaal Goederenvervoer G.II-05 Leeggewicht van een container

Het leeggewicht van een container is opgenomen in het totale gewicht van de in de container vervoerde goederen, ook wel het bruto-brutogewicht van de goederen genoemd. Het brutogewicht van de in de container vervoerde goederen kan worden berekend door het leeggewicht van de container af te trekken van het bruto-brutogewicht en omgekeerd. Indien geen informatie over het leeggewicht beschikbaar is, dan mag het leeggewicht aan de hand van onderstaande gemiddelden worden geraamd.

Het leeggewicht van een container mag worden geraamd op:

ISO-container van 20 voet 2,3 ton ISO-container van 40 voet 3,7 ton ISO-container van meer dan 20 en minder dan 40 voet 3,0 ton ISO-container van meer dan 40 voet 4,7 ton

G.II-06 Containertypes

De voornaamste containertypes, zoals gedefinieerd in het ISO Standards Handbook on Freight Containers, zijn:

1. Gewone containers, 2. Speciale containers: − gesloten geventileerde container, − container met open dak (open-topcontainer), − platformcontainer met open zijkanten, − platformcontainer met open zijkanten en met volledige opbouw, − platformcontainer met open zijkanten, onvolledige opbouw en vaste kopschotten, − platformcontainer met open zijkanten, onvolledige bovenbouw en opvouwbare kopschotten, − platform (container),

3. Specifieke vrachtcontainers: − thermische container, − geïsoleerde container, − koelcontainer (koudemiddelverbruikend), − mechanisch gekoelde container, − verwarmde container, − gekoelde en verwarmde container, − tankcontainer, − bulkcontainer voor droge lading, − specifiek genoemde vrachtcontainer (zoals voor voertuigen, vee en andere), en − luchttransportcontainer. G.II-07 TEU (Twenty-foot Equivalent Unit)

Een statistische eenheid die op een ISO-container met een lengte van 20 voet (6,10 m) gebaseerd is. Deze eenheid wordt gebruikt als een standaardmaat voor containers van verschillende capaciteit en voor het beschrijven van de capaciteit van containerschepen of terminals. Eén ISO-container van 20 voet (6,10 m) is gelijk aan 1 TEU.

Eén ISO-container van 40 voet is gelijk aan 2 TEU’s. Eén container van meer dan 20 en minder dan 40 voet is gelijk aan 1,50 TEU. Eén container van meer dan 40 voet is gelijk aan 2,25 TEU’s.

-157 -


G. Intermodaal Goederenvervoer G.II-08 Wissellaadbak

Een vrachtvervoereenheid die aan de afmetingen van wegvoertuigen is aangepast en die voorzien is van inrichtingen voor goederenoverslag tussen vervoerswijzen, meestal weg/spoor.

Dergelijk gevulde eenheden konden oorspronkelijk niet worden gestapeld of aan de bovenzijde worden gehesen. Veel eenheden kunnen dat nu wel, maar niet in dezelfde mate als containers. Het belangrijkste verschil met containers is dat wissellaadbakken aangepast zijn aan de afmetingen van wegvoertuigen. Dergelijke eenheden moeten door de Internationale Spoorwegunie (UIC) worden goedgekeurd om op het spoor te kunnen worden gebruikt. Sommige wissellaadbakken zijn uitgerust met opvouwbare poten waarop zij staan als ze zich op het voertuig bevinden.

G.II-09 Flatcontainer

Een laadbaar platform zonder enige opbouw maar met dezelfde lengte en breedte als de bodem van een container en bovenaan en onderaan voorzien van hoekstukken.

Dit is een alternatief begrip dat wordt gebruikt voor bepaalde soorten speciale containers, namelijk platformcontainers en platformcontainers met onvolledige opbouw.

G.II-10 Spoorwagen voor intermodaal vervoer

Speciaal gebouwde of uitgeruste wagen voor het vervoer van intermodale transporteenheden (ITU's) of andere voertuigen voor goederenvervoer over de weg.

Soorten wagens: − Taschenwagen: spoorwagen met uitsparing waarin de as en wielen van een oplegger passen,

− basket wagon: spoorwagen met een demonteerbaar onderstel dat met voorzieningen voor verticale verplaatsing is uitgerust met het oog op het laden en lossen van opleggers en motorvoertuigen voor goederenvervoer over de weg,

− spine wagon: spoorwagen met een centraal chassis om een oplegger te vervoeren, − containerdraagwagen met verlaagde vloer: spoorwagen met een laag laadplatform om onder andere ITU’s te vervoeren, − wagen voor RoLa-vervoer: spoorwagen met lage vloer. Als enkele wagens worden gekoppeld, vormen ze een "rollende weg" ("Rollende Landstrasse" of RoLa), − double-stack containerwagen: spoorwagen voor het vervoer van dubbel gestapelde containers, − oplegger voor bimodaal vervoer: oplegger voor wegvervoer die in een spoorwagen kan worden veranderd door er spoorbogies aan te bevestigen.

G.II-11 Roro-eenheid

Verrijdbare voorziening voor het vervoeren van goederen zoals een vrachtwagen, aanhangwagen of oplegger, die op een schip of op een trein kan worden gereden of gesleept.

Deze definitie omvat haven- en scheepstrailers.

-158 -


G. Intermodaal Goederenvervoer G.II-12 Portaalkraan

Een brugkraan bestaande uit een horizontale rijbrug op poten die ofwel vast zijn, in vaste sporen lopen of op rubberbanden rijden, met een vrij beperkte bewegingsruimte. De last kan horizontaal, verticaal en zijwaarts worden verplaatst.

Dergelijke kranen worden meestal gebruikt bij een aansluiting weg/spoor en/of schip/kade.

G.II-13 Portaalheftruck

Een brughefwagen op rubberbanden om containers op een vlakke versterkte bodem te verplaatsen of te stapelen.

G.II-14 Reach-vorkheftruck

Een trekvoertuig met vooraan inrichtingen voor het heffen, stapelen of verplaatsen van ITU’s.

G.II-15 Vorkheftruck

Een voertuig uitgerust met aangedreven horizontale vorken waarmee pallets, containers en wissellaadbakken kunnen worden gehesen, verplaatst of gestapeld. De containers en wissellaadbakken zijn meestal leeg.

G.II-16 Spreader

Aanpasbare voorziening aan een hefinrichting voor verbinding met de bovenste hoekstukken van een ITU.

Vele spreaders hebben bovendien grijparmen die in de onderste rails van een ITU grijpen.

-159 -